Τον διακεκριμένο καθηγητή Ιστορίας Μαρκ Μαζάουερ τίμησε νωρίτερα ο δήμος Θεσσαλονίκης ανακηρύσσοντας τον Βρετανό συγγραφέα ως επίτιμο δημότη Θεσσαλονίκης για την συμβολή του στην ανάδειξη της πολυπολιτισμικής φυσιογνωμίας και της ιστορικής ταυτότητας της πόλης κυρίως με το βιβλίο του "Θεσσαλονίκη η πόλη των φαντασμάτων"
Να σημειωθεί ότι η απόφαση για την βράβευση του κ. Μαζάουερ πάρθηκε ομόφωνα από το δημοτικό συμβούλιο Θεσσαλονίκης.
Ο συγγραφέας στον οποίο τιμητικά έχει αποδοθεί η ελληνική ιθαγένεια παρέλαβε την διάκριση από τον δήμαρχο Θεσσαλονίκης, Στέλιο Αγγελούδη, εμφανώς συγκινημένος.
"Δυσκολεύομαι να εκφράσω με λόγια την ευγνωμοσύνη μου προς εσάς απόψε, ή να περιγράψω τη σημασία που έχει για εμένα. Όλα αυτά τα χρόνια, με υποδέχεστε θερμά σε αυτήν την πόλη, που κατέχει μια τόσο ξεχωριστή θέση στην καρδιά μου, και σήμερα με κάνετε μέρος της. Είμαι βαθιά συγκινημένος από τη μεγάλη τιμή που μου κάνετε και θέλω να σας ευχαριστήσω από καρδιάς για την καλοσύνη και τη γενναιοδωρία σας", ανέφερε αρχικά ο συγγραφέας.
Προχωρώντας σε μια αναδρομή στην επαφή του με την Θεσσαλονίκη είπε πως όταν επισκέφθηκε για πρώτη φορά την πόλη το καλοκαίρι του 1977– σχεδόν πριν από πενήντα χρόνια – δεν είχε την παραμικρή ιδέα για τον ρόλο που θα έπαιζε η πόλη αυτή στη ζωή του.
"Το μόνο που θυμάμαι από την επίσκεψή μου στη Θεσσαλονίκη εκείνο το καλοκαίρι είναι μια συγκεκριμένη ανάμνηση. Είναι η γεύση μιας θέας στον Κόλπο. Πρέπει να είχα ανέβει στην Άνω Πόλη, η οποία εκείνη την εποχή ήταν πολύ υποβαθμισμένη, με πολλά ερειπωμένα σπίτια που ήταν ρημαγμένα από τον πόλεμο και πιθανώς πριν ακόμη από αυτόν. Θυμάμαι να στέκομαι μπροστά σε ένα παλιό σπίτι του οποίου οι τοίχοι και η στέγη ήταν μισογκρεμισμένοι, κι έτσι μπορούσες να δεις τη θάλασσα μέσα από αυτό. Και τώρα αναρωτιέμαι: γιατί έχει χαραχτεί αυτή η εικόνα στη μνήμη μου ενώ δεν θυμάμαι τίποτα άλλο από εκείνο το διάστημα; Στην πραγματικότητα, πλέον μοιάζει περισσότερο με όνειρο παρά με ανάμνηση και αν το αντιμετωπίσω σαν όνειρο, ή μάλλον σαν οιωνό, νομίζω ότι καταλαβαίνω το μήνυμα που προσπαθούσε να μεταφέρει. Είχε να κάνει με την ιστορία, με το τι επρόκειτο να μάθω για τη φύση της ίδιας της ιστορίας. Ήταν επίσης ένα μήνυμα για την πόλη", είπε ο ίδιος.
Συνεχίζοντας ο κ. Μαζάουερ τόνισε πως η Θεσσαλονίκη του δίδαξε τι είναι η ίδια η ιστορία, πριν ακόμη το συνειδητοποιήσει. "Ωστόσο, η ιστορία μιας πόλης είναι κάτι ιδιαίτερο γιατί πάντα ξεφεύγει από το πλαίσιο, αναγκάζοντάς μας έτσι να εμβαθύνουμε όλο και περισσότερο. Η Θεσσαλονίκη του παρόντος βρίσκεται εδώ ακριβώς που είμαστε τώρα. Αλλά η Θεσσαλονίκη του παρελθόντος – η πόλη του ιστορικού – βρίσκεται κάπου αλλού, κρυμμένη, περιμένοντάς μας σε απροσδόκητα μέρη".
Μιλώντας για τις ημέρες που πέρασε εξερευνώντας τη Θεσσαλονίκη σημείωσε: "Ήταν εκείνος ο μήνας που πέρασα εδώ το καλοκαίρι του 1981 που με έκανε να συνειδητοποιήσω πόσο εξαιρετική είναι η πόλη. Εδώ ξεκίνησα να μαθαίνω ελληνικά, αλλά και την ιστορία της πόλης: θυμάμαι με ιδιαίτερη ευγνωμοσύνη τον καθηγητή Βασίλειο Κόντη, πιθανότατα τον πρώτο που μου δίδαξε τη νεότερη ελληνική ιστορία. Άρχισα να εξερευνώ την Άνω Πόλη και να παρατηρώ τις μαρμάρινες εβραϊκές επιτύμβιες πλάκες που ήταν υπήρχαν συχνά σε πεζοδρόμια και τοίχους. Δεν γνώριζα ακόμη καλά την Αθήνα, αλλά την ήξερα αρκετά ώστε να εκτιμήσω ότι η Θεσσαλονίκη προσέφερε πολλά πράγματα που η Αθήνα δεν διέθετε – πρωτίστως τη διαρκή αίσθηση ενός αστικού παρελθόντος που εκτεινόταν μέσα από βασίλεια και αυτοκρατορίες για πολλούς αιώνες. Ήταν επίσης μια πόλη των βιβλίων: οι εκδόσεις της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών· από τα γραφεία της Ισραηλιτικής Κοινότητας, οι τόμοι της μεγάλης ιστορίας του Νεχαμά, που επανεξέδωσαν. Το βιβλιοπωλείο Μόλχο, στις πρώην εγκαταστάσεις του στην Τσιμισκή, ήταν το επίκεντρο όλης αυτής της δράσης, υπό τη διεύθυνση του Σολομώντα και της Ρενέ· και μέσα από αυτούς γνώρισα τον Μαΐρ και τη Ρένα, η οποία ήταν ουσιαστικά η πρώτη που μελέτησε το εβραϊκό παρελθόν της πόλης και της οποίας το έργο έχει αποτελέσει πηγή έμπνευσης για όλους μας".
Αποκάλυψε δε πως η πρώτη του απόπειρα να γράψει για την πόλη ήταν ένα μικρό δοκίμιο βασισμένο σε ταξιδιωτικές αφηγήσεις Ευρωπαίων επισκεπτών.
"Έκανα κάτι που κανονικά δεν πρέπει να κάνουμε – διάβαζα τις ξένες αφηγήσεις για να ανακαλύψω τι μπορούσαν να μου πουν για την πόλη. Αργότερα, όταν έγραψα το βιβλίο μου, συνειδητοποίησα ότι η πόλη είχε τη δική της φωνή και δεν χρειαζόταν Ευρωπαίους επισκέπτες να μιλήσουν εκ μέρους της".
Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης στην ομιλία του υπογράμμισε πως ο διεθνώς καταξιωμένος συγγραφέας συνδέθηκε όσο ελάχιστοι με τη Θεσσαλονίκη.
"Γκρεμίζοντας μύθους και προκαταλήψεις, παρουσιάζει μέσα από το έργο του την πόλη ως ένα παλίμψηστο ανθρώπων και ιστοριών και προσφέρει στο αναγνωστικό κοινό ένα μοναδικό ταξίδι στο μεγαλείο της ιστορίας μιας μητρόπολης, συμβάλλοντας παράλληλα καταλυτικά, ώστε να διαχειριστεί με ψύχραιμο και νηφάλιο τρόπο το παρελθόν της", είπε ο κ. Αγγελούδης.
Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης υπογράμμισε πως για δεκαετίες επιχειρήθηκε στη Θεσσαλονίκη μια συντονισμένη προσπάθεια να κρυφτεί κάτω από το χαλί ένα κομμάτι της πλούσιας ιστορίας αυτής της πόλης.
"Ένα κομμάτι πολύχρωμο, πολύβουο και πολυσυλλεκτικό, που επιβεβαίωνε και υμνούσε τη μοναδικότητα της Θεσσαλονίκης. Διαγράφοντας, όμως, ένα κομμάτι από το παρελθόν, δεν διαπράττεις μόνο ύβρι απέναντι στα όσα κατέγραψε η Ιστορία, αλλά υποθηκεύεις και το μέλλον", τόνισε.
Ωστόσο όπως τόνισε ο δήμαρχος ο Μαρκ Μαζάουερ μέσα από τη γραφίδα του σηκώνει το πέπλο της σιωπής, καταργεί την προσπάθεια χειραγώγησης της συλλογικής συνείδησης και παραδίδει στην πόλη, ως πολύτιμο φυλαχτό, την πραγματική, ανόθευτη, ανεπιτήδευτη ιστορία της.
Για το βιβλίο "Η πόλη των φαντασμάτων" ο δήμαρχος είπε πως συνέβαλε καθοριστικά στο να αποκατασταθεί η σύνδεση της πόλης με το παρελθόν της και υπηρέτησε στο μέγιστο δυνατό βαθμό την επανατοποθέτηση της Θεσσαλονίκης στον παγκόσμιο χάρτη.
Μέσα από το έργο του Μαρκ Μαζάουερ ξετυλίγεται η καθημερινότητα των ανθρώπων που συγκροτούσαν το δημιουργικό, πολύγλωσσο μωσαϊκό της, η πολυχρωμία των βιωμάτων της, τα ιστορικά γεγονότα και οι συνθήκες που οδήγησαν στη διαμόρφωση της σημερινής εικόνας της αιώνιας αυτής πόλης, τόνισε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης.
Την ίδια ώρα, συμπλήρωσε ο κ. Αγγελούδης, επιβεβαιώνει τον κυρίαρχο ρόλο που καλείται να ανακτήσει ως μια σύγχρονη, εξωστρεφή, δυναμική περιφερειακή Μητρόπολη, σημείο αναφοράς στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, αξιοποιώντας τις καταβολές της και την κορυφαία γεωστρατηγική της θέση, διαμορφώνοντας τη νέα ταυτότητά της, με σημεία αιχμής την Καινοτομία, την Εκπαίδευση, τις Μεταφορές, τα Logistics και τον Τουρισμό"
Κλείνοντας ο δήμαρχος επισήμανε πως σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία, στην «εποχή των τεράτων», το έργο του Μαρκ Μαζάουερ έρχεται ως διαρκής υπενθύμιση της δύναμης της μνήμης, της κατανόησης και του αλληλοσεβασμού.
"Μέσα από τα γραπτά του, η Θεσσαλονίκη δεν είναι μόνο μια πόλη με ένδοξο παρελθόν, αλλά ένας ζωντανός οργανισμός που συνεχίζει να γράφει τη δική του ιστορία στο χρόνο, να εξελίσσεται και να εμπνέει".
Ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης, Σπύρος Βούγιας, είπε μεταξύ άλλων πως ο συγγραφέας συνέβαλε αποφασιστικά με το έργο του "Θεσσαλονίκη Πόλη των Φαντασμάτων" στη διεθνή προβολή της Θεσσαλονίκης και τη βαθύτερη κατανόηση της πολιτιστικής της ταυτότητας.
Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν ο υφυπουργός Εσωτερικών αρμόδιος για θέματα Μακεδονίας και Θράκης Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, οι αντιπεριφερειάρχες Κωνσταντίνος Γιουτίκας και Μελίνα Δεμερζοπουλου, ο πρώην δήμαρχος Θεσσαλονίκης Κωνσταντίνος Ζέρβας, δημοτικοί σύμβουλοι, αλλά και εκπρόσωποι φορέων και αρχών.
