Ένας περαστικός διασχίζει το κέντρο της Θεσσαλονίκης, όταν ξαφνικά, στην οδό Πολυτεχνείου, συναντά καταμεσής του πεζοδρομίου μία παρέα να περνά τον χρόνο της σε ένα σκηνικό διαμορφωμένο σαν... σπίτι. Άλλοι κάθονται και απολαμβάνουν τον καφέ τους σε ένα ξύλινο χειροποίητο τραπέζι, άλλοι συνομιλούν ξαπλωμένοι σε ένα κρεβάτι, με απαλό στρώμα και κάτασπρο πάπλωμα. Ο κόσμος κοιτάει απορημένος, όμως η αναπάντεχη οικειότητα που εκπέμπει ο χώρος και η χαλαρότητα της παρέας ελκύει τον περαστικό να μάθει τι ακριβώς συμβαίνει.
Πρόκειται για τη δράση «Odyssey of Thessaloniki», κατά τη διάρκεια της οποίας μία παρέα στήνει ένα άτυπο σπίτι με έπιπλα σε πολυσύχναστα σημεία της πόλης, με κεντρική φιλοσοφία μία διαφορετική αντίληψη του δημόσιου χώρου και απώτερο σκοπό την κοινωνικοποίηση και την αλληλεπίδραση των ανθρώπων. Η δράση «Odyssey» πραγματοποιείται τα τελευταία 12 χρόνια σε διάφορες πόλεις παγκοσμίως -από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη μέχρι την Ιαπωνία- και η Ελλάδα αποτελεί για πρώτη φορά σταθμό της διοργάνωσης, με αφετηρία τη Θεσσαλονίκη.
«Σε μία πόλη που κινείται σε γρήγορους ρυθμούς προσπαθούμε να κάνουμε μία παύση του χρόνου και μέσα από το πεζοδρόμιο, μέσα από ένα τραπέζι και ένα κρεβάτι, να αλλάξουμε το σκεπτικό του χρόνου της πόλης» λέει στη Voria.gr η Βάλια Καρδή, με καταγωγή από τη Θεσσαλονίκη, που εργάζεται ως καλλιτεχνική διευθύντρια σε χώρο πολιτισμού στη βόρεια Γαλλία και συμμετέχει ως performer στη δράση. «Στόχος είναι να οικειοποιηθούμε τον δημόσιο χώρο και τον δρόμο διαφορετικά, να δούμε πώς μπορούμε να γνωρίσουμε τον κόσμο, πώς αυτά τα έπιπλα μπορούν να είναι το μέσο και όχι ως σκοπός για να γίνουμε οι εφήμεροι γείτονες».
Τις επόμενες ημέρες, έως τις 14 Οκτωβρίου, η παρέα της Βάλιας και τριών ακόμη Γάλλων που συμμετέχουν στη δράση, θα μετακινούν με τα χέρια τους τα έπιπλα ανά 500 μέτρα καθημερινά με τελικό προορισμό το Μακεδονία Παλλάς, προσφέροντας καφέ και έναν χώρο για να καθίσουν οι περαστικοί. Τα βράδια θα κοιμούνται στα κρεβάτια που έχουν μαζί τους και πρώτη... διανυκτέρευση για σήμερα, 1 Οκτωβρίου, είναι η πλατεία Εμπορίου. «Είναι το εφήμερο σπίτι μας και το διαθέτουμε στον κόσμο και στους περαστικούς. Θέλουμε να έρθουμε σε επαφή με την κοινότητα, όποια κι αν είναι αυτή, δεν υπάρχει κοινωνική τάξη. Σε ένα τραπέζι στον δρόμο, ο καθένας μπορεί να συνευρεθεί: ο γείτονας, ο δήμαρχος, ο καλλιτέχνης, ο εστιάτορας» τονίζει η Βάλια.
Αυτό που την έχει γοητεύσει από τη συμμετοχή της στις δράσεις είναι οι γνωριμίες που μπορεί να κάνει κάποιος στον δρόμο και, όπως λέει, παρατηρεί συχνά κοινές συμπεριφορές όπως η γενναιοδωρία των ανθρώπων αλλά και η περιέργειά τους για το τι συμβαίνει εκείνη τη στιγμή. Στη Θεσσαλονίκη μάλιστα ανυπομονεί να δει πώς η κοινωνία θα αντιμετωπίσει το εγχείρημα αλλά και το γεγονός πως μία γυναίκα συμμετέχει σε αυτό. «Θέλω να δω πώς αντιμετωπίζεται η γυναίκα εδώ, έξω στον δρόμο, πώς θα με αντιμετωπίσουν οι άλλες γυναίκες, προσπαθώ να είμαι τελείως χαλαρή» σχολιάζει. Όσο για την πρώτη ημέρα της δράσης στην πόλη, η Βάλια δηλώνει ενθουσιασμένη από τον τρόπο με τον οποίο τους υποδέχθηκε η γειτονιά στην πρώτη τους στάση. «Στην Κατούνη μάς αγκάλιασαν, βγήκε ο κόσμος έξω για να μας μιλήσει, μας έδωσαν να φάμε από εστιατόρια, ήπιαμε πόσους καφέδες», λέει η ίδια προτάσσοντας τα πλεονεκτήματα της γνωριμίας και της αλληλεπίδρασης. «Ο κόσμος πάντα δίνει ό,τι έχει και αυτό είναι όμορφο και μόνο που το εκλαμβάνεις. Και όχι γιατί έχουμε ανάγκη να φάμε, έχουμε χρήματα, αλλά μας βλέπουν έξω, έρχονται μας μιλάνε και έτσι δημιουργείται μία κοινότητα. Υπάρχουν και εκείνοι που είναι μοναχικοί στα σπίτια τους και ξέρουν ότι θα έχουν έναν γείτονα να πιουν έναν καφέ» συμπληρώνει.
Στη δράση παρευρίσκεται και ο Γάλλος Laurent Boijeot, εμπνευστής της ιδέας και performer. «Το κόνσεπτ ξεκίνησε πριν 12 χρόνια, ήμουν ομάδα με έναν αρχιτέκτονα κι εγώ ήμουν performer, ο φίλος μου γκραφιτάς, οπότε ταξιδεύαμε σε όλη την Ευρώπη χωρίς σπίτι. Κοιμόμασταν σε πατώματα, σε σταθμούς, οπουδήποτε. Όταν ξεκινήσαμε να βγάζουμε ένα κρεβάτι στον δρόμο, για μένα ήταν σαν να βρίσκομαι σε πεντάστερο, ήμουν πολύ άνετα» λέει στη Voria.gr και συνεχίζει: «Έτσι, πήγαμε πρώτη φορά στη Βιέννη, νιώσαμε τόση αγάπη, τόση συμπόνια, οι άνθρωποι ήταν τόσο ευγενικοί μαζί μας οπότε είπαμε να το ψάξουμε βαθύτερα. Το κάναμε ξανά και ξανά, στην αρχή για μία εβδομάδα, μετά το κάναμε για δύο, μετά πήγαμε στη Νέα Υόρκη, στο Τόκιο, όλα για έναν μήνα. Έχω μείνει στο πεζοδρόμιο συνολικά έναν χρόνο. Και είναι ένας καλός τρόπος να δείξουμε ότι αυτό το πεζοδρόμιο δεν είναι μόνο για να το διασχίσεις και να φύγεις, μπορείς να σταματήσεις και να γνωρίσεις κόσμο, να αλληλεπιδράσεις».
Την ομάδα συμπληρώνουν ο Γάλλος φωτογράφος Clément Martin, που αποτυπώνει με φακό τη δράση, και ο επίσης Γάλλος, σκιτσογράφος Jean Chauvelot, που καταγράφει σε κόμικ την όλη εμπειρία, με στόχο το υλικό να αξιοποιηθεί μελλοντικά είτε σε έντυπη έκδοση είτε σε κάποια έκθεση.
Αξίζει να σημειωθεί πως τα ξύλινα έπιπλα κατασκευάστηκαν στον πολυχώρο We τις προηγούμενες ημέρες από τους συμμετέχοντες. Η δράση, στην οποία συμβάλλουν οι αρχιτέκτονες Emmanuelle Prommier and Maude Dejaune, πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του δήμου Θεσσαλονίκης, με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Γαλλικού Ινστιτούτου στην Ελλάδα και στο Παρίσι, του Ινστιτούτου Goethe καθώς και των Weskg, Fix in Art και Trans Europe Halles network.
Η Θεσσαλονίκη επιλέχθηκε στο πλαίσιο του Trans Europe Halles Camp Meeting 98, μίας συνάντησης που θα πραγματοποιήσουν από τις 10 έως τις 13 Οκτωβρίου στην Επανομή τα μέλη της ΜΚΟ Trans Europe Halles με έδρα τη Σουηδία, που ασχολείται με τη μετατροπή εγκαταλελειμμένων κτηρίων και δημόσιου χώρου προς το συμφέρον των τεχνών, του πολιτισμού και του ακτιβισμού.