Αστρονόμοι που χρησιμοποιούν το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA απεικόνισαν τον μεγαλύτερο πρωτοπλανητικό δίσκο που έχει παρατηρηθεί ποτέ να περιβάλλει ένα νεαρό άστρο. Για πρώτη φορά στο ορατό φως το Hubble αποκάλυψε ότι ο δίσκος είναι απροσδόκητα χαοτικός και ταραχώδης, με νημάτια ύλης να εκτείνονται πολύ πιο ψηλά και χαμηλά από το επίπεδο του δίσκου απ’ ό,τι έχουν δει οι αστρονόμοι σε οποιοδήποτε παρόμοιο σύστημα.
Τα πιο εκτεταμένα αυτά νήματα είναι ορατά μόνο στη μία πλευρά του δίσκου γεγονός που οι επιστήμονες αναφέρουν ως ιδιαίτερα παράξενο. Τα ευρήματα που δημοσιεύθηκαν στην επιθεώρηση «The Astrophysical Journal» αποτελούν ένα νέο ορόσημο για το Hubble και ρίχνουν φως στο πώς μπορεί να σχηματίζονται πλανήτες σε ακραία περιβάλλοντα καθώς οι αποστολές της NASA οδηγούν την ανθρωπότητα στην εξερεύνηση του Σύμπαντος και της θέσης μας μέσα σε αυτό.
Σε απόσταση περίπου χίλια έτη φωτός από τη Γη, ο IRAS 23077+6707, με το παρατσούκλι «Dracula’s Chivito», εκτείνεται σε σχεδόν 640 δισεκατομμύρια χλμ., δηλαδή 40 φορές τη διάμετρο του ηλιακού μας συστήματος μέχρι το εξωτερικό όριο της Ζώνης Κάιπερ όπου βρίσκονται αμέτρητοι παγωμένοι διαστημικοί βράχοι διαφόρων μεγεθών. Ο δίσκος κρύβει το νεαρό άστρο στο εσωτερικό του το οποίο οι επιστήμονες πιστεύουν ότι μπορεί να είναι είτε ένα θερμό και πολύ μαζικό άστρο είτε ένα ζεύγος άστρων. Και ο τεράστιος αυτός δίσκος δεν είναι μόνο ο μεγαλύτερος γνωστός δίσκος σχηματισμού πλανητών αλλά εξελίσσεται και σε έναν από τους πιο ασυνήθιστους.
«Το επίπεδο λεπτομέρειας που βλέπουμε είναι σπάνιο στην απεικόνιση πρωτοπλανητικών δίσκων και αυτές οι νέες εικόνες του Hubble δείχνουν ότι τα εκκολαπτήρια πλανητών μπορεί να είναι πολύ πιο ενεργά και χαοτικά απ’ ό,τι περιμέναμε. Βλέπουμε αυτόν τον δίσκο σχεδόν από το πλάι και τα αέρινα ανώτερα στρώματά του καθώς και τα ασύμμετρα χαρακτηριστικά του είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακά. Τόσο το Hubble όσο και το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb έχουν εντοπίσει παρόμοιες δομές σε άλλους δίσκους, όμως ο IRAS 23077+6707 μας προσφέρει μια εξαιρετική οπτική γωνία, επιτρέποντάς μας να χαρτογραφήσουμε τις υποδομές του στο ορατό φως με πρωτοφανές επίπεδο λεπτομέρειας. Αυτό καθιστά το σύστημα ένα μοναδικό νέο εργαστήριο για τη μελέτη του σχηματισμού πλανητών και των περιβαλλόντων όπου αυτός λαμβάνει χώρα», δήλωσε η επικεφαλής συγγραφέας Κριστίνα Μονσκ από το Κέντρο Αστροφυσικής Χάρβαρντ Σμιθσόνιαν.
Το παρατσούκλι «Dracula’s Chivito» αντικατοπτρίζει με παιχνιδιάρικο τρόπο την καταγωγή των ερευνητών, ενός από την Τρανσυλβανία και ενός άλλου από την Ουρουγουάη, όπου το εθνικό πιάτο είναι ένα σάντουιτς που ονομάζεται chivito. Ο δίσκος που φαίνεται από το πλάι μοιάζει με χάμπουργκερ, με μια σκοτεινή κεντρική λωρίδα πλαισιωμένη από φωτεινά ανώτερα και κατώτερα στρώματα σκόνης και αερίου.