Ο Δημήτρης, η Ελεονώρα, ο Κωνσταντίνος, ο Μύρωνας και ο Πέτρος -τα ονόματά τους παρατίθενται με αλφαβητική σειρά, όπως οι ίδιοι το θέλουν- είναι μια ομάδα με το όνομα El Sombrero. Δεν έχουν επώνυμα ούτε πρόσωπα. Δηλαδή έχουν και επώνυμα και πρόσωπα, αλλά δεν τα δημοσιοποιούν, οπότε στην εποχή μας είναι σα να μην έχουν. Εκείνο που τους συνδέει είναι η αγάπη τους για το ποδόσφαιρο μέσα στο γήπεδο, στις κερκίδες, στα αποδυτήρια, στην τηλεόραση, στις πλατείες, στα καφενεία, στα κόμματα, στις συγκεντρώσεις, στα γραφεία και στις τράπεζες. Όπου κάποιοι παίζουν ποδόσφαιρο και όπου -πολλοί περισσότεροι- συζητούν για το ποδόσφαιρο. Οι «5» της παρέας λένε τις ποδοσφαιρικές τους ιστορίες στο Διαδίκτυο από τα τέλη της δεκαετίας του 2000 και πρόσφατα κυκλοφόρησαν το δεύτερο βιβλίο τους με τίτλο «40 ζωές, 1 μπάλα» (Εκδόσεις Διόπτρα) και υπότιτλο «Ιστορίες για ανθρώπους που σημάδεψαν και σημαδεύτηκαν από το ποδόσφαιρο». Οι ιστορίες τους μας ταξιδεύουν σε όλον τον κόσμο, είναι απολαυστικές και πολλές φορές μας εκπλήσσουν, επειδή πάντα, ακόμη και πέριξ των πιο γνωστών ανθρώπων, υπάρχουν άγνωστα περιστατικά ή καταστάσεις που αξίζει να μεγεθυνθούν. Με αυτήν την αφορμή οι El Sombrero απάντησαν στις ερωτήσεις της Voria.gr στη συνέντευξη που ακολουθεί. Άλλωστε, παρά την ποδοσφαιρική υπερδραστηριότητα των τελευταίων δεκαετιών, η Κυριακή θα είναι πάντα η πιο κατάλληλη ημέρα να ασχοληθεί κανείς με τη μπάλα, είτε παίζει είτε παρακολουθεί, είτε μιλάει γι’ αυτήν. Το γράμμα πριν από την κάθε απάντηση υποδεικνύει το ποιος από τους πέντε σήκωσε το βάρος της κάθε ερώτησης.
Αγαπητοί El Sombrero, στο πρόσφατο βιβλίο σας «40 ζωές, 1 μπάλα» παρουσιάζετε ιστορίες ανθρώπων που σημάδεψαν και σημαδεύτηκαν από το ποδόσφαιρο. Με ποια ειδικότερα κριτήρια τους επιλέξατε;
Π: Αυτό που μας ενδιέφερε πάνω από όλα ήταν όταν κάποιος διαβάσει μια ιστορία μετά να του μείνει κάτι. Κάτι ενδιαφέρον, κάτι που πολλές φορές δεν σχετίζεται με το καθαρά αγωνιστικό σκέλος του παιχνιδιού, κάτι που ίσως να θέλει να το διηγηθεί αργότερα σε κάποιον φίλο. Δεν θέλαμε να γράψουμε τυπικές βιογραφίες γνωστών ποδοσφαιριστών που άφησαν εποχή γιατί έβαλαν τόσα γκολ ή κέρδισαν τόσους τίτλους. Από εκεί και πέρα προσπαθήσαμε να υπάρχει μια ποικιλία στο βιβλίο. Να υπάρχουν ιστορίες από όλον τον κόσμο και από όλες τις εποχές, να έχει και γνωστούς και άγνωστους πρωταγωνιστές και να καλύπτει όσες περισσότερες οπτικές του ποδοσφαίρου γίνεται. Το αν το καταφέραμε θα το κρίνει ο αναγνώστης.
Υπάρχει κάποιο -έστω αόρατο- κοινό στοιχείο ανάμεσα στους ήρωες του ποδοσφαίρου; Ή ακόμη και ανάμεσα στους αντι-ήρωές του;
Μ: Όλοι οι πρωταγωνιστές τόσο των δικών μας ιστοριών, αλλά και κάθε άλλης έχουν δύο βασικά κοινά. Το πρώτο είναι ο χωροχρόνος. Το ότι βρέθηκαν σε εκείνο το σημείο εκείνη τη στιγμή. Είτε μιλάμε για τον αγωνιστικό χώρο, για να βάλουν ένα γκολ, να κάνουν μια πάσα ή μια απόκρουση, είτε εκτός αυτού. Ποδοσφαιρικοί ήρωες ή αντι-ήρωες που βρέθηκαν σε μια συγκεκριμένη χώρα, με ένα συγκεκριμένο καθεστώς, μια στιγμή ή περίοδο που μπόρεσαν να δημιουργήσουν, να διαφοροποιήσουν ή να καταστρέψουν κάτι.
Το δεύτερο στοιχείο είναι η θέληση. Κανείς δεν γίνεται πρωταγωνιστής μιας ιστορίας αν δεν θέλει να εμπλακεί. Κομπάρσος ίσως, αλλά όχι σημαντικό μέρος της. Όλοι θέλουν να «μπουν στη φάση». Να αφήσουν το σημάδι τους.
Γιατί το ποδόσφαιρο δεν είναι απλώς το δημοφιλέστερο άθλημα στον κόσμο, αλλά έχει τη δυνατότητα να εκφράζει κοινωνικές και πολιτικές καταστάσεις, ενώ «σημαδεύει» τη ζωή πολλών ανθρώπων, αθλητών και οπαδών;
Ε: Το ποδόσφαιρο, είτε ως άμεση εμπειρία, ως παιχνίδι δηλαδή, είτε ως θέαμα, είτε ως θέμα συζήτησης, είναι κάτι που έχει αγγίξει τις ζωές των περισσότερων κατοίκων του πλανήτη. Είναι μια «γλώσσα» που τη μιλούν σχεδόν όλοι και έχει αρκετά απλούς κανόνες ώστε η μύηση σε αυτήν να είναι κάτι προσιτό. Όλοι εμείς που μετέχουμε σε αυτή την κοινότητα κουβαλάμε στο γήπεδο ή τέλος πάντων σε όποιον χώρο συναντιόμαστε να δούμε ή να παίξουμε μπάλα ή να συζητήσουμε γι’ αυτήν τις χαρές μας και τα πιστεύω μας και τις συγκινήσεις και τις απογοητεύσεις μας και όσα ζούμε καθημερινά. Οι ιστορίες που βρίσκονται σε αυτό το δεύτερο βιβλίο του… Σομπρέρο είναι ακριβώς αυτό, ατομικές εμπειρίες οπαδών ή άσημων ή διάσημων παικτών ή προπονητών που νοηματοδοτούνται και μεγεθύνονται επειδή συναντούν την Ιστορία ή τη γεωπολιτική ή την ποπ κουλτούρα.
Επειδή και στο προηγούμενο βιβλίο σας είχατε ασχοληθεί με το διεθνές ποδόσφαιρο ποιες είναι οι σημαντικότερες διαφορές στο άθλημα και στους ανθρώπους του στην Ευρώπη και τη Νότια Αμερική, τις ηπείρους στις οποίες η μπάλα δοξάζεται περισσότερο;
Μ: Είναι η διαφορά που έχει ένας αυτοδίδακτος μουσικός με κάποιον απόφοιτο ωδείου. Ο δεύτερος θα μάθει εκτός από την τεχνική, τη θεωρία, τη λογική της σύνθεσης, τον τόνο, τις αρμονίες και πάντα θα κουβαλάει αυτή τη γνώση στο παιχνίδι του. Ο αυτοδίδακτος είναι πιο ελεύθερη ψυχή. Παίζει αυτό που νιώθει. Αυτό θα φέρει μεγαλύτερη φαντασία στο τι κάνει, θα ξεσηκώσει τους θεατές, θα παράγει θέαμα, αλλά θα έχει και μεγαλύτερα σκαμπανεβάσματα στην απόδοσή του. Διότι το παιχνίδι του είναι ο καθρέφτης του τι νιώθει και όχι του τι ξέρει. Αν γίνεται να συνδυαστούν αυτές οι δύο προσεγγίσεις μπορεί να πάρεις έναν Μέσι ή Αγκουέρο, δηλαδή Λατίνους που καλουπώθηκαν από μικρή ηλικία στα ευρωπαϊκά «σχολεία». Ή μπορεί να σβήσεις τη φλόγα του Λατίνου και την αγάπη του για το σπορ, όπως -για παράδειγμα- ο Αντριάνο. Ο Ευρωπαίος θα κάνει τη δουλειά του καλύτερα ή χειρότερα από υποχρέωση μέχρι να τελειώσει την καριέρα του.
Το ποδόσφαιρο το παίζουμε στο γήπεδο το «ζούμε» στις κερκίδες των γηπέδων, το παρακολουθούμε από την τηλεόραση, εσχάτως το διαβάζουμε πολύ και στις σελίδες των βιβλίων. Ποια από αυτές τις καταστάσεις θεωρείται πιο αυθεντική για έναν ποδοσφαιρόφιλο;
Κ: Το αυθεντικό είναι το πρωτότυπο. Η βάση λοιπόν ήταν, είναι, και θα συνεχίσει να είναι το ίδιο το παιχνίδι. Όλα αυτά που γίνονται εντός των τεσσάρων γραμμών και εκτός αυτών επηρεάζουν θετικά ή αρνητικά τον οπαδό στην κερκίδα, τον τηλεθεατή, και φυσικά τον αναγνώστη ενός βιβλίου. Το καλό με την ανάγνωση είναι ότι μπορείς να φτιάξεις την ιστορία όπως εσύ τη θες. Διαβάζεις, για παράδειγμα, για μία «τρελή» σέντρα που έγινε γκολ μετά από ένα φανταστικό κοντρόλ πάνω σε ένα λασπωμένο τερέν. Κανένας από όσους διαβάσουν την ιστορία δεν πρόκειται να φτιάξει στο μυαλό του την ίδια ακριβώς εικόνα. Μπορεί να «σκηνοθετηθεί» καλύτερα κι απ’ το αυθεντικό από κάποιους, η φαντασία άλλωστε δεν έχει όρια, αυτός όμως που το είδε στο γήπεδο, μπροστά του, με την παρέα του ή με άλλους, άγνωστους, φιλάθλους, που γίνονται όμως οικογένεια για 90 ολόκληρα λεπτά, το έζησε εντελώς διαφορετικά, φτάνοντας -πολλές φορές- ακόμα και στην έκσταση. Θεωρώ λοιπόν ότι πάντα για έναν ποδοσφαιρόφιλο το ποδόσφαιρο θα είναι πιο αυθεντικό στις κερκίδες των γηπέδων. Ένα γκολ άλλωστε, όσο όμορφο κι αν είναι, γίνεται ακόμα πιο όμορφο όταν οι ιαχές χαράς μπλέκονται με τον ήχο που κάνει η μπάλα όταν βρίσκει το εσωτερικό των διχτύων.
Πώς κρίνετε τη σύγχρονη μορφή του ποδοσφαίρου με τις ακαδημίες των μεγάλων ομάδων, τα πολλά χρήματα, τα πάρα πολλά παιχνίδια, τις καθημερινές τηλεοπτικές μεταδόσεις, την άνοδο του αθλήματος σε Ανατολή (Αραβικές χώρες, Ασία) και Δύση (ΗΠΑ), αλλά και την προώθηση του γυναικείου ποδοσφαίρου; Τι μπορούν να περιμένουν οι φίλοι της μπάλας στο μέλλον και τι ιστορίες μπορούν να προκύψουν;
Ε: Επιλέγω να είμαι αισιόδοξη ότι παρά τις εξελίξεις και τις γενικές τάσεις που αναφέρετε και που φαίνεται να οδηγούν σε ένα ποδόσφαιρο λίγο πιο προβλέψιμο, με ποδοσφαιριστές υπεραθλητές που επικοινωνούν σε εντελώς ελεγχόμενο πλαίσιο, πάντα κάτι θα ξεχειλίζει και θα μας εκπλήττει. Τα νέα σύνορα του αθλήματος –κι ακόμη δεν έχει μπει στον χορό η πιο πολυπληθής πλέον χώρα του πλανήτη, η Ινδία– ελπίζουμε να μας προσφέρουν νέες, άγνωστες μέχρι τώρα ή, αντίθετα, μελλοντικές ιστορίες.
Προφανώς η απουσία της Ελλάδας από τις σελίδες του βιβλίου έγινε από επιλογή. Εξαιρείτε τη χώρα μας προς αποφυγήν παρεξηγήσεων ή επειδή δεν έχει ποδοσφαιρικούς ήρωες; Μήπως ετοιμάζετε κάτι ειδικό για τους Έλληνες του ποδοσφαίρου;
Δ: Δεν θα το χαρακτήριζα ως συνειδητή επιλογή. Στο πρώτο μας βιβλίο με τίτλο «Ο Γύρος του Κόσμου με Ένα Σομπρέρο» έχουμε για παράδειγμα μια ιστορία με πρωταγωνιστή τον Κώστα Νεστορίδη. Υπάρχουν πολλοί ήρωες στο ελληνικό ποδόσφαιρο. Ίσως δεν γράφουμε τόσο συχνά γι’ αυτούς γιατί ήδη υπάρχουν εξαιρετικά ντοκιμαντέρ και βιβλία που έχουν ασχοληθεί μαζί τους. Από την άλλη, είναι αλήθεια ότι στα άρθρα στο blog μας και στις δημοσιεύσεις μας στα social media ασχολούμαστε κατά κύριο λόγο με το ξένο ποδόσφαιρο. Προσπαθούμε να αποφεύγουμε την τοξικότητα που συχνά συνοδεύει το ποδόσφαιρο στην Ελλάδα, αλλά δεν είναι λίγες οι φορές που σχολιάζουμε τα άσχημα, αλλά και τα όμορφα της χώρας μας. Γιατί υπάρχουν κι αυτά, όσο και αν συχνά τα καλύπτει η ασχήμια. Από ωραίες εικόνες γηπέδων στην επαρχία και ανθρώπους που παρά τις δυσκολίες συνεχίζουν να παίζουν μπάλα, μέχρι ενέργειες κατά της βίας ή των αποκλεισμών. Ίσως στο μέλλον ασχοληθούμε πιο ειδικά, αν κρίνουμε ότι μπορούμε να κάνουμε κάτι διαφορετικό.
