Η μόνη πλήρως επιβεβαιωμένη είδηση των ημερών είναι ότι σε κάτι λιγότερο από 48 ώρες έχουμε Χριστούγεννα. 25 Δεκεμβρίου. Η Θεσσαλονίκη ετοιμάζεται να υποδεχθεί το χαρμόσυνο γεγονός φωταγωγημένη επαρκώς, με κόσμο στους δρόμους και επισκέπτες στα ξενοδοχεία και τα Airbnb καταλύματα. Στα εστιατόρια και τις ταβέρνες της πόλης δεν βρίσκει κανείς ούτε καρέκλα για δείγμα, τόσο για το βράδυ του Σαββάτου, δηλαδή της παραμονής των Χριστουγέννων, όσο και για το μεσημέρι της Κυριακής, ανήμερα της μεγάλης γιορτής. Στον… συνωστισμό συντελεί και το γεγονός ότι πολλές επιχειρήσεις εστίασης επιλέγουν να παραμείνουν κλειστές αυτές τις ημέρες, κυρίως από το απόγευμα του Σαββάτου και ολόκληρη την Κυριακή. Γι’ αυτό και πολλά ξενοδοχεία έχουν φροντίσει να ετοιμάσουν τα δικά τους ρεβεγιόν και εορταστικά γεύματα, ώστε οι φιλοξενούμενοι να μη βρεθούν ξεκρέμαστοι και τη βγάλουν με σνακς τις γιορτινές ημέρες. Ο καλός καιρός είναι, επίσης, σύμμαχος τόσο για όποιον αποφασίσει να φύγει οδικώς όσο και γι’ αυτόν που θα μείνει ή επισκέπτεται την πόλη, ο οποίος θα μπορέσει να απολαύσει τις βόλτες του. Διότι μπορεί η βροχή να ταιριάζει στη Θεσσαλονίκη, αλλά αυτό είναι, μάλλον, κάτι που αφορά τους κατοίκους. Όταν έχεις στη διάθεσή σου μόνο δύο – τρεις μέρες σε ενδιαφέρει οι συνθήκες να είναι κατάλληλες για να κυκλοφορείς με την άνεσή σου.
Η σκιά της ενεργειακής κρίσης
Σε κάθε περίπτωση η ενεργειακή κρίση ρίχνει βαριά τη σκιά της στη φετινή εορταστική περίοδο. Μεταφορικά και κυριολεκτικά. Μεταφορικά επειδή ο κόσμος είναι σφιγμένος οικονομικά. Ακόμη κι αυτοί που ξοδεύουν ή μετακινούνται προσέχουν τα έξοδά τους ή τουλάχιστον αυτή την εντύπωση δίνουν. Ακόμη και τα δωράκια των ημερών είναι πιο περιορισμένα και μικρότερης αξίας. Τούτων δοθέντων -και αυτό που ακολουθεί είναι καθαρή διαφήμιση- το βιβλίο είναι πάντα ένα χρήσιμο και σχετικά προσιτό δώρο. Έτσι ήταν παλαιότερα, το ίδιο ισχύει και τώρα, στην ψηφιακή εποχή της κονσόλας, των παιχνιδιών και του Διαδικτύου. Επομένως μη διστάσετε. Οι τίτλοι των βιβλίων που κυκλοφορούν στην Ελλάδα είναι τόσο πολλοί που σίγουρα θα βρείτε κάτι να ικανοποιεί όσους θέλετε να τιμήσετε με ένα μικρό, στα όρια του συμβολικού, δώρο. Η ενεργειακή κρίση, όμως, ρίχνει και κυριολεκτικά τη σκιά της στα φετινά Χριστούγεννα, τα οποία είναι πιο… σκοτεινά. Στη Θεσσαλονίκη αυτό δεν οφείλεται στον δήμο, ο οποίος κατά γενική ομολογία έκανε καλή δουλειά στο στολισμό –ούτε μίζερος ούτε υπερβολικός, απλά ισορροπημένος-, οφείλεται στους ιδιώτες. Όχι στα μαγαζιά, στα οποία οι βιτρίνες λειτουργούν κανονικότατα. Κυρίως οι φωτισμοί σε σπίτια και μπαλκόνια είναι πιο περιορισμένοι από άλλες χρονιές. Το αντιλαμβάνεται αυτό ο καθένας στη γειτονιά του. Για παράδειγμα, οι πολυκατοικίες που βρίσκονται στην παραλιακή λεωφόρο Μεγάλου Αλεξάνδρου, στο ύψος του Μακεδονία Παλλάς. Τα πολλά τελευταία χρόνια η φωταψία των μπαλκονιών στο συγκεκριμένο σημείο ήταν έντονη στα όρια του εντυπωσιακού. Φέτος σε λίγα διαμερίσματα υπάρχει εξωτερικός διάκοσμος κι έχουν ανάψει τα φώτα. Προφανώς δεν πρόκειται για κρίσιμο ή σοβαρό θέμα, αλλά χαρακτηρίζει τη συγκυρία.
Η απόφαση για το μετρό και…
Ήταν μία εξέλιξη αναμενόμενη, επειδή είχαν προηγηθεί πολλές άλλες. Πλην όμως, καμία δικαστική απόφαση δεν υπάρχει πριν να εκδοθεί. Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας απέρριψε τις αιτήσεις ακυρώσεως των αποφάσεων του υπουργείου Πολιτισμού που ενέκρινε τη μελέτη απόσπασης και επαναφοράς των αρχαιοτήτων του σταθμού Βενιζέλου του μετρό Θεσσαλονίκης. Οπότε από εδώ και στο εξής δημιουργούνται οι προϋποθέσεις, για να προχωρήσει το έργο κανονικά και χωρίς άλλες καθυστερήσεις, ώστε στα τέλη του 2023 να παραδοθεί. Η αλήθεια είναι ότι οι πολύχρονες καθυστερήσεις, που οφείλονταν κατά περίπτωση σε κακή οργάνωση των κατά καιρούς υπευθύνων, αλλά και ιδεοληψίες όσων δεν ήθελαν το έργο από την αρχή, έχουν αποσαρθρώσει την έννοια του μετρό στο μυαλό και την καρδιά των Θεσσαλονικέων. Μόνο η πλήρης λειτουργία, δηλαδή η δρομολόγηση των συρμών του, μπορεί να το αποκαταστήσει στη συνείδηση των πολιτών. Όταν το μετρό αρχίσει να εξυπηρετεί πραγματικά θα πάρει τη θέση που του αξίζει. Μέχρι τότε –για την ιστορία, αλλά και για να μην ξεχνιόμαστε- αξίζει να προσέξουμε τον κατάλογο των φορέων που πολέμησαν το μετρό μέχρι τέλους. Των φορέων που υπέβαλαν στο ΣτΕ τις τελευταίες αιτήσεις ακυρότητας, που απορρίφθηκαν. Έτσι θα αντιληφθούμε τις προθέσεις. Όχι μόνο τις επίσημες και φανερές, αλλά και τις… κρυφές, που ενδέχεται να υπάρχουν. Αλλά και για να καταλάβουμε –ως έναν βαθμό τουλάχιστον- αφενός το πώς η Θεσσαλονίκη τιμά το βυζαντινό παρελθόν της και αφετέρου ότι η κοινωνία της πόλης είναι βαθύτατα συντηρητική. Τις τελευταίες προσφυγές, λοιπόν, στο ΣτΕ υπέβαλαν ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, η Πανελλήνια Ένωση Συντηρητών Αρχαιοτήτων, ο Ενιαίος Σύλλογος Υπαλλήλων ΥΠΠΟΑ, ο Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων, το Πανελλήνιο Σωματείο Εκτάκτου Προσωπικού ΥΠΠΟΑ, η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, η Χριστιανική Αρχαιολογική Εταιρεία, καθώς και ορισμένοι ιδιώτες. Έχουν άδικο όσοι σκέφτονται ότι από τον συγκεκριμένο κατάλογο αναδύεται συντεχνιακό άρωμα;
… το Μουσείο της Ακρόπολης
Και για να μην ξεχνιόμαστε. Κατά τη διάρκεια της κατασκευής του μετρό της Θεσσαλονίκης δαπανήθηκαν για αρχαιολογικές εργασίες 180 εκατ. ευρώ, το 80% των οποίων δόθηκαν σε αμοιβές. Η κατασκευή του Μουσείου της Ακρόπολης κόστισε περί τα 130 εκατ. ευρώ.
Η μοναξιά του τροβαδούρου
Η χθεσινή ήταν μια λαμπερή ημέρα για τη Θεσσαλονίκη. Επί ώρες, στο κομμάτι του 24ωρου που του αναλογεί, ο ήλιος έλαμπε σα να βρισκόμασταν στην αρχή του φθινοπώρου. Κάπως έτσι στη νέα παραλία μαζεύτηκε αρκετός κόσμος για να περπατήσει, να κάνει ποδήλατο ή τζόκινγκ. Για να λιαστεί και να μαζέψει… βιταμίνη D. Από κοντά και ο τροβαδούρος της φωτογραφίας, ο οποίος γύρω στις 12:15 το μεσημέρι έπαιζε με την κιθάρα του και τραγουδούσε το «Light my fire» των Doors. Μία μοναχική φιγούρα με φόντο τη θάλασσα και το λιμάνι, σε ένα εξωστρεφές τραγούδι πάθους. Σε αντίθεση με το πνεύμα των ημερών που είναι οικογενειακό, συντροφικό, παρεΐστικο και κάπως εσωστρεφές, εάν σκεφτούμε το αίσθημα μελαγχολίας που πολλοί αισθάνονται στις γιορτές. Ο ίδιος, πάντως, ο τροβαδούρος φαινόταν χαμένος στα λόγια και τη μουσική. Ο νους του ταξίδευε. Ως γνωστόν τα μεγάλα παιδιά δίνουν σε κάθε ιστορία τη σημασία και την αξία που τα ίδια θέλουν…