Οι επιπτώσεις του ρατσισμού έχουν επηρεάσει γενιές και γενιές ανθρώπων, καθώς έχουν οδηγήσει σε διακρίσεις, χαμένες επαγγελματικές ευκαιρίες, τιμωρητικές συμπεριφορές και σε πολλές περιπτώσεις θάνατο.
Ακόμη κι όταν ο ρατσισμός είναι υφέρπων, κρυμμένος στα λόγια και υπαινισσόμενος στα πρωτοσέλιδα, οι ολέθριες επιπτώσεις των διακρίσεων και του δομικού ρατσισμού επιβαρύνουν τον εγκέφαλο και την ψυχική υγεία, σύμφωνα με νέα έρευνα.
Υπάρχει σταθερή σύνδεση ανάμεσα σε εμπειρίες φυλετικών διακρίσεων και σε προβλήματα ψυχικής υγείας, όπως κατάθλιψη, άγχος, χρήση ουσιών και PTSD, αλλά και σωματικής υγείας, όπως διαβήτη, υπέρταση και παχυσαρκία. Για παράδειγμα, οι μαύροι Αμερικανοί έχουν διπλάσιες πιθανότητες να εμφανίσουν άνοια σε σχέση με τους λευκούς.
«Ακόμη και ως παιδί, βίωνες διακρίσεις που σχετίζονταν με το χρώμα τού δέρματός σου, αυτό δεν μπορείς να το αλλάξεις» σημειώνει η Αρπάνα Γκούπτα, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τόσο οι μαύροι όσο και άλλες φυλετικές μειονότητες έχουν μάθει να προσαρμόζονται – αλλά όχι δίχως τίμημα.
«Είναι σαν να πρέπει να δουλέψεις διπλά για να πετύχεις», εξηγεί η Νέγκαρ Φάνι, αναπληρώτρια καθηγήτρια ψυχιατρικής και συμπεριφορικών επιστημών στην ιατρική σχολή του πανεπιστημίου Emory.
Μακροπρόθεσμα δε, ο ρατσισμός επισπεύδει τη γήρανση και εκφυλίζει βασικά εγκεφαλικά κυκλώματα που συνδέονται με τη ρύθμιση του συναισθήματος και της νόησης.
«Αυτό δεν είναι συνέπεια της φυλής. Είναι συνέπεια όλου του βάρους που βάζουμε στους ώμους των φυλετικών ομάδων» διευκρινίζει ο Ναθάνιελ Χάρνετ, νευροεπιστήμονας και βοηθός καθηγητή ψυχιατρικής στην ιατρική σχολή του Χάρβαρντ.
Το φυλετικό στρες φθείρει τον εγκέφαλο
Οι φυλετικές διακρίσεις είναι ένα είδος τραύματος που συχνά επικυρώνεται ή αμφισβητείται από την κοινωνία, λέει η Φάνι.
Πρόσφατη έρευνα νευροαπεικόνισης δείχνει πως το βίωμα των φυλετικών διακρίσεων σε ατομικό επίπεδο και του δομικού ρατσισμού σε κοινωνικό αλλάζουν τον τρόπο που ο εγκέφαλος ανταποκρίνεται σε πιθανές απειλές.
«Η ιδέα ότι κάποιος έχει υποστεί διακρίσεις συχνά αμφισβητείται. Κι αυτό οδηγεί σε μεγάλη ατομική απαξίωση. Έτσι, οι άνθρωποι αυτο-ακυρώνονται όταν τους συμβαίνουν πράγματα» λέει η Φάνι, συμπληρώνοντας πως αυτό με τη σειρά του μπορεί να μετατρέψει το τραύμα σε εμμονή και να αυξήσει την επαγρύπνησή τους για τυχόν νέες ρατσιστικές απειλές.