Σε μεγάλο νικητή του δεύτερου γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών αναδείχθηκε η... αποχή, δημιουργώντας πολυεπίπεδα ερωτήματα σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο. Αν κάτι έγινε εμφανές βέβαια είναι η τάση αποστασιοποίησης μερίδας των πολιτών από το ίδιο το πολιτικό σύστημα αλλά και από τις αμιγώς κομματικές υποψηφιότητες όσον αφορά στην τοπική αυτοδιοίκηση.
Σε κάθε περίπτωση, εκτιμούν αναλυτές και ειδικοί, τα αποτελέσματα της δεύτερης Κυριακής δεν στέλνουν κάποιο σαφές κεντρικό πολιτικό μήνυμα, μπορεί όμως να αποτελούν ένα σημείο καμπής για την απόλυτη κυριαρχία της Νέας Δημοκρατίας.
Γιατί μειώθηκε η συμμετοχή στις κάλπες του β' γύρου
Τρία είναι τα στοιχεία που συγκροτούν το πλαίσιο της αποχής, σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας δημοσκοπήσεων «To the Point», Δημήτρη Κατσαντώνη. Το πρώτο, όπως επεσήμανε μιλώντας στη Voria.gr, αφορά στο διαχρονικό θέμα της εκκαθάρισης των εκλογικών καταλόγων, μιας και τα δεδομένα για πολίτες που έχουν αποδημήσει ή που έχουν φύγει στο εξωτερικό δεν έχουν ακόμη ανανεωθεί. Ένα δεύτερο πρακτικό ζήτημα που συνετέλεσε στη μειωμένη συμμετοχή στις κάλπες του β΄γύρου, σύμφωνα με τον ίδιο, ήταν ο αυξημένος εκλογικός κύκλος του τρέχοντος έτους. «Είχαμε πολλές εκλογές πρόσφατα, πολλοί ετεροδημότες -ένα θέμα πρακτικό αλλά και ουσίας γιατί επηρεάζει το εκλογικό αποτέλεσμα- δεν μπήκαν στον κόπο να μεταβούν ξανά στις περιοχές τους και μάλιστα για μια δεύτερη Κυριακή» ανέφερε ο κ. Κατσαντώνης.
Διαβάστε σχετικά - Ρεκόρ αποχής μεταπολεμικά στον δήμο Θεσσαλονίκης
Το τρίτο στοιχείο, «το πιο ουσιαστικό αλλά και αμιγώς πολιτικό», όπως είπε, είναι η αποστασιοποίηση μεγάλης μερίδας των πολιτών από το πολιτικό σύστημα. «Πρέπει να γίνουν μεταρρυθμίσεις για να νιώσει ο κόσμος ότι εκπροσωπείται στο πολιτικό σύστημα. Αυτό είναι ένα μεγάλο θέμα και αυτή η αποστασιοποίηση έχει επιπτώσεις και στις βουλευτικές εκλογές και στις αυτοδιοικητικές» σημείωσε χαρακτηριστικά.
«Η αποχή θέτει ζητήματα σχετικά με την αξία της χρήσης του εκλογικού δικαιώματος» σχολίασε από την πλευρά του, ο αναπληρωτής καθηγητής και αναπληρωτής πρόεδρος του Τμήματος Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Γιάννης Κωνσταντινίδης, τονίζοντας παράλληλα πως «η αδιαφορία για την τοπική αυτοδιοίκηση εξαιτίας της ασάφειας που υπάρχει για τις αρμοδιότητες της, σε συνδυασμό με μία γενικότερη πολιτική κόπωση από τις επαναλαμβανόμενες εκλογές, τα προβλήματα, την καθημερινότητα κ.ά. ρίχνουν την αξία της προσέλευσης στην κάλπη γενικά».
Υπογράμμισε μάλιστα πως η συνθήκη αυτή ευνόησε τους υποψηφίους που κατάφεραν να κινητοποιήσουν ευκολότερα τους δικούς τους υποστηρικτές. «Όταν είναι πολύ μικρός ο συνολικός αριθμός των ανθρώπων που φτάνουν στην κάλπη αποκτά μεγαλύτερη σημασία το ποιοι είναι αυτοί» ανέφερε χαρακτηριστικά, φέρνοντας ως παράδειγμα τα αποτελέσματα στον δήμο Θεσσαλονίκης και τον δήμο Αθηναίων. «Αν προσέξει κανείς τους απόλυτους αριθμούς, ο κ. Μπακογιάννης και ο κ. Ζέρβας έχασαν ψήφους, ενώ οι αντίπαλοί τους μόνο κέρδισαν. Το ότι έχασαν είναι λιγότερο πιθανό να είναι μεταστροφή της ψήφου μεταξύ μιας δεύτερης Κυριακής και πιθανότερο να προέρχεται από μειωμένη κινητοποίηση των ψηφοφόρων των πρώην δημάρχων, την ίδια στιγμή που οι νικητές ήταν πολύ πιο πετυχημένοι στο να φέρουν τους δικούς τους ανθρώπους στην κάλπη» σχολίασε σχετικά.
Η εύκολη επικράτηση απέναντι στις κομματικές υποψηφιότητες
Ως αντέρεισμα της «παντοδυναμίας» της Νέας Δημοκρατίας χαρακτηρίζει ο κ. Κατσαντώνης την επικράτηση ανεξάρτητων ή λιγότερο κομματικά χρωματισμένων υποψηφίων έναντι των υποψηφίων με το χρίσμα του κυβερνώντος κόμματος τη δεύτερη Κυριακή των αυτοδιοικητικών εκλογών. Εξάλλου τα αποτελέσματα ερμηνεύτηκαν εξαρχής ως ήττα του κόμματος της Νέας Δημοκρατίας, αφού έχασε τους δύο πληθυσμιακά μεγαλύτερους δήμους της χώρας, τον δήμο Αθηναίων και Θεσσαλονίκης καθώς και πέντε περιφέρειες, με κυριότερη την πολύπαθη Θεσσαλία.
Διαβάστε ακόμη - Η Νέα Δημοκρατία έχασε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και πέντε Περιφέρειες
«Η πλήρης ηγεμονία που εγκαινιάστηκε τον Μάιο-Ιούνιο με τις βουλευτικές εκλογές δημιούργησε ένα κλίμα σε σημαντική μερίδα των πολιτών ότι καλό είναι να υπάρχει μια ανάσχεση, η ηγεμονία να μη γίνει μια απόλυτη παντοδυναμία. Και πέρασε ένα μήνυμα ότι καλό είναι να υπάρχει ένα αντέρεισμα, ένα θεσμικό αντίβαρο στην πλήρη κυριαρχία της Νέας Δημοκρατίας» τόνισε ο CEO της εταιρείας «To the Point».
Για τη δημιουργία ενός «αντινεοδημοκρατικού μετώπου» και μίας «τιμωρητικής διάθεσης» που αναδείχθηκε από τα αποτελέσματα του δεύτερου γύρου των εκλογών έκανε λόγο ο κ. Κωνσταντινίδης, γεγονός που, όπως είπε, ερμηνεύεται από το πλαίσιο της ίδιας της επαναληπτικής διαδικασίας και τη διαμάχη «ενός προς έναν» υποψήφιο. Το πλαίσιο αυτό, τόνισε, «δημιούργησε την ευκαιρία επιτυχίας του οποιουδήποτε άλλου έναντι της Νέας Δημοκρατίας», ξεπερνώντας ακόμη και τη σημασία που μπορεί να είχαν κατά τόπους ζητήματα κακής διαχείρισης ή καταστροφών. Φέρνοντας ως παράδειγμα τον δήμο Αλεξανδρούπολης, ο κ. Κωνσταντινίδης σχολίασε πως ο νυν ανεξάρτητος δήμαρχος, Γιάννης Ζαμπούκης, επικράτησε εύκολα στον δεύτερο γύρο έναντι του ανθυποψηφίου του που αποτελούσε κομματική επιλογή της ΝΔ, παρά το δύσκολο καλοκαίρι και τις καταστροφικές πυρκαγιές στην περιοχή. Αντιθέτως, η τιμωρητική διάθεση φάνηκε, όπως είπε, στην Περιφέρεια, όπου ο Χρήστος Μέτιος, που είχε λάβει το χρίσμα από το κυβερνών κόμμα ηττήθηκε από τον Χριστόδουλο Τοψίδη. Ομοίως και στη Θεσσαλία, πρόσθεσε, με την ήττα του υποψηφίου με τη ΝΔ, Κώστα Αγοραστού.
Το πολιτικό συμπέρασμα των αυτοδιοικητικών εκλογών
Σε ό,τι αφορά τα αποτελέσματα του δεύτερου γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών, και οι δύο αναλυτές συγκλίνουν στο ίδιο αποτύπωμα. Δεν υπάρχει καμία ανατροπή και δεν απειλείται προς το παρόν η πολιτική κυριαρχία της Νέας Δημοκρατίας, αλλά στον δεύτερο γύρο σημειώθηκε μία ρωγμή στην ηγεμονία της. Αν είχαμε αύριο βουλευτικές εκλογές δεν θα προέκυπτε κάτι διαφορετικό από αυτό που προέκυψε τον Ιούνιο, σημείωσαν χαρακτηριστικά και οι δύο. Διαφαίνεται, όμως, όπως τόνισαν, αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών στην κεντροαριστερά, με την ενίσχυση του ΠΑΣΟΚ και την πτώση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, ωστόσο αυτή θα κριθεί οριστικά από την πολιτική διαχείριση και τις πολιτικές αποφάσεις των κομμάτων.
«Το ΠΑΣΟΚ βγήκε από μία στοά και είναι πλέον σε ένα πολιτικό ξέφωτο» σχολίασε χαρακτηριστικά ο κ. Κατσαντώνης και συμπλήρωσε: «Του δίνονται οι δυνατότητες να παίξει έναν ευρύτερο ρόλο, αλλά εξαρτάται από την πολιτική που θα ακολουθήσει. Δεν είναι νομοτέλεια ότι τα πράγματα θα πάνε γραμμικά, ότι δηλαδή θα ενισχυθεί το ΠΑΣΟΚ σε βάρος του ΣΥΡΙΖΑ. Φαίνεται όμως ότι δίνονται δυνατότητες στο ΠΑΣΟΚ να παίξει έναν πιο ισχυρό ρόλο».
Διαχωρίζοντας τα αποτελέσματα του πρώτου με τον δεύτερο γύρο των εκλογών, ο κ. Κωνσταντινίδης τόνισε: «Στον πρώτο γύρο αποτυπώθηκε η υπεροχή της Νέας Δημοκρατίας κατά κράτος και η δυσκολία του ΣΥΡΙΖΑ να διατηρήσει ακόμη και τον ρόλο της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ενώ παράλληλα φάνηκε μια σταθεροποίηση αν όχι και άνοδος του ΠΑΣΟΚ». Στον δεύτερο γύρο όμως «το ερώτημα ήταν αν είσαι ή δεν είσαι με τη Νέα Δημοκρατία» πρόσθεσε ο ίδιος υπογραμμίζοντας την πεποίθησή του για ενίσχυση του «αντι-νεοδημοκρατικού» συναισθήματος. «Δεν αλλάζει η γενική εικόνα, αλλά είναι μία πολύ δυνατή ένδειξη ότι υπάρχουν κοινωνικές δυνάμεις που διαφωνούν και απομακρύνονται από τη Νέα Δημοκρατία και ενδεχομένως δεν έχουν πού να στραφούν» κατέληξε ο καθηγητής.