Από το 1993 στο 2023... Τόσα χρόνια χρειάστηκαν για να αλλάξει το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο του δήμου Θεσσαλονίκης. Η εκπόνηση της μελέτης στο προηγούμενο ΓΠΣ υλοποιήθηκε τη δεκαετία του ΄80 και έλαβε ΦΕΚ το 1993. Στο νέο, η μελέτη αναθεώρησης ανατέθηκε στο τέλος του 2011 και το προηγούμενο διάστημα εγκρίθηκε από το Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων του υπουργείου Περιβάλλοντος. Πλέον το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο αναμένεται να λάβει τις απαραίτητες υπογραφές από τους υπουργούς για δημοσιευθεί το ΦΕΚ.
Μέσα σε αυτά τα τριάντα χρόνια η πόλη άλλαξε, αλλά κυρίως οι ανάγκες της. Για τη Θεσσαλονίκη το νέο ΓΠΣ είναι μια σημαντική εξέλιξη, καθώς πλέον η πόλη αποκτά χρήσεις σύγχρονες και ένα σημαντικό αναπτυξιακό εργαλείο για επενδύσεις, αφού περιοχές θα έχουν κεντρικές λειτουργίες πόλης. Ουσιαστικά η μεγάλη διαφορά στο νέο Πολεοδομικό Σχέδιο είναι στις χρήσεις γης. Έτσι ενώ ο δήμος Θεσσαλονίκης μέχρι σήμερα έχει εκτεταμένες περιοχές με χρήσεις αμιγούς κατοικίας, δηλαδή κατοικία και λίγα καταστήματα, στο νέο Σχέδιο θα είναι περιοχές γενικής κατοικίας ώστε να βοηθηθεί μεταξύ άλλων και η επιχειρηματικότητα. «Ο δήμος Θεσσαλονίκης αποκτά μετά από 30 χρόνια νέο Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο. Μια εκκρεμότητα 12 ετών, αυτή της έγκρισης της σχετικής μελέτης, κλείνει. Η πόλη αποκτά ένα σημαντικό αναπτυξιακό εργαλείο με σύγχρονες χρήσεις γης και διατάξεις προστασίας του χώρου πρασίνου» δήλωσε ο πρώην τεχνικός σύμβουλος του δημάρχου και υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος Δημήτρης Μήτρου. Όπως ανέφερε ο κ. Μήτρου, «είναι ένα εργαλείο που το περίμενε η αγορά και θα προκαλέσει ένα κύμα επενδύσεων στην πόλη».
Αναπτυξιακή τροχιά στα δυτικά – Ανοίγει ο δρόμος για νέες επενδύσεις για ανενεργά κτήρια
Μεγάλα μητροπολιτικά πάρκα που θα αλλάξουν την εικόνα της Θεσσαλονίκης, νέοι χώροι στο σχέδιο πόλης, κίνητρα επανάχρησης του ανενεργού κτηριακού αποθέματος. Αυτά προβλέπει μεταξύ άλλων το νέο Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο του δήμου Θεσσαλονίκης.
Ο δήμος Θεσσαλονίκης σύμφωνα με το νέο ΓΠΣ επεκτείνεται κατά μήκος των οδικών αξόνων του ανατολικού τομέα αλλά κυρίως προς τα δυτικά και συγκεκριμένα προς την οδό 26ης Οκτωβρίου και τη δυτική είσοδο. Με τις αλλαγές χρήσης, όπου η περιοχή αποκτά κεντρικές λειτουργίες πόλης, δίνεται η δυνατότητα για νέες επενδύσεις. Έτσι το σύνολο της βιομηχανικής αρχαιολογίας, όπως ο Μύλος και η Βίλκα, θα μπορούν να αναπτυχθούν με χρήσεις επιχειρηματικές. Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται από τις αρμόδιες υπηρεσίες, πλέον ανοίγει ο δρόμος για πολλές επενδύσεις, καθώς υπήρχαν επιχειρηματίες που περίμεναν την αλλαγή των χρήσεων γης.
Επέκταση του επιχειρηματικού κέντρου της πόλης αποτελεί και η περιοχή των Λαχανόκηπων που εντάσσεται με το νέο ΓΠΣ στο σχέδιο πόλης με χρήσεις πολεοδομικού κέντρου κατοικίας και πρασίνου. Η έκταση των 800 στρεμμάτων έχει ιδιαίτερη αναπτυξιακή δυναμική λόγω της άμεσης γειτνίασης με το λιμάνι και τον εμπορικό σιδηροδρομικό σταθμό αλλά και με το υπό ανέγερση Μουσείο Ολοκαυτώματος.
Πάρκα μητροπολιτικής σημασίας
Μεγάλα πάρκα μητροπολιτικής σημασίας προβλέπεται να αλλάξουν το αστικό τοπίο. Η μελέτη αναθεώρησης του ΓΠΣ προβλέπει τη δημιουργία εκτεταμένων πάρκων μητροπολιτικής σημασίας κοντά σε περιοχές σημαντικών επενδυτικών παρεμβάσεων.
Στο κέντρο της πόλης, είναι η ανάπλαση της ΔΕΘ για την οποία όμως υπάρχει Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο και η περιοχή στο ΓΠΣ του δήμου παραπέμπει σε αυτό. Πρόκειται για ένα έργο εμβληματικό για τη Θεσσαλονίκη, τους πολίτες, την οικονομία και την ίδια την εταιρεία.
Ανατολικά, δημιουργείται ένας σημαντικός πνεύμονας πρασίνου 160 περίπου στρεμμάτων, στη λεγόμενη νοτιοανατολική πύλη της Θεσσαλονίκης, γύρω από τον τερματικό σταθμό του μετρό στη Νέα Ελβετία. Δυτικά προβλέπεται μητροπολιτικό πάρκο στην έκταση του παλαιού/εμπορικού σιδηροδρομικού σταθμού, που θα συνδυάζεται με τις χρήσεις τού υπό ανέγερση Μουσείου Ολοκαυτώματος. Οι περιοχές αυτές, όπως και του Μεγάρου Μουσικής, του Ποσειδώνιου Αθλητικού Κέντρου και των «Μύλων Αλλατίνη» που διαθέτουν ιδιαίτερη αναπτυξιακή δυναμική υπερτοπικής σημασίας, πρόκειται να αλλάξουν ουσιαστικά την εικόνα της πόλης και, σε συνδυασμό με μείζονες πεζοδρομήσεις και ένα προτεινόμενο δίκτυο αξόνων μη μηχανοκίνητης κίνησης, να τη μεταβάλουν σε βιώσιμη πόλη.
Ποιες είναι οι 24 γειτονιές
Η πόλη εδώ και τριάντα χρόνια σύμφωνα με το παλιό Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο είναι χωρισμένη σε 101 πολεοδομικές ενότητες, με αποτέλεσμα να ήταν αδύνατον να καλυφθούν οι ανάγκες με τέτοιο καταμερισμό. Πλέον με το καινούργιο ΓΠΣ η πόλη υποδιαιρείται σε 24 γειτονιές: οι δέκα από αυτές βρίσκονται στο κέντρο και δυτικά και οι υπόλοιπες στον νοτιοανατολικό τομέα. Σύμφωνα με τις αρμόδιες υπηρεσίες του δήμου, με αυτόν τον τρόπο θα κατανέμονται καλύτερα οι ανάγκες ως προς το πώς εξυπηρετούνται τα σχολεία, οι παιδικοί σταθμοί, η καθαριότητα, σε σχέση με τις 24 γειτονιές. Ουσιαστικά θα είναι πιο αποτελεσματική η διαχείριση του δήμου.
Οι 24 γειτονιές όπως αναφέρονται μέσα στο νέο ΓΠΣ είναι οι εξής: Αριστοτέλους, Λευκός Πύργος, Ροτόντα-Καμάρα, Διοικητήριο, Άνω Πόλη-Επταπύργιο, 40 Εκκλησιές, Παναγ. Φανερωμένη, Ξηροκρήνη, Γιαννιτσών-Σταθμός, ΦΙΞ-Λαχανόκηποι, Αγία Τριάδα, Ιπποκράτειο- Φάληρο, Ανάληψη-Μπότσαρη, Μαρτίου, Ντεπώ, Βούλγαρη-Κηφισιά, Νέα Ελβετία, Τροχιοδρομικά, Χαριλάου, Κάτω Τούμπα, Παπάφη, Άνω Τούμπα, Μαλακοπή και Τριανδρία.
Παράλληλα, οι συντελεστές δόμησης διατηρούνται στα νομοθετημένο σήμερα επίπεδα, ενώ οι χρήσεις γης που προτείνονται αποτελούν έναν ευέλικτο συνδυασμό κατά βάση κεντρικών λειτουργιών και γενικής κατοικίας.