του Βασίλη Παπαναστασούλη
Έσπασαν τα ισόβια δύο κατηγορούμενοι για υπεξαίρεση μακεδονικού θησαυρού, με χρυσά προσωπεία κι άλλα σημαντικά ευρήματα. Επίσης μειώθηκαν οι πρωτόδικες ποινές για άλλους δύο συγκατηγορουμένους τους, από το δευτεροβάθμιο Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων Θεσσαλονίκης.
Το βασικό αδίκημα της "υπεξαίρεσης αρχαίων" με την επιβαρυντική διάταξη του νόμου περί καταχραστών δημοσίου, μετατράπηκε σε απόπειρα διάθεσης αρχαίων", για το οποίο κρίθηκαν ένοχοι και καταδικάστηκαν.
Το δικαστήριο επέβαλε 6ετή κάθειρξη στους δύο κατηγορούμενους και ποινές κάθειρξης 5 ετών και 10 ετών στους άλλους δύο. Αντίστοιχα, είχαν καταδικαστεί με ισόβια δεσμά, οι δύο πρώτοι, και με καθείρξεις 16 ετών και 20 ετών οι υπόλοιποι, από το πρωτοβάθμιο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων. Ο τελευταίος κατηγορούμενος, ηλικίας 43 χρονών , συνεργάστηκε με τις αρχές, υποδεικνύοντας τους συλημένους μακεδονικούς τάφους.
Ο μάρτυρας αστυνομικός, που συμμετείχε στην 6μηνη παρακολούθηση των παραπάνω, κατέθεσε στο εφετείο ότι η αστυνομία διέθετε 11 εκατομμύρια σε ρευστό για την αγοραπωλησία. Ακόμη συμπλήρωσε ότι ο 43χρονος είχε κρυμμένα τα αρχαία σε αντλιοστάσιο και επιβεβαίωσε ότι συνεργάστηκε με την ΕΥΠ δίνοντας σχεδιαγράμματα για την ανακάλυψη του τάφου.
Στην κατάθεση της, η αρχαιολόγος του υπουργείου Πολιτισμού ανέφερε ότι: "Μας ζήτησαν να τεκμηριώσουμε τα ευρήματα απ' τη Μακεδονία (κράνη, χρυσά προσωπεία κι άλλα ) αξίας 11,5 εκατ. ευρώ.Τόσο τα εκτίμησε η αρμόδια επιτροπή, σύμφωνα με τις τιμές των διεθνών αγορών και οίκων δημοπρασιών. Ο 43χρονος είπε τηλεφωνικά ότι ήθελε να υποδείξει το χώρο της παράνομη ανασκαφής.
Επίσης, σημείωσε ότι οι κατηγορούμενοι γνώριζαν την αξία των αρχαίων επειδή "όταν βλέπουν χρυσά ευρήματα αντιλαμβάνονται ότι έχουν αξία. Και επισήμανε πως "ήταν ενημερωμένη η πολιτική ηγεσία των υπουργείων Πολιτισμού και Δημόσιας Τάξης και όταν έμαθαν τη σύλληψη ήθελαν να παραβρεθούν (στην παραλαβή των ευρημάτων). Τέλος η μάρτυρας παραδέχτηκε ότι σε ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού αναφερόταν ότι "πρώτη φορά αρχαιοκάπηλος μας υπέδειξε αρχαιολογικό χώρο με ευρήματα".
Ιστορικό
Οι πρώτες συλλήψεις έγιναν τον Οκτώβριο 2011, όταν τα μέλη της σπείρας επιχείρησαν να πουλήσουν τα αρχαία σε αστυνομικούς που εμφανίστηκαν ως αγοραστές, στην περιοχή της Γερακαρούς. Η σπουδαιότητα των ευρημάτων ήταν τόσο μεγάλη καθώς μεταφέρθηκαν αμέσως στο Μουσείο Αθηνών, για περισσότερη ασφάλεια, και παρουσιάστηκαν το ίδιο βράδυ στον τότε πρωθυπουργό Γ. Παπανδρέου.
Κατασχέθηκαν περίπου 70 αρχαίων αντικειμένων, του 510 π.Χ, που κατηγορούνται ότι άρπαξαν συνολικά 6 εμπλεκόμενοι σε παράνομη ανασκαφή σε δύο τάφους της περιοχής,ανάμεσα στη Γερακαρού και το Βασιλούδι.
Το 2012,οι κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν με ισόβια δεσμά από το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Θεσσαλονίκης που επέβαλε ποινές κάθειρξης 20 ετών , και στον 43χρονο, ο οποίος συνεργάστηκε με τις αρχές , υποδεικνύοντας τους συλημένους μακεδονικούς τάφους. Ποινή 16 ετών επέβαλε το πρωτοβάθμιο δικαστήριο σ' άλλον έναν κατηγορούμενο ο οποίος διέθεσε το αυτοκίνητο του για τη μεταφορά των αρχαίων.
Για την ίδια υπόθεση, το 2014, Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Θεσσαλονίκης έκρινε ενόχους άλλους δύο εμπλεκόμενους. Επέβαλε ποινή κάθειρξης 20 ετών σ' έναν εργάτη αρχαιολογικών ανασκαφών, για υπεξαίρεση και παράνομη ανασκαφή, αναγνωρίζοντας ελαφρυντικά. Ο κατηγορούμενος που ήταν προφυλακισμένος επέστρεψε στη φυλακή ενώ παραδέχτηκε μόνο ότι συμμετείχε στην φωτογράφηση των αρχαίων αντικειμένων.
Για την ίδια υπόθεση-Το δικαστήριο καταδίκασε με 8ετή κάθειρξη κι έναν ιδιοκτήτη βενζινάδικου που κρίθηκε ένοχος μόνο για παράνομη ανασκαφή ενώ απαλλάχτηκε για την υπεξαίρεση των αρχαίων αντικειμένων.Η έφεση του είχε ανασταλτικό αποτέλεσμα.Αρνήθηκε κατηγορία και δήλωσε συλλέκτης των αρχαίων νομισμάτων που βρέθηκαν στην κατοχή του.
Η εμπλοκή των δύο τελευταίων κατηχουμένων προέκυψε ύστερα από ανώνυμη καταγγελία στο υπουργείο Πολιτισμού.