του Κωνσταντίνου Ιακώβου*
Το δημογραφικό ζήτημα δεν είναι ένα ακόμη στατιστικό δεδομένο για τα δελτία των ειδήσεων. Είναι η σιωπηλή κρίση που διατρέχει τη χώρα. Είναι ο καθρέφτης μιας κοινωνίας που γερνά χωρίς να ανανεώνεται, που φοβάται να κάνει οικογένεια γιατί αισθάνεται απροστάτευτη, χωρίς στήριξη και προοπτική.
Αν δεν το αντιμετωπίσουμε συλλογικά, στα επόμενα χρόνια δεν θα μιλάμε για ανάπτυξη ή κοινωνική συνοχή, αλλά για επιβίωση.
Το δημογραφικό πρέπει να καταστεί εθνική προτεραιότητα για τις επόμενες δεκαετίες.
Όχι ως ευκαιριακή πολιτική εξαγγελία, αλλά ως στρατηγικό σχέδιο που θα συνενώνει τις πολιτικές δυνάμεις και τους θεσμούς της χώρας.
Γιατί δεν είναι υπόθεση ενός κόμματος ή μιας κυβέρνησης· είναι υπόθεση εθνικής συνέχειας.
Χρειάζεται να ενώσουμε τις δυνάμεις μας – κράτος, αυτοδιοίκηση, κοινωνία, ιδιωτικός τομέας – για να δημιουργήσουμε συνθήκες που θα δίνουν στους νέους ανθρώπους τη δυνατότητα να ζουν, να εργάζονται και να μεγαλώνουν τα παιδιά τους με ασφάλεια και αξιοπρέπεια.
Η διάσταση του προβλήματος αποτυπώνεται με εντυπωσιακή σαφήνεια στα στοιχεία της εκπαίδευσης όπου σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα του Υπουργείου Παιδείας, περίπου 700 σχολεία σε όλη τη χώρα δεν ανοίγουν λόγω έλλειψης μαθητών.
Πρόκειται για μια βαθιά ανησυχητική ένδειξη της δημογραφικής συρρίκνωσης. Σε αρκετές περιπτώσεις δεν μιλάμε μόνο για ορεινά ή απομονωμένα χωριά, αλλά και για αστικές περιοχές, όπου οι εγγραφές υποχωρούν σταθερά.
Μέσα σε μόλις επτά χρόνια, η πρωτοβάθμια εκπαίδευση έχει «χάσει» πάνω από 100.000 μαθητές, αριθμός που αποκαλύπτει το μέγεθος του κινδύνου.
Σε αυτή τη μάχη, η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει έναν απολύτως κρίσιμο ρόλο. Είναι ο θεσμός που βρίσκεται πιο κοντά στην καθημερινότητα του πολίτη, που κατανοεί τις πραγματικές ανάγκες των οικογενειών, που μπορεί να σχεδιάσει και να υλοποιήσει πολιτικές με άμεσο κοινωνικό αποτύπωμα.
Από τη δημιουργία βρεφονηπιακών σταθμών, μέχρι τη στήριξη των νέων γονέων και την προώθηση δράσεων για τη συμβατότητα οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής, οι δήμοι μπορούν να γίνουν η πρώτη γραμμή άμυνας απέναντι στο δημογραφικό.
Η πρόσφατη απόφαση του Δήμου Θεσσαλονίκης να αυξήσει τις θέσεις για βρέφη στους βρεφονηπιακούς σταθμούς αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας σωστής, στοχευμένης πολιτικής με ουσιαστικό κοινωνικό αντίκτυπο.
Είναι μια πολιτική που συνεχίζει το έργο και τις προσπάθειες που ξεκίνησαν παλαιότερα, όταν είχα την τιμή να υπηρετήσω στον ΟΒΡΕΠΟΜ και να ασχοληθώ με τη βρεφονηπιακή φροντίδα αλλά και όταν ήμουν εντεταλμένος σύμβουλος για τους παιδικούς σταθμούς του Δήμου Θεσσαλονίκης.
Αυτές οι πρωτοβουλίες είναι βαθιά πολιτικές επιλογές που επηρεάζουν το μέλλον της πόλης και της κοινωνίας μας.
Η Ελλάδα βρίσκεται ακόμη πίσω στον τομέα της προσχολικής φροντίδας σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Όσο λιγότερες δομές υπάρχουν, τόσο δυσκολότερη γίνεται η απόφαση των νέων ανθρώπων να αποκτήσουν παιδιά.
Η ενίσχυση των δημοτικών βρεφονηπιακών σταθμών, η επιδότηση της φροντίδας, η στήριξη των εργαζόμενων μητέρων και πατέρων, όλα αυτά συνθέτουν μια πολιτική που δεν είναι απλώς κοινωνική· είναι πολιτική δημογραφικής αναγέννησης.
Αν η Τοπική Αυτοδιοίκηση συνεχίσει με σχέδιο, τόλμη και συνεργασία να επενδύει στη φροντίδα των παιδιών και των οικογενειών, θα έχει στο πλευρό της όλους όσοι πιστεύουμε ότι το δημογραφικό είναι το πιο βαθύ, υπαρξιακό στοίχημα της χώρας.
Γιατί η Ελλάδα του αύριο δεν θα κριθεί μόνο από τα έργα και τις υποδομές της, αλλά από το πόσα παιδικά χαμόγελα θα ακούγονται στις γειτονιές της.
*Ο Κωνσταντίνος Ιακώβου είναι δημοτικός σύμβουλος και πρώην αντιδήμαρχος του δήμου Θεσσαλονίκης, καθώς και πρόεδρος Ένωσης Καπνοπωλών, Ψιλικών και Περιπτέρων Μακεδονίας