Σημαντικά υψηλότερη επενδυτική δραστηριότητα από τις επιχειρήσεις της Αττικής εμφανίζουν οι μεταποιητικές επιχειρήσεις της Θεσσαλονίκης, που μάλιστα παίρνουν μεγαλύτερα ρίσκα στην επενδυτική στρατηγική τους. Αυτό έδειξε πανελλαδική έρευνα για τις επενδύσεις στη μεταποίηση, η οποία εκπονήθηκε από το Ινστιτούτο του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδος (ΣΒΕ) σε συνεργασία με τη δημοσκοπική εταιρεία Palmos Analysis. Είναι ενδεικτικό πως την τελευταία διετία το 76% των επιχειρήσεων της Θεσσαλονίκης υλοποίησαν κάποια επένδυση έναντι του 60% της Αττικής, του 65% της υπόλοιπης Ελλάδας και του 64% του συνόλου. Την ίδια στιγμή το 71% των επιχειρήσεων της Θεσσαλονίκης προτίθενται να επενδύσουν το επόμενο 12μηνο έναντι του 61% του συνόλου, του 59% της Αττικής και του 60% της υπόλοιπης Ελλάδας.
Τις εταιρείες της Θεσσαλονίκης τις προβληματίζει λιγότερο η φορολογία, αλλά περισσότερο το κόστος ενέργειας και πρώτων υλών και οι καθυστερήσεις στις διαδικασίες. Μάλιστα, όσον αφορά το αντικείμενο των επενδύσεων που υλοποιήθηκαν από επιχειρήσει της Θεσσαλονίκης η αγορά λογισμικού ξεπερνά τον μέσο όσο (39% έναντι 27%), ενώ υψηλότερα βρίσκεται και η έρευνα και ανάπτυξη (27% έναντι 16%). Η Θεσσαλονίκη όμως διαφοροποιείται και στους στόχους των επενδύσεών της, καθώς το να γίνει πιο πράσινη και το να εκπαιδεύσει το προσωπικό της είναι ο στόχος του 20% και 15% των επενδύσεων αντίστοιχα σε σχέση με το 9% και το 6% του συνόλου. Σημειώνεται ότι από τις 603 μεταποιητικές επιχειρήσεις του δείγματος της έρευνας οι 100 ήταν από τη Θεσσαλονίκη.
6 στις 10 επιχειρήσεις στην Ελλάδα θα επενδύσουν στο επόμενο 12μηνο
Στα θετικά ευρήματα της έρευνας είναι πως 61% των επιχειρήσεων πανελλαδικά σκοπεύουν, παρά τα εμπόδια, να επενδύσουν στο επόμενο 12μηνο, ποσοστό που αυξάνεται σημαντικά όσο αυξάνεται το μέγεθός τους (91% σε επιχειρήσεις με τζίρο άνω των 10 εκατ. ευρώ). Την ίδια στιγμή 2 στις 3 μεταποιητικές επιχειρήσεις επένδυσαν την τελευταία διετία, 3 στα 4 ευρώ αυτών των επενδύσεων όμως προήλθαν από ίδια κεφάλαιά τους, με μόνο το 1,3% των κεφαλαίων να προέρχεται από φορολογικά κίνητρα και μόλις το 11,5% από τραπεζικό δανεισμό. Μάλιστα, το 50% των επιχειρήσεων δεν έκανε χρήση κανενός κρατικού προγράμματος. Είναι δε ενδεικτικό πως ο Αναπτυξιακός Νόμος, αντί να διευκολύνει, επιβραδύνει: Μόνο 3 στις 10 επιχειρήσεις τον αξιοποίησαν και το 74% από αυτές αναφέρει γραφειοκρατία και καθυστερήσεις. Από τις επιχειρήσεις που πραγματοποίησαν επενδύσεις μόνον οι μεγαλύτερες στράφηκαν στην καινοτομία και τις εξαγωγές. Οι μικρότερες δεν έχουν τη δυνατότητα να το κάνουν, δίνουν προτεραιότητα σε πιο άμεσες ανάγκες και στη μείωση του λειτουργικού κόστους. Ειδικότερα, το 82% των επενδύσεων αφορούσαν την αγορά μηχανολογικού και λοιπού εξοπλισμού, το 42% αγορά λογισμικού και το 27% την εκπαίδευση και κατάρτιση του προσωπικού. Οι διαφοροποιήσεις είναι μεγάλες ανάλογα με το μέγεθος των επιχειρήσεων, με τις μεγάλες να επενδύουν παντού και τις μικρές να προχωρούν σε μονοδιάστατες επενδύσεις. Το 54% των μεταποιητικών επιχειρήσεων αξιολογούν αρνητικά το περιβάλλον υλοποίησης επενδύσεων στην Ελλάδα σήμερα, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό σε αυτές που επένδυσαν είναι 47%. Θετικά αξιολογούν το περιβάλλον 21% των επιχειρήσεων, με το ποσοστό αυτών που επένδυσαν να είναι 27%.
Τα εμπόδια
Τα σημαντικότερα εμπόδια για την υλοποίηση επενδύσεων την επόμενη τριετία είναι, σύμφωνα με την έρευνα, η αβεβαιότητα στο φορολογικό περιβάλλον (57%), η πρόσβαση στη χρηματοδότηση και η λειτουργία του τραπεζικού συστήματος (36%), οι καθυστερήσεις των διαδικασιών (36%) και η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού (30%). Οι βασικοί λόγοι όμως που δυσκολεύουν τις μεταποιητικές επιχειρήσεις στην υλοποίηση των επιμέρους επενδυτικών τους σχεδίων είναι η αδυναμία εξεύρεσης εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού (41%), η αστάθεια στο διεθνές περιβάλλον (37%) και η λειτουργία του τραπεζικού συστήματος (32%). Στη Θεσσαλονίκη μάλιστα η αδυναμία εξεύρεσης εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού αποτελεί αποτρεπτικό λόγο για το 54% έναντι του 41% του συνόλου.
Αυξημένες οι επενδυτικές δαπάνες τον επόμενο χρόνο
Πάντως περίπου οι μισές από τις επιχειρήσεις που προτίθενται να επενδύσουν τον επόμενο χρόνο (48%) προβλέπουν αύξηση των επενδυτικών τους δαπανών. Μάλιστα, 2 στις 3 μεγάλες επιχειρήσεις προβλέπουν σημαντική αύξηση. Κι αυτό παρόλο που δηλώνουν επιφυλακτικές λόγω των δυσμενών μακροοικονομικών και γεωπολιτικών συνθηκών. Επενδυτικές προτεραιότητες όσων θα επενδύσουν είναι η μείωση του λειτουργικού κόστους (48%), η παραγωγή νέων προϊόντων (35%) και η αύξηση των εξαγωγών (29%). Στη Θεσσαλονίκη οι επενδύσεις που έχουν ως στόχο την αύξηση των εξαγωγών εμφανίζουν υψηλότερο ποσοστό (28%) έναντι του 13% της Αττικής και του 18% του συνόλου, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο συνιδρυτής της Palmos Analysis, Πασχάλης Τεμεκενίδης.
Τέλος, το ισοζύγιο των απαντήσεων στην ερώτηση για το ποιοι παράγοντες που επηρεάζουν το επενδυτικό κλίμα θα βελτιωθούν, θα παραμείνουν το ίδιο ή θα χειροτερέψουν τους επόμενους 12 μήνες, είναι αρνητικό σε όλα τα επίπεδα: από τις επιχειρηματικές προοπτικές στον κλάδο και τις προοπτικές στη βιομηχανία, μέχρι τη διαθεσιμότητα χρηματοδοτικών κεφαλαίων και το οικονομικό και πολιτικό κλίμα
Σαράντη: «Να δημιουργηθεί ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο»
«Δεν θέλω να καταντήσουμε γραφικοί και να λέμε συνέχεια ότι δεν στηρίζεται η βιομηχανία. Θέλω να σας μιλήσω για ένα αφήγημα, για ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο που πρέπει να δημιουργηθεί μεταξύ βιομηχανίας, κράτους, εργαζομένων. Αν δεν γίνει αυτό, η κοινωνία δεν μπορεί να αλλάξει» ανέφερε η πρόεδρος του ΣΒΕ, Λουκία Σαράντη, κατά την παρουσίαση της έρευνας, σημειώνοντας πως τα ευρήματα δείχνουν ότι η βιομηχανία παρά τα εμπόδια επενδύει, είναι αναγκαία όμως μια εθνική στρατηγική, για να στηριχθεί και μάλιστα με μια υπερκομματική δέσμευση. Η ίδια πάντως δεν εξεπλάγη από κανένα από τα ευρήματα, αφού πρόκειται για διαχρονικές διαπιστώσεις της βιομηχανίας.
Αναφερόμενη μάλιστα στην πράσινη μετάβαση και στον ψηφιακό μετασχηματισμό τόνισε χαρακτηριστικά: «Όλοι θέλουμε να είμαστε green, αλλά στην πράξη είναι πολύ κοστοβόρο και η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να το δει διαφορετικά σε συνεργασία με τη χώρα μας. Δεν είμαστε ακόμα εκεί. Το ίδιο ισχύει και για την ψηφιακή αναβάθμιση. Δεν μπορούν όλες οι επιχειρήσεις να χρησιμοποιήσουν το ΑΙ. Χρειάζονται τεχνογνωσία και χρηματοδοτικά εργαλεία» τόνισε, προσθέτοντας πως η ανάπτυξη δεν μπορεί να βασίζεται μόνο σε τουρισμό και υπηρεσίες, αλλά πρέπει να έχει άμεση σχέση με τη βιομηχανία. «Επενδύοντας στη βιομηχανία επενδύουμε στο μέλλον της Ελλάδας» κατέληξε.