Υπέρ όσων startups θέλουν να αναπτυχθούν χωρίς εξωτερική χρηματοδότηση, μόνο με προσωπικούς πόρους και επανεπένδυση κερδών, λειτουργεί η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ). Την εκτίμηση αυτή διατυπώνει, μιλώντας στο «Homo sAIence», το vidcast της voria.gr για την ΤΝ, ο Αντώνης Ηλίας, εταίρος του ΤECS Capital, που από το πρώτο και το δεύτερο ταμείο του έχει μέχρι στιγμής επενδύσει σε οκτώ επιχειρηματικά εγχειρήματα και σχεδιάζει να στηρίξει άλλα 15 την επόμενη τριετία.
«Το να μπορέσει μια εταιρεία ν’ αναπτυχθεί με τις δυνάμεις της, τουλάχιστον σε συγκεκριμένες φάσεις της ανάπτυξής της, είναι συχνά απαραίτητη επιλογή. Η ΤΝ συμβάλλει προς αυτή την κατεύθυνση, γιατί απομειώνει κόστη, τα οποία σε προγενέστερες περιόδους έπρεπε να καλυφθούν πιθανότατα με εξωτερική χρηματοδότηση» επισημαίνει ο Αντώνης Ηλίας και προσθέτει ότι αν το προϊόν βοηθάει και ο πελάτης είναι προσβάσιμος, μια startup μπορεί, αξιοποιώντας την ΤΝ, να δημιουργήσει κύκλο εργασιών και μάλιστα σε χρόνο κρίσιμο ώστε οι ιδρυτές της μπορούν να συνεχίσουν την προσπάθειά τους και την πρόοδό τους. Τότε, το bootstrapping (η χρήση μόνο πόρων και εσόδων της εταιρείας) γίνεται συμβατή επιλογή.
Από την άλλη πλευρά, η εξωτερική χρηματοδότηση, π.χ., από κάποιο κεφάλαιο επιχειρηματικών συμμετοχών όπως το TECS Capital, έρχεται να καλύψει ανάγκες σε ταχύτητα, σε μεγάλους όγκους δεδομένων και σε υποδομές που χρειάζεται μια startup για να αναπτυχθεί. Επιπλέον, παρότι το υπέρτατο τεστ για μια επιχειρηματική ιδέα είναι η απόκτηση πελατών και όχι η έγκριση χρηματοδότησης από τα funds, όταν μια εταιρεία απευθύνεται σε ένα επενδυτικό ταμείο, προτείνοντας συγκεκριμένη λύση σε ένα πρόβλημα, τότε μπορεί να πάρει πολύτιμη ανατροφοδότηση. «Όσο πιο πολλή έκθεση λαμβάνει μια επιχειρηματική ιδέα, όσο πιο πολλά σχόλια και αλληλεπίδραση υπάρχουν, τόσο πιο χρήσιμη είναι οι διαδικασία για τους ιδρυτές και ιδρύτριες μιας startup, ώστε να εξελίξουν την ιδέα τους» παρατηρεί.
Οι κρίσιμες ερωτήσεις των επενδυτών προς μια startup που έχει στον πυρήνα της την ΤΝ
Μεταξύ των startups που αποτείνονται στα κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών, αυτές που πραγματικά έχουν την ΤΝ στον πυρήνα τους είναι μειοψηφικό ποσοστό. Ωστόσο και αυτές θα πρέπει να είναι σε θέση να απαντήσουν σε μια σειρά από κρίσιμες ερωτήσεις των επενδυτών, που τεστάρουν τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα της επιχειρηματικής ιδέας.
Ποιες ερωτήσεις θα έθετε ο εκπρόσωπος ενός fund σε μια εταιρεία ΤΝ, για να καταλάβει αν όντως αξίζει να χρηματοδοτηθεί;
«Σίγουρα κάθε περίπτωση έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες, με βάση το πρόβλημα που προσπαθεί να αντιμετωπίσει. Προσπαθώντας να κρατήσω την απάντησή μου σε μια γενική βάση, θα έλεγα ότι θα έκανα τις εξής ερωτήσεις: αν χρησιμοποιείς υφιστάμενα μοντέλα ΤΝ, τι γίνεται σε περίπτωση που αυτά τα μοντέλα πάψουν να υπάρχουν προϊόντος του χρόνου ή αλλάξει κατά πολύ το κόστος χρήσης τους; Τι αντίκτυπο θα έχει αυτό στο προϊόν που αναπτύσσει η εταιρία σου; Από πού αντλείς τα δεδομένα με βάση τα οποία εκπαιδεύεις το μοντέλο σου; Γιατί αν είναι εύκολο για εσένα να αντλήσεις τα δεδομένα, το όποιο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα διαθέτεις σήμερα δεν θα είναι βιώσιμο μακροπρόθεσμα, αφού θα είναι εξίσου εύκολο και για άλλους να έχουν πρόσβαση στα ίδια data» εξηγεί.
Θα επένδυε σε έναν solopreneur;
Η ομάδα που «τρέχει» μια startup πάντα «ζυγίζει» πολύ στο να την επιλέξει προς χρηματοδότηση ένας επενδυτής-τρια. Σε μια εποχή που άνθρωποι όπως ο Sam Altman (OpenAI) υποστηρίζουν ότι η πρώτη επιχείρηση του 1 δισ. δολαρίων, με μόνο έναν άνθρωπο, θα είναι σύντομα πραγματικότητα χάρη στην ΤΝ, θα επένδυε το TECS Capital σε έναν ή μία solopreneur (επιχειρηματία που ιδρύει, διευθύνει και λειτουργεί την επιχείρησή του εντελώς μόνος);
«Η δουλειά που κάνουμε είναι δουλειά εξαιρέσεων. Αναζητούμε τις εξαιρέσεις, προφανώς με την παραγωγική και καλή πλευρά της λέξης “εξαίρεση”. Οπότε δεν υπάρχει κάτι που εξ ορισμού δεν θα κάναμε, εκτός αν αυτό αντίκειται στον τρόπο που λειτουργούμε ευρύτερα. Η ΤΝ σίγουρα δίνει ευκαιρία σε ανθρώπους να ξεκινήσουν κάτι μόνοι τους, ενώ παλιά δεν μπορούσαν. Να τρέξουν αυτό το πρώτο μέρος της διαδρομής σόλο, αν δεν έχουν συνιδρυτές. Τους δίνει χρόνο να προοδεύσουν, να βρουν ενδεχομένως τους πρώτους τους συνεργάτες, μπορεί και συνιδρυτές» εκτιμά και προσθέτει πως, στατιστικά, θα υπάρχουν επιτυχείς προσπάθειες από solopreneurs.
Από κει και πέρα όμως, συμπληρώνει, υπάρχουν θεμελιώδη ζητήματα γύρω από το τι χρειάζεται, ώστε μια startup να μπορέσει να φτάσει πολύ ψηλά. Υπό αυτή την έννοια, η ομάδα θα είναι πάντα κάτι κομβικό, ακόμη κι αν δεν υπάρχει στο αρχικό στάδιο. «Πρέπει να υπάρχει ένας ξεκάθαρος οδικός χάρτης, που θα αποτυπώνει το πώς θα αναπτυχθεί η startup. Κι εκεί φαίνεται πως, πέρα από το τι μπορεί κάποιος να φτιάξει μόνος του, με τη συνδρομή της ΤΝ, οι πελάτες, οι σχέσεις, οι στρατηγικοί συνεργάτες, οι επενδυτές κι όλες οι άλλες παράμετροι της επιχειρηματικής δραστηριότητας είναι πολύ δύσκολο να ικανοποιηθούν από μόνο ένα άτομο» εκτιμά.
Λεφτά υπάρχουν;
Υπάρχουν αρκετά χρήματα στην αγορά για τη χρηματοδότηση startups ΤΝ και άλλων καινοτόμων εταιρειών, ιδίως στο στάδιο του seed και pre-seed (σποράς και προσποράς), όταν δηλαδή η νεοφυής επιχείρηση βρίσκεται ακόμη σε πολύ πρώιμο στάδιο;
«Είμαστε σε μια περίοδο που υπάρχουν πολλά και πολύ εξελιγμένα χρηματοδοτικά εργαλεία. Νομίζω πως όποιος έχει καλά θεμελιώδη στοιχεία και δουλεύει με συνέπεια, σίγουρα θα βρει τρόπο να έχει πρόσβαση σε εξωτερική χρηματοδότηση, όταν και αν χρειαστεί» λέει και διευκρινίζει ότι η χρηματοδότηση αυτή μπορεί να αφορά σε επενδυτικά κεφάλαια, ιδιώτες επενδυτές-αγγέλους, αλλά και εθνικά και διεθνή προγράμματα. «Αυτά τα προγράμματα είναι πολλές φορές στοχευμένα ειδικά σε τεχνολογίες όπως η ΤΝ. Οπότε, δεν λείπουν τα χρηματοδοτικά εργαλεία. Εμείς ως funds ερχόμαστε να βοηθήσουμε ομάδες που εξελίσσουν το εγχείρημά τους, όταν αυτό χρειάζεται κι αν ποτέ χρειαστεί» υπογραμμίζει.
Υπενθυμίζεται ότι το 2025 οι χρηματοδοτήσεις startups ΤΝ από κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών παγκοσμίως «έσπασαν τα κοντέρ». Συνολικά επενδύθηκαν 193 δισεκατομμύρια δολάρια σε τέτοιου είδους startups, ποσό που αποτελεί ετήσιο ρεκόρ σε χρηματοδοτήσεις αυτού του είδους. Βέβαια, το μεγαλύτερο κομμάτι της πίτας το πήραν τα μεγάλα ονόματα της νεοφυούς επιχειρηματικότητας, ενώ η εικόνα δεν ήταν εξίσου φωτεινή για τις πολύ μικρές startups.
Η συζήτηση με τον Αντώνη Ηλία επεκτάθηκε ακόμη στο τι αναζητά σε μια startup και την ομάδα της ένα fund, προκειμένου να τη χρηματοδοτήσει, στη σημασία της κουλτούρας αλλά και στο πώς αναπτύσσεται το οικοσύστημα καινοτόμου επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα γενικώς.
