Ο ελληνικός ήλιος πρέπει να αγαπά τον Τζόναθαν Κόου. Έμοιαζε άλλωστε σαν να παρέμεινε περισσότερη ώρα ψηλά, πάνω από την ανταριασμένη θάλασσα, όσο ο Άγγλος συγγραφέας μιλούσε το απόγευμα της Τετάρτης στο φουαγιέ της αίθουσας M2 του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης. Γι’ αυτό κι εκείνος, εντυπωσιασμένος από το θέαμα και λίγο πριν αρχίσει να δέχεται ερωτήσεις, σηκώθηκε, πήρε το κινητό του και απαθανάτισε τη στιγμή, παραδεχόμενος ότι ήταν το καλύτερο σκηνικό παρουσίασης βιβλίου και η θέα από τις πιο μαγευτικές που έχει δει. Μάλιστα, ανέβασε στο Instagram του τη φωτογραφία με το σχόλιο «Such a privilege and a pleasure to meet my Greek readers tonight at the Thessaloniki concert hall. And what a setting-look at the sea!» (Τι προνόμιο και χαρά να γνωρίζω τους Έλληνες αναγνώστες μου απόψε στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης. Και τι σκηνικό, κοιτάξτε τη θάλασσα).
Οι πιστοί –και δεν είναι λίγοι- Έλληνες αναγνώστες του Τζόναθαν Κόου –τα βιβλία του είναι πιο ευπώλητα στην Ελλάδα, στην Ιταλία και τη Γαλλία από ότι στη Βρετανία- έσπευσαν στην κυριολεξία να κλείσουν μια θέση, για να τον παρακολουθήσουν στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Συγγραφείς του κόσμου ταξιδεύουν στο Μέγαρο: Jonathan Coe» που διοργάνωσε το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης με την υποστήριξη του βιβλιοπωλείου «Κωνσταντινίδης». Τα δελτία εισόδου έγιναν ανάρπαστα σε δέκα λεπτά τη Δευτέρα το πρωί, αναγκάζοντας τους διοργανωτές να προσθέσουν περισσότερες θέσεις, για να ικανοποιήσουν το κοινό. Σε μια πόλη όπου κάποιες φορές η μιζέρια έρχεται και κάθεται σαν σκόνη στην καθημερινότητα το να γίνεται sold out μια τέτοια εκδήλωση για έναν συγγραφέα –όχι για έναν ροκ σταρ- και ο κόσμος να περιμένει ουρά για μία αφιέρωση στα βιβλία του, είναι τουλάχιστον ελπιδοφόρο.
Τίποτα όμως δεν είναι τυχαίο σ’ αυτή τη ζωή. Ο διάσημος Άγγλος μυθιστοριογράφος, που μας έχει διδάξει υπό το μυθιστορηματικό του πρίσμα τη βρετανική ιστορία και μας κάνει κοινωνούς κάθε φορά της πολιτικής κατάστασης της Βρετανίας, πέρα από τις ιστορίες του και τον εξαιρετικό τρόπο με τον οποίο αναπτύσσει και διαπλέκει τους χαρακτήρες του –πολλοί από τους οποίους επιστρέφουν στα μυθιστορήματά του- υποδέχθηκε τους Θεσσαλονικείς αναγνώστες του με μια ζεστασιά και μια ταπεινότητα που έκαναν εντύπωση. Το βρετανικό του χιούμορ δεν θα μπορούσε βέβαια να λείπει. Βγάζοντας τη φωτογραφία στην αρχή της εκδήλωσης ευχήθηκε να είναι όλοι με τους νόμιμους συντρόφους τους, για να μην υπάρξουν προβλήματα, ενώ, όταν μια αναγνώστρια στο τέλος τού είπε «Thank you for being here and for being you» (σας ευχαριστώ που είστε εδώ και που είστε αυτός που είστε), εκείνος απάντησε «Σας ευχαριστώ που με ευχαριστείτε που είμαι εγώ, αλλά δεν είχα άλλη επιλογή. Είχα όμως επιλογή να είμαι εδώ».
Ο Τζόναθαν Κόου έφτασε στη Θεσσαλονίκη έχοντας στις αποσκευές του το τελευταίο του βιβλίο, το «Bournville: Το διαιρεμένο βασίλειο» από τις εκδόσεις Πόλις, το οποίο είναι ίσως ένα από τα πιο προσωπικά του, αφού το χρονικό του πλαίσιο τοποθετείται στην αρχή της πανδημίας στην οποία έχασε τη μητέρα του –που πέθανε, όπως είπε ο ίδιος, μόνη- από όπου και ξετυλίγεται όλη η ιστορία της μεταπολεμικής Αγγλίας μέσα από τα μάτια της ηρωίδας του, του alter ego της μητέρας του. Το Bournville, γενέτειρα της μητέρας του, είναι ένα προάστιο του Μπέρμιγχαμ, που ταυτίστηκε με την ιστορία του διασημότερου εργοστασίου σοκολάτας στην Αγγλία, του Cadburry.
Από τα highlights της εκδήλωσης ήταν όταν ο Jonathan Coe έπαιξε από το κινητό του μια δική του σύνθεση -είναι γνωστή και η αγάπη του για τη μουσική- η οποία σχεδόν συντονίστηκε με τα μποφόρ και τα κύματα έξω από το Μέγαρο, κάνοντας το κοινό να ξεσπάσει σε χειροκροτήματα.
Το πώς αγγίζουν τα βιβλία τους ανθρώπους, τον καθένα ξεχωριστά και για διαφορετικούς λόγους, πάντα με συνάρπαζε. Η πιο συγκινητική στιγμή της εκδήλωσης και ο καλύτερος τρόπος για να κλείσει ήταν όταν μια κοπέλα σηκώθηκε και απευθυνόμενη στον συγγραφέα τού είπε αφοπλιστικά: «Δεν θέλω να κάνω ερώτηση, μόνο να σας πω πόσο έκλαψα στο τέλος του βιβλίου, γιατί κι εγώ έχασα τον πατέρα μου από Covid και δεν μπόρεσα να είμαι εκεί να του κρατάω το χέρι. Σας ευχαριστώ που γράψατε όσα αισθανόμουν και δεν μπορούσα να πω με λόγια».
Η Θεσσαλονίκη έχει δίψα για τέτοιες εκδηλώσεις κι ας φαίνεται συχνά πως απευθύνονται σε μια μειονότητα. Αγαπά το βιβλίο και αγαπά τον πολιτισμό, όσο κι αν είναι δύσκολο αυτή η αγάπη να ανθίσει, όταν η πόλη υστερεί σε τόσα πολλά. Όμως ένα απόγευμα με τον Τζόναθαν Κόου ήταν αρκετό τουλάχιστον για κάποιους από εμάς, ώστε να χαμογελάσουμε πλατιά και να συνειδητοποιήσουμε πως υπάρχει κι αυτή η… άλλη Θεσσαλονίκη.
*Εξαιρετικοί στην εκδήλωση η Ελένη Γώδη υπεύθυνη Τμήματος Αγγλικής Φιλολογίας, Επικοινωνίας και Νέων Μέσων στο ACT (The American College of Thessaloniki) και ο δημοσιογράφος Γιάννης Κοτσιφός, που με τις ερωτήσεις τους δημιούργησαν ένα ambience αβίαστο, διόλου στημένο, το οποίο βοήθησε το κοινό στην καλύτερη κατανόηση του έργου του Jonathan Coe, αλλά και του ίδιου. Πανταχού παρών επίσης ο ιδιοκτήτης του βιβλιοπωλείου «Κωνσταντινίδης», Ευριπίδης Κωνσταντινίδης, που συνέβαλε τα μέγιστα στη διοργάνωση της εκδήλωσης. Τα εύσημα και στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης για τη σειρά εκδηλώσεων «Συγγραφείς του κόσμου ταξιδεύουν στο Μέγαρο».
