Του Γιώργου Κατοστάρη*
Πιστεύεται ότι η υπεραπόδοση των μετοχών διεθνώς και ιδιαίτερα στην Αμερική θα οδηγήσει σε μια μεγάλη διόρθωση και μάλιστα σύντομα. Εδώ τίθεται το ερώτημα αν μπορεί η στρατηγική της εγκατάλειψης του κλασικού χαρτοφυλακίου 60/40 - ενώ προσθέτει μεγάλες ποσότητες μετρητών και χρυσού- να συνεχίσει να έχει καλύτερες επιδόσεις τα επόμενα χρόνια.
Πιθανά είμαστε πιο εκτεθειμένοι σε μια επικείμενη κατάρρευση της αγοράς από ό,τι νομίζουμε. Κανείς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα αν επίκειται μια πραγματικά οδυνηρή ύφεση, πόσο μάλλον πότε. Υπάρχουν αυξανόμενες φωνές που προειδοποιούν ότι τα προβλήματα είναι πιο πιθανά από ό,τι όχι και υπάρχουν ανησυχίες ότι οι αποτιμήσεις των εταιρειών Τεχνητής Νοημοσύνης είναι υπερβολικές που θα επιφέρουν σημαντική διόρθωση. Οι απαισιόδοξες εκτιμήσεις προειδοποιούν για κατάρρευση που μπορεί να εξαλείψει 35 τρισεκατομμύρια δολάρια. Μια μεγάλη πτώση της αξίας των χρηματιστηρίων της Αμερικής θα ήταν πολύ πιο οδυνηρή για την ευρύτερη οικονομία από, ας πούμε, την ύφεση των dotcom πριν από ένα τέταρτο του αιώνα. Η σύντομη εκδοχή: πολύ περισσότερα αμερικανικά νοικοκυριά από ό,τι πριν, καθώς και πολλοί ξένοι επενδυτές, είναι άμεσα εκτεθειμένοι. Αυτό σημαίνει μεγαλύτερο κίνδυνο για την κατανάλωση συνολικά.
Είναι υπερβολικές αυτές οι προειδοποιήσεις; Θα μπορούσαμε να σκεφτούμε ότι οι τεράστιες αποτιμήσεις των μεγάλων εταιρειών Τεχνητής Νοημοσύνης σήμερα, θα αποδειχθούν δικαιολογημένες, επειδή η τεχνολογία ήδη -κατά κάποιο τρόπο- φέρνει μεγάλες βελτιώσεις στον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων και της οικονομίας. Θα μπορούσατε να υποστηρίξετε ότι δεν έχει σημασία που οι εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης είναι όλο και πιο αλληλένδετες και ότι η αποτυχία ενός κομματιού μιας αλυσίδας, για παράδειγμα, δεν χρειάζεται να προκαλέσει δυσκολίες στις άλλες εταιρείες που εμπλέκονται σε αυτήν. Άλλο παράδειγμα προβλημάτων στις αγορές όπως η κατάρρευση της First Brands, η οποία κατάφερε με κάποιο τρόπο να δανειστεί περισσότερα από 10 δισεκατομμύρια δολάρια, αποτελεί ένδειξη για τον εφησυχασμό μεταξύ των επενδυτών. Θα έπρεπε να είχαν εντοπίσει σημάδια κινδύνου σε αυτήν την εταιρεία, αλλά έσπευσαν να δανείσουν παρ΄όλα αυτά. Αυτό είναι ένα σημάδι ότι οι αγορές υπερθερμαίνονται. Εάν οι επενδυτές συσσωρεύονται σε μια εταιρεία παράλογα, δεν είναι τρελό να φανταστούμε ότι αυτό συμβαίνει ευρύτερα, για αυτό και υπάρχουν φόβοι για περισσότερες εκρήξεις δανεισμού.
Μια τάση που συχνά μοιράζονται οι έμπειροι διαχειριστές κεφαλαίων είναι η υψηλή ανοχή στη γνωστική ασυμφωνία. Αυτό συμβαίνει επειδή χωρίς αυτήν, η δουλειά τους θα ήταν ένας εφιάλτης. Οι πελάτες γνωρίζουν ότι οι υπερμεγέθεις αποδόσεις προέρχονται από την ανάληψη κινδύνων και θέλουν να το κάνουν, αλλά στη συνέχεια διστάζουν όταν χάνουν χρήματα. Η έρευνα είναι απαραίτητη για την απόκτηση πλεονεκτήματος, αλλά ένα μεγάλο μέρος ακόμη και των ιδεών του καλύτερου αναλυτή δεν θα αποφέρει κέρδος. Και φυσικά, το πιο προσεκτικά κατασκευασμένο χαρτοφυλάκιο - με κάθε θέση να υποστηρίζεται από μία σταθερά και βάρη βελτιστοποιημένα στο σημείο βάσης - μπορεί να κατατροπωθεί από ένα που θα μπορούσε να είχε συναρμολογηθεί σε πέντε λεπτά.
Δεν είναι μυστικό ότι οι επενδυτές έχουν απογοητευτεί τελευταία από την κλασική επενδυτική στρατηγική 60/40. Μπορεί το λεγόμενο «μόνιμο» χαρτοφυλάκιο να προσφέρει μια εναλλακτική λύση; Οι πρόσφατες αποδόσεις φαίνονται καλές, αλλά υπάρχουν κίνδυνοι. Το μόνιμο χαρτοφυλάκιο είναι ένα ψευδώνυμο που δίνουν ορισμένοι επενδυτές σε μια στρατηγική ισόποσης κατανομής των συμμετοχών τους σε τέσσερις κύριες κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων: μετοχές, ομόλογα, χρυσό και μετρητά. Το μόνιμο χαρτοφυλάκιο, που μερικές φορές αναφέρεται και ως στρατηγική 25/25/25/25, έχει αποδώσει καλά τα τελευταία χρόνια, σχεδόν ισάξια με τις αποδόσεις της πιο παραδοσιακής στρατηγικής 60% μετοχές / 40% ομόλογα. Ορισμένοι επενδυτές πιστεύουν ότι το μέλλον διαγράφεται λαμπρό.
Τα εμπορεύματα βρίσκονται σε δομική άνοδο σε πρώιμο στάδιο, με επικεφαλής τον χρυσό και οι αμερικανικές μετοχές σε τροχιά bear σε μεταγενέστερο στάδιο σε σχέση με τις διεθνείς μετοχές. Τα πιο διαφοροποιημένα χαρτοφυλάκια, π.χ. 25/25/25/25 μετρητά/χρυσός, μετοχές/ομόλογα είναι πιθανό να παραμείνουν ανταγωνιστικά έναντι εκείνων 60-40. Οι αναλυτές περιγράφουν πιθανά εμπόδια για τις αμερικανικές μετοχές, λόγω των πιο περιορισμένων κρατικών δαπανών, των δασμών και της μείωσης της παραγωγικότητας. Πράγματι, η παραγωγικότητα των ΗΠΑ μειώθηκε για πρώτη φορά σε τρία χρόνια κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου. Επιπλέον, ο χρυσός τείνει να καταγράφει την καλύτερη απόδοσή του σε σχέση με τις μετοχές σε ιστορικές περιόδους όπου οι αγορές έχουν βιώσει παρόμοια δυναμική, και οι ΗΠΑ φάνηκαν να βρίσκονται σε ύφεση.
Οι πρόσφατες αποδόσεις για τη στρατηγική μόνιμου χαρτοφυλακίου φαίνονται σίγουρα ελκυστικές.
Είναι αλήθεια ότι η αγορά μετοχών φαίνεται αμφίβολη. Παρά το δύσκολο ξεκίνημα του 2025, οι αμερικανικές μετοχές εξακολουθούν να διαπραγματεύονται περίπου 35 φορές τα μακροπρόθεσμα κυκλικά προσαρμοσμένα κέρδη τους - περίπου εκεί που ήταν το 1929 - και υψηλότερα από οποιαδήποτε άλλη στιγμή από τη φούσκα των dot-com. Οι παρατηρητές της αγοράς, έχουν προειδοποιήσει ότι η αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά θα μπορούσε να βρίσκεται στα πρόθυρα μιας «Χαμένης Δεκαετίας», με υποτονικές αποδόσεις. Από την άλλη πλευρά, η ιστορία δείχνει ότι λίγα περιουσιακά στοιχεία έχουν φτάσει τις μακροπρόθεσμες ιστορικές αποδόσεις των μετοχών, και αυτό ισχύει για τα ομόλογα, τον χρυσό και τα μετρητά. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι τιμές του χρυσού βρίσκονται επίσης σε ιστορικά υψηλά, έχοντας αυξηθεί κατά 40% τον τελευταίο χρόνο. Οι επενδυτές που προσθέτουν μια μεγάλη ποσότητα χρυσού στα χαρτοφυλάκιά τους σήμερα μετά βίας μπαίνουν στο ισόγειο.
*Ο Γιώργος Κατοστάρης είναι επενδυτής κεφαλαίων, με MBA, MSc in International Business
