Την απόλυτη ανάγκη ελέγχου των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, επισήμαναν στις Βρυξέλλες οι Ευρωπαίοι ηγέτες κατά τη Σύνοδο Κορυφής για το προσφυγικό. Μετά από μια μαραθώνια συνεδρίαση οι «28» επιβεβαίωσαν την τήρηση τόσο της Σένγκεν όσο και του Δουβλίνου.
Δεσμεύτηκαν σε χορήγηση 1 δισ. ευρώ σε οργανισμούς του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες, συνεργασία και υποστήριξη Λιβάνου και Ιορδανίας, συνεννόηση με την Τουρκία, ενίσχυση του ελέγχου στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ και άμεση δημιουργία κέντρων καταγραφής προσφύγων σε Ελλάδα και Ιταλία.
«Τα μέτρα που αποφασίσαμε δεν θα τερματίσουν την κρίση, αλλά είναι τα απαραίτητα βήματα στη σωστή κατεύθυνση» ανέφερε μετά τη Σύνοδο ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ. Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν-Κλόντ Γιούνκερ ανέφερε ότι η σύνοδος κορυφής διεξήχθη σε «εξαιρετικό» κλίμα και πως ήταν λιγότερο τεταμένη από ό,τι προβλεπόταν.
Συγκεκριμένα, στην πρώτη γραμμή των αποφάσεων των «28» βρίσκεται η ενίσχυση των ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα με επιπλέον πόρους για την Frontex, EASO (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ασύλου) και Europol με προσωπικό και μέσα από τα κράτη-μέλη.
Οι ηγέτες της ΕΕ κάλεσαν επίσης σε άμεση σύσταση δημιουργίας κέντρων ταυτοποίησης, καταγραφής, και λήψης δαχτυλικών αποτυπωμάτων προσφύγων και μεταναστών -τα λεγόμενα hot spot- με παράλληλη διασφάλιση «μετεγκατάστασης και επαναπροώθησης» το αργότερο μέχρι το Νοέμβριο.
Οι «28» αποφάσισαν επίσης την ενίσχυση με 1 δισ. ευρώ υπηρεσιών του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες (Αρμοστεία, Παγκόσμιο Πρόγραμμα Σίτισης κα) και ενίσχυση της υποστήριξης στον Λίβανο, την Ιορδανία την Τουρκία και τις υπόλοιπες χώρες που δέχονται πρόσφυγες από τη Συρία.
Η ΕΕ προσβλέπει ιδιαίτερα σε ενίσχυση του διαλόγου με την Τουρκία με στόχο «την ενίσχυση της συνεργασίας στην διαχείριση των προσφυγικών ροών», όπως αναφέρει το σχετικό ανακοινωθέν.
Αρκετές υπηρεσίες είχαν επισημάνει πως η Τουρκία πρέπει να θεωρηθεί το «κλειδί» ειδικά όσον αφορά το Αιγαίο και την (μη) τήρηση των συμφωνιών επαναπροώθησης. Σε αυτό το πλαίσιο, προαναγγέλθηκε συνάντηση της ηγεσίας της ΕΕ με τον Ρ.Τ.Ερντογάν στις 5 Οκτωβρίου.
Οι «28» αποφάσισαν επίσης υποστήριξη των χωρών των δυτικών Βαλκανίων για τη διαχείριση των προσφυγικών ροών. Όσον αφορά το προσφυγικό ρεύμα από την Αφρική, αποφασίστηκε η αύξηση της χρηματοδότησης του σχετικού Ταμείου με αυξημένη συνεισφορά των κρατών-μελών. Το θέμα θα εξεταστεί στενότερα στη Σύνοδο της Βαλέτας το Νοέμβριο.
Για την αντιμετώπιση των αιτίων της προσφυγικής κρίσης η Σύνοδος υπογράμμισε την ανάγκη νέας προσπάθειας υπό την αιγίδα του ΟΗΕ για επίλυση της συριακής κρίσης αλλά και τον σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας στη Λιβυή.
Κέντρα καταγραφής προσφύγων σε Ελλάδα και Ιταλία «το αργότερο έως τα τέλη Νοεμβρίου»
Το αργότερο ως το τέλος Νοεμβρίου πρέπει να τεθούν σε λειτουργία τα κέντρα καταγραφής προσφύγων (hot spots) σε Ελλάδα και Ιταλία, τόνισε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ, σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε λίγο μετά τη λήξη της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες για το μεταναστευτικό.
Ταυτόχρονα, τόσο η Γερμανίδα Καγκελάριος Άγκελα Μέρκελ όσο και ο Γάλλος Πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ συνέδεσαν την απόφαση μετεγκατάστασης 120.000 προσφύγων, από την Ιταλία και την Ελλάδα με την ανάγκη λειτουργίας στις χώρες αυτές, κέντρων καταγραφής των προσφύγων.
Ο Φρανσουά Ολάντ ανέφερε ότι στα κέντρα αυτά θα πρέπει να γίνεται διαχωρισμός μεταξύ εκείνων που δικαιούνται διεθνούς προστασίας και ασύλου στην Ε.Ε. και των οικονομικών μεταναστών οι οποίοι θα πρέπει να απελαύνονται μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Αναφερόμενη στα αποτελέσματα της Συνόδου, η Γερμανίδα καγκελάριος έκανε λόγο για «σημαντικό βήμα». «Όλοι μοιραζόμαστε την ίδια αντίληψη, ότι αυτή η κρίση είναι μια πρόκληση που πρέπει να αντιμετωπίσουμε ενωμένοι», δήλωσε. Προς την κατεύθυνση αυτή, τόνισε, είναι σημαντικό να ενισχυθεί η εξωτερική φύλαξη των συνόρων της Ε.Ε., αλλά και να ενισχυθούν οικονομικά οι χώρες που δέχονται πρόσφυγες, όπως η Τουρκία, ο Λίβανος και η Ιορδανία.
Σε ό,τι αφορά την Τουρκία, ο Γάλλος πρόεδρος δήλωσε ότι η τουρκική κυβέρνηση θα πρέπει να δίνει το δικαίωμα στους Σύρους πρόσφυγες που σήμερα ζουν στο έδαφός της να δουλεύουν, κάτι που σήμερα απαγορεύεται.
Τέλος η Γερμανίδα καγκελάριος και ο Γάλλος πρόεδρος τόνισαν ότι πρέπει να βρεθεί πολιτική λύση για τη Συρία και η Ευρώπη να συνεργαστεί προς αυτό το σκοπό με τις χώρες της ευρύτερης περιοχής, αλλά και με το Ιράν, τη Ρωσία και τις χώρες του Κόλπου.