Στο τραπέζι των υπουργών Ενέργειας των χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα συναντηθούν τη Δευτέρα 19 Δεκεμβρίου πέφτει ο κλήρος για να βρεθεί κοινός βηματισμός και να αποφασιστεί τελικά το πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου.
Εδώ και καιρό κάποιες χώρες μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα προσπαθούν να πείσουν τις άλλες χώρες ότι το πλαφόν θα αποτελέσει ασπίδα προστασίας για όλον τον πληθυσμό και την οικονομία της ΕΕ, ωστόσο η ανομοιογένεια οικονομιών και βιομηχανικών και οικιακών αναγκών σε φυσικό αέριο μεταξύ των χωρών αποτελεί το μεγάλο εμπόδιο ενώ η σκέψη ότι η Ρωσία μπορεί να στραφεί και να πουλά το αέριο σε άλλες μεγάλες οικονομίες, όπως η Κίνα και η Ινδία, ταλανίζει πολλές κυβερνήσεις της ΕΕ.
Χθες το βράδυ, πάντως, μιλώντας από τη Θεσσαλονίκη στην εκδήλωση του ΣΒΕ, ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Μαργαρίτης Σχοινάς εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ των 27 διά των υπουργών Ενέργειας θα καταλήξουν σε συμφωνία για πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου.
Διαβάστε - Σχοινάς για φυσικό αέριο: Τη Δευτέρα βάζει πλαφόν στην τιμή η ΕΕ
Σε κάθε περίπτωση, όπως λέει στη Voria.gr o καθηγητή Οικονομικών του πανεπιστημίου Αθηνών, Παναγιώτης Πετράκης, το να αποφασίζουν οι αγοραστές την τιμή ενός αγαθού έναντι των προμηθευτών είναι πρωτοφανές αν και όπως επισημαίνει «δεν βρισκόμαστε σε συνθήκες κανονικής οικονομίας».
«Ένα τέτοιο περιστατικό (σ.σ. όπου η αγορά επιβάλει την τιμή του προϊόντος στον έμπορο) δεν έχει καταγραφεί στην ανθρώπινη οικονομική ιστορία, δηλαδή σε ένα βασικό προϊόν να εμφανίζεται ένας μεγάλος παίχτης και να λέει ότι "κύριοι εγώ δίνω τόσα χρήματα για το προϊόν". Δεν έχουμε λοιπόν εμπειρία πώς μπορεί να γίνει. Από την άλλη πλευρά αυτή η απόφαση πραγματικά δημιουργεί τις προϋποθέσεις σημαντικής αναταραχής. Δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω αν θα αυξηθεί προς τα πάνω ή προς τα κάτω η τιμή νομίζω όμως ότι ασκεί αρνητικές πιέσεις μετά την ανακοίνωση (σ.σ της Συνόδου των ηγετών της ΕΕ). Δεν είμαστε σε συνθήκες κανονικής οικονομίας και η βασική αρχή είναι ότι όταν λείπει κάτι ή ανεβαίνει η τιμή του ή αντικαθίσταται», είπε ο κ. Πετράκης.
Για τον αναπληρωτή καθηγητή Ενεργειακής και Περιβαλλοντικής Πολιτικής του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ), Χάρη Δούκα, η απόφαση επιβολής πλαφόν στο φυσικό αέριο είναι εξαιρετικά δύσκολη επειδή οι αγοραστές φοβούνται ότι οι προμηθευτές θα στραφούν σε άλλες αγορές εκτός της Ευρώπης.
Επιπλέον, οι ανάγκες για φυσικό αέριο δεν είναι οι ίδιες παντού. Δηλαδή άλλες ανάγκες έχει η Γερμανία που σήμερα αντιμετωπίζει κρίση επάρκειας φυσικού αερίου και άλλες η Ελλάδα που αντιμετωπίζει κρίση κόστους της αγοράς του. Έτσι η Γερμανία μπορεί ακόμα και σε επιβολή πλαφόν να δώσει περισσότερα χρήματα προκειμένου να αγοράσει το φυσικό αέριο.
«Ο λόγος που δεν είναι εύκολη μία σύμφωνία για το πλαφόν είναι ότι ακριβώς οι προμηθευτές λένε ότι δεν θα δεχτούν ένα όριο. Αν δηλαδή η Ευρώπη βάλει όριο ο προμηθευτής απαντά ότι θα πάει σε άλλες αγορές. Η Γερμανία λοιπόν που έχει κρίση επάρκειας κι όχι κρίση κόστους που έχει η Ελλάδα, φοβάται ότι ένα πλαφόν μπορεί να οδηγήσει τις ροές φυσικού αερίου στην Κίνα. Η Γερμανία μπορεί να δώσει διπλάσια τιμή -ακόμα κι αν υπάρχει πλαφόν- και να μεταφέρει τις ροές με ένα κατάλληλο οικονομικό αντίτιμο ξανά σε αυτή» είπε ο κ. Δούκας.
Η λύση όπως αναφέρει ο κ. Δούκας είναι να αποφασιστεί μια έξυπνη τιμή πλαφόν όπως έγινε και στο πετρέλαιο.
«Εάν ένα πλαφόν είναι λίγο κάτω από την τιμή αγοράς, όπως συνέβη και στο πλαφόν του πετρελαίου που ορίστηκε στα 60 ευρώ όταν τα Ουράλια το πουλούσαν 65 ευρώ, τότε δεν στρεβλώνεις την αγορά, δεν δημιουργείς σύγχυση και πίεση - δίνεται και ένα οικονομικό μήνυμα ότι δεν μπορεί ο προμηθευτής να εκτοξεύσει την τιμή και πως μπορούν οι χώρες να χαμηλώσουν κι άλλο την τιμή. Ταυτόχρονα δίνεις κι ένα οικονομικό σήμα στην Κίνα και την Ινδία ότι μπορείτε και εσείς να πιέσετε τη Ρωσία για να μειώσει περαιτέρω την τιμή», είπε ο κ. Δούκας προσθέτοντας ότι «όλη η ιστορία είναι πού θα πάει το πλαφόν».