Την ανάγκη πολιτεία και αυτοδιοίκηση να συγκροτήσουν μια ευρύτερη συμμαχία, ώστε να οργανωθούν συστηματικές λύσεις, που θα εξασφαλίζουν το δικαίωμα στη στέγαση επισήμανε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Κωνσταντίνος Ζέρβας.
Στην τοποθέτησή του στην ειδική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου που συγκλήθηκε για το στεγαστικό θέμα, σημείωσε ότι η απουσία οικονομικά προσιτής κατοικίας είναι ένα ζήτημα που μπορεί να οδηγήσει στην όξυνση σειράς άλλων προβλημάτων.
Ο δήμαρχος τόνισε ότι πρέπει να βρεθούν νέες ισορροπημένες λύσεις στο πεδίο της στέγασης. Ανέφερε, ενδεικτικά, ότι η μετατροπή μεγάλου μέρους του αποθέματος των σπιτιών σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης είναι από τη μία πλευρά ένας προσοδοφόρος τρόπος αξιοποίησής τους, από την άλλη όμως γεννά πιέσεις στο στεγαστικό ζήτημα της πόλης. «Ειδικά για τη χώρα μας, που λόγω της οικονομικής κρίσης το κτιριακό απόθεμα απαξιώθηκε και επιβαρύνθηκε με φόρους και τέλη, αυτή η εξέλιξη ίσως ήταν και σωτήρια», σημείωσε.
Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης εξέφρασε τη στήριξή του στο αίτημα της ΚΕΔΕ να περιέλθουν στην αυτοδιοίκηση τα ορφανά ακίνητα αλλά και εκείνα που είναι μπλεγμένα, ξεχασμένα ή έχουν χαθεί οι κληρονόμοι τους και, αν δεν δηλωθούν, θα περιέλθουν γενικώς στο δημόσιο. «Η Τοπική Αυτοδιοίκηση -λόγω της εγγύτητας με το πρόβλημα και τον πολίτη- μπορεί να μετατρέψει ένα ακατοίκητο και εγκαταλειμμένο ακίνητο από μία απλή εγγραφή σε μια πλατφόρμα του δημοσίου σε σπίτι, σε κεραμίδι, σε ζεστή και ασφαλή κατοικία για όποιον το έχει ανάγκη», σχολίασε ο κ. Ζέρβας, θέτοντας το ζήτημα της επαναφοράς του κοινωνικού συντελεστή αλλά και της δημιουργίας τράπεζας γης.
Να σημειωθεί ότι η ειδική συνεδρίαση για το θέμα της στέγης πραγματοποιείται μετά από αίτημα της δημοτικής παράταξης «Η Πόλη Ανάποδα», η οποία είχε προχωρήσει στη συλλογή υπογραφών ζητώντας περιορισμούς στη βραχυχρόνια μίσθωση.
Ο Φορέας παροχής κοινωνικής και προσιτής κατοικίας – Πώς θα λειτουργεί
Στη δημιουργία ενός Φορέα Παροχής Κοινωνικής και Προσιτής Κατοικίας (Social Rental Agency) προχώρησε το προηγούμενο διάστημα η Αναπτυξιακή Μείζονος Αστικής Θεσσαλονίκης (ΜΑΘ), σε συνεργασία με τον κεντρικό δήμο υλοποιώντας ένα σχέδιο δράσης για την προώθηση της κοινωνικής και της οικονομικά προσιτής κατοικίας.
Στόχος του Φορέα είναι η δημιουργία μιας δεξαμενής κατοικιών με την αξιοποίηση του αδρανούς και απαξιωμένου κτιριακού αποθέματος που θα διατεθεί σε ευάλωτες κοινωνικά ομάδες σε προσιτές τιμές και με κοινωνικά κριτήρια.
«Αυτή η παρέμβαση έχει πολλαπλά οφέλη για την πόλη», σημείωσε η πρόεδρος της ΜΑΘ ΑΕ, αντιδήμαρχος Πολιτισμού και Τουρισμού, Μαρία Καραγιάννη σύμφωνα με την οποία στη Θεσσαλονίκη υπάρχουν 38.000 κλειστές κατοικίες είτε επαγγελματικής είτε μεικτής χρήσης.
Όπως εξήγησε η κ. Καραγιάννη, «η ενεργειακή αναβάθμιση σπιτιών θα συμβάλλει στην καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας, η επιστροφή κλειστών σπιτιών με κίνητρα προς ιδιοκτήτες στην αγορά θα αντιμετωπίσει την αστική συρρίκνωση που παρατηρείται στους κεντρικούς δήμους». «Οι στεγαστικές παρεμβάσεις που υλοποιούνται θα υποστηρίξουν μια πιο ολοκληρωμένη παρέμβαση για την κοινωνική ένταξη ενός ολοένα και αυξανόμενου αριθμού ευάλωτων κοινωνικά ομάδων, αλλά ταυτόχρονα και στην υποστήριξη μιας πιο δίκαιης και ισόρροπης αστικής ανάπτυξης», τόνισε.
Σύμφωνα με την ίδια η παρέμβαση αυτή ξεκίνησε με την συμβολή του Διεθνή Οργανισμού Μετανάστευσης και στην συνέχεια αναμένεται να υποστηρίξει και την υλοποίηση του πιλοτικού προγράμματος “Κοινωνική Κατοικία” του Υπουργείου Εργασίας στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης.
Τι περιλαμβάνουν οι δράσεις του Φορέα
• Νομικό-τεχνικές μελέτες για τις αναγκαίες νομοθετικές και θεσμικές αλλαγές για τη διευκόλυνση εξάσκησης δικαιώματος στη στέγαση
• Νομική υποστήριξη και πληροφόρηση ενοικιαστών για τα δικαιώματα τους, υποστήριξη σε συλλόγους ενοικιαστών, κοινωνικά εγχγειρήματα όπως στεγαστικοί συνεταιρισμοί, co-housing κ.α.
• Νομική υποστήριξη σε άτομα που απειλούνται με εξώσεις
• Επιμορφωτικά προγράμματα προς ενοικιαστές για τα δικαιώματα τους και για την καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας
• Διαχείριση παραχωρήσεων των ακινήτων στον φορέα και matching με οφελούμενους σε συνεργασία με κοινωνικές υπηρεσίες
• Διαχείριση της στεγαστικής πλατφόρμας και της πλατφόρμας δήλωσης ακινήτων από ιδιώτες (πλατφόρμα κενών σπιτιών)
• Παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης και ανακαίνισης δημοτικού και ιδιωτικού αποθέματος με σκοπό τη διαχείριση ενός αποθέματος τουλάχιστον 500 σπιτιών μέχρι το 2025
• Ανάπτυξη δεικτών παρακολούθησης στεγαστικού αποκλεισμού για λογαριασμό του Παρατηρητηρίου Ανθεκτικότητας
Τέλη Μαρτίου έτοιμη η στεγαστική πλατφόρμα
Η κ. Καραγιάννη ανακοίνωσε ότι η στεγαστική πλατφόρμα (www.housing.thessaloniki.gr ) θα είναι έτοιμη τέλη Μαρτίου ενώ ήδη υπάρχει έντονο ενδιαφέρον για τη λειτουργία της.
Σε αυτή θα μπορούν να δηλώνονται τα κενά σπίτια ενώ θα υπάρχει και πληροφόρηση για τις τιμές, για τις στεγαστικές πολιτικές, ενημέρωση για το δικαίωμα στη στέγη και διαδραστικός χάρτης και δεδομένα που προέρχονται από την παρακολούθηση δεικτών στεγαστικού αποκλεισμού.
Σύμφωνα με την κ. Καραγιάννη, η ΜΑΘ πήρε την πρωτοβουλία να διεξάγει σε συνεργασία με το ΑΠΘ μία μελέτη για την κοινωνική και προσιτή κατοικία στη Θεσσαλονίκη. Αυτή η μελέτη είχε σκοπό την καλύτερη κατανόηση της αγοράς κατοικίας, τις στεγαστικές ανάγκες στη Θεσσαλονίκη και να εξεταστούν βιώσιμα και ολοκληρωμένα μοντέλα για την παροχή κοινωνικής και προσιτής κατοικίας σε αυτούς που το έχουν ανάγκη.
Κούπκας: Κομβικό το στεγαστικό πρόβλημα
Στα δύο σκέλη που στηρίζεται η στεγαστική πολιτική του δήμου Θεσσαλονίκης αναφέρθηκε ο αντιδήμαρχος Οικονομικών Μιχάλης Κούπκας.
Όπως είπε χαρακτηριστικά αυτά είναι η αντιμετώπιση της αστεγίας και υποστήριξη των αστέγων καθώς και η προώθηση της κοινωνικής και οικονομικά προσιτής κατοικίας.
Ο κ. Κούπκας τόνισε ότι ο δήμος Θεσσαλονίκης έχει εγκαίρως αντιληφθεί ότι το στεγαστικό ζήτημα είναι κομβικό για μια ισορροπημένη αστική ανάπτυξη και πως αντιλαμβάνεται επίσης ότι η έλλειψη οικονομικά προσιτής κατοικίας δημιουργεί μια σειρά από σημαντικές προκλήσεις αστικής ανθεκτικότητας:
1. Η εμπειρία από την υλοποίηση συναφών δράσεων έχει καταδείξει ότι χωρίς ένα απόθεμα οικονομικά προσιτών κατοικιών, οι προσπάθειες για την αντιμετώπιση της αστεγίας και για την παροχή βιώσιμων στεγαστικών λύσεων για τις ευάλωτες ομάδες, είναι καταδικασμένες σε αποτυχία.
2. Σε αρκετές γειτονιές του κέντρου της πόλης η οικιστική χρήση υποχωρεί, υπό την πίεση άλλων χρήσεων του τριτογενή τομέα και τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα εξοστρακίζονται.
3. Ταυτόχρονα ο Δήμος Θεσσαλονίκης συρρικνώνεται πληθυσμιακά ενώ κάποιες γειτονιές της πόλης εγκαταλείπονται από τους κατοίκους τους και οδηγούνται στο μαρασμό.
4. Το κτιριακό απόθεμα απαξιώνεται μετά από μια και πλέον δεκαετία οικονομικής κρίσης και μείωση των ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων στον οικοδομικό κλάδο.
5. Μεγάλο μέρος του κτιριακού αποθέματος έχει καταστεί μη λειτουργικό και εγκαταλείπεται επιβαρύνοντας του ιδιοκτήτες του με φορολογία ακίνητης περιουσίας που δεν έχει αντίκρυσμα σε εισόδημα.
6. Η απαξίωση του κτιριακού αποθέματος, όταν αυτό δεν εγκαταλείπετε και δεν παραμένει ανενεργό, το καθιστά ιδιαίτερα ενεργοβόρο και καθιστά τα νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων που το χρησιμοποιούν, ιδιαίτερα ευάλωτα στο φαινόμενο της ενεργειακής φτώχειας.
Φορείς: Δεν υπάρχει πρόβλημα στέγης στη Θεσσαλονίκη
Δεν υπάρχει πρόβλημα στέγης στη Θεσσαλονίκη εκτίμησε ο πρόεδρος της Ένωσης Ακινήτων Θεσσαλονίκης Κώστας Χαϊδούτης ξεκαθαρίζονταας πως «δεν θα πρέπει οι όποιες συζητήσεις να οδηγήσουν σε μια κατάσταση του παρελθόντος που συζητούσαμε για ελεγχόμενες εκμισθώσεις το λεγόμενο ενοικιοστάσιο, το οποίο έχει ήδη καταργηθεί και να θυμήσω ότι από το 1994 η ελάχιστη διάρκεια μίσθωσης είναι τριετία».
Και ο πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Θεσσαλονίκης (ΣΜΑΣΘ), Κώστας Τζάρος σημείωσε ότι δεν υπάρχει πρόβλημα στέγης πανελληνίως. Αναφερόμενος στο θέμα των ενοικίων εκτίμησε ότι οι τιμές είναι σταθερές την τελευταία διετία.
Σύμφωνα με τον Ανδρέας Χίου πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Διαχειριστών Ακινήτων, τα ενεργά ακίνητα στη βραχυχρόνια στη Θεσσαλονίκη είναι 1.824 σε σύνολο πάνω από 25.000 διαμερισμάτων στην πόλη. «Δεν μπορεί αυτό το 5-6% να ανεβάζει το κόστος των ενοικίων για τα υπόλοιπα των 95%», σημείωσε.
Από την πλευρά της πάντως η μεταδιδακτορική ερευνήτρια του πανεπιστημίου της Γάνδης, Χριστίνα Σακαλή, είπε ότι το πρόβλημα της στέγασης θα συνεχίσει να απασχολεί και το επόμενο διάστημα «πρώτον, διότι τα σπίτια που επιστρέφουν από βραχυχρόνια μίσθωση είναι σχεδιασμένα με προδιαγραφές ώστε να απευθύνονται σε τουρίστες με υψηλά ενοίκια και όχι σε μόνιμους κατοίκους και δεύτερον στην Ελλάδα βρισκόμαστε σε μεταβατική φάση στο ιδιοκτησιακό καθεστώς, από μια κοινωνία ιδιοκατοίκησης σε μία εποχή μετά-ιδιοκτησίας και μετά-ιδιοκατοίκησης».