Δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη επιχειρηματικότητα χωρίς βιώσιμο περιβάλλον και βιώσιμες κοινωνίες, τονίζει στην ειδική έντυπη έκδοση της Voria ο Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Μανώλης Γραφάκος, σημειώνοντας πως, παρότι η περιβαλλοντική Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη κερδίζει έδαφος στη χώρα μας, υπάρχει ακόμη μακρύς δρόμος να διανυθεί και προς αυτήν την κατεύθυνση χρειάζεται να δοθούν και κίνητρα, ώστε ακόμη περισσότερες επιχειρήσεις να υιοθετήσουν ανάλογες πολιτικές.
Όπως λέει ο κ. Γραφάκος, οι δύο λόγοι για τους οποίους η Ελλάδα υπολείπεται σε πρακτικές ΕΚΕ σε σχέση με τις προηγμένες ευρωπαϊκές χώρες είναι αφενός ότι η πλειονότητα των επιχειρήσεων είναι μικρού και μεσαίου μεγέθους και ο δεύτερος ότι η Πολιτεία μόλις τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας προσεγγίζει υπεύθυνα την αναγκαιότητα αλλαγής μοντέλου και την υιοθέτηση της κυκλικής οικονομίας.
«Από τη διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων, μέχρι την ανακύκλωση και κυρίως δράσεις ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης της κοινωνίας, ο ιδιωτικός τομέας έχει συμβάλει σημαντικά ώστε να έχουμε ήδη μπει σε μία νέα εποχή.
Τα επόμενα χρόνια, αναμένουμε πολλά περισσότερα, αλλά είμαι βέβαιος ότι έχει οικοδομηθεί μια σχέση αμοιβαίας εμπιστοσύνης και συνεργασίας, που μόνο θετικό αντίκτυπο θα έχει στον κοινό μας στόχο, που δεν είναι άλλος από τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του περιβάλλοντος, η οποία θα επιτρέψει σε εμάς και τις επόμενες γενιές να βαδίσουμε σε νέους αναπτυξιακούς δρόμους», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Κύριε Γενικέ, αρκετές φορές γίνονται αναφορές στην Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη (ΕΚΕ) που συναντά δράσεις οι οποίες έχουν να κάνουν με την προστασία ευρύτερα του περιβάλλοντος, μέσα και από το πρίσμα της κυκλικής οικονομίας. Σε ποια φάση βρισκόμαστε τώρα;
Η περιβαλλοντική διάσταση έχει ήδη ενσωματωθεί στην έννοια της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης από τη στιγμή που έγινε αντιληπτό ότι δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη επιχειρηματικότητα χωρίς βιώσιμο περιβάλλον και βιώσιμες κοινωνίες. Άρα, μιλάμε πλέον για περιβαλλοντική εταιρική κοινωνική ευθύνη, η οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις έννοιες της αειφόρου και βιώσιμης ανάπτυξης.
Οι επιχειρήσεις συνειδητοποίησαν έγκαιρα ότι δεν υπάρχουν ανεξάντλητοι πόροι στον πλανήτη και ότι η υποβάθμιση του περιβάλλοντος υπονομεύει κάθε προοπτική ανάπτυξης. Έτσι η ορθολογικότερη διαχείριση των πόρων και η προσπάθεια να αναστρέψουμε την περιβαλλοντική καταστροφή αποτελούν πλέον κοινό μέτωπο δράσης για κοινωνίες και εταιρείες.
Στη χώρα μας η περιβαλλοντική ΕΚΕ έχει αρχίσει να εφαρμόζεται από τους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους, ανεξαρτήτως του κλάδου δραστηριοποίησής τους. Ωστόσο, βλέπουμε ότι στην ίδια λογική κινούνται και επιχειρήσεις μεσαίου και μικρότερου μεγέθους, γεγονός που μας κάνει αισιόδοξους ότι η κυκλική οικονομία κερδίζει έδαφος στην επιχειρηματική πρακτική. Βέβαια, υπάρχει ακόμη μακρύς δρόμος να διανυθεί και προς αυτήν την κατεύθυνση χρειάζεται να δοθούν και κίνητρα, ώστε ακόμη περισσότερες επιχειρήσεις να υιοθετήσουν ανάλογες πολιτικές.
Θεωρείτε πως η ανάπτυξη των πράσινων τεχνολογιών, της καινοτομίας, αλλά και της διαχείρισης των φυσικών πόρων μπορούν να έχουν καλύτερα αποτελέσματα εάν συνδεθούν ακόμη περισσότερο με την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη;
Σαφέστατα ναι. Όποιος νομίζει ότι οι μεγάλες αλλαγές και οι συνεπαγόμενες επενδύσεις που απαιτούνται, για να εισαγάγουμε πράσινες τεχνολογίες και καινοτόμες δράσεις για το περιβάλλον στην καθημερινότητά μας, μπορούν να προέλθουν αποκλειστικώς από το κράτος, κατά τη γνώμη μου κάνει λάθος. Τα περιβαλλοντικά προβλήματα είναι συλλογικά, «ακουμπούν» όλους μας και μόνο με συνένωση δυνάμεων, με τη συμμετοχή κράτους, επιχειρήσεων και πολιτών μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά.
Οι επιχειρήσεις διαθέτουν τα μέσα, την τεχνογνωσία και τους οικονομικούς πόρους να συμβάλλουν καταλυτικά στην επίτευξη των παραπάνω στόχων και, άρα, η συμμετοχή τους στο εν λόγω εγχείρημα είναι ικανή και αναγκαία συνθήκη για να επιτύχουμε τους στόχους μας.
Μπορείτε να μας δώσετε κάποια παραδείγματα που η ΕΚΕ οδήγησε σε καλύτερα αποτελέσματα σε αυτό που λέμε συντονισμό και διαχείριση των αποβλήτων;
Καταλαβαίνετε ότι δεν θα μπορούσα να αναφερθώ σε συγκεκριμένα παραδείγματα σχετικών επιχειρηματικών δράσεων, αλλά θα ήθελα να σας διαβεβαιώσω ότι η Γενική Γραμματεία Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων θεωρεί και έχει ισχυρό σύμμαχο την ιδιωτική πρωτοβουλία στις μεγάλες αλλαγές που προωθεί στον τρόπο με τον οποίο διαχειριζόμαστε τα απορρίμματά μας. Από τη διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων, μέχρι την ανακύκλωση και κυρίως δράσεις ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης της κοινωνίας, ο ιδιωτικός τομέας έχει συμβάλει σημαντικά ώστε να έχουμε ήδη μπει σε μία νέα εποχή.
Τα επόμενα χρόνια, αναμένουμε πολλά περισσότερα, αλλά είμαι βέβαιος ότι έχει οικοδομηθεί μια σχέση αμοιβαίας εμπιστοσύνης και συνεργασίας, που μόνο θετικό αντίκτυπο θα έχει στον κοινό μας στόχο, που δεν είναι άλλος από τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του περιβάλλοντος, η οποία θα επιτρέψει σε εμάς και τις επόμενες γενιές να βαδίσουμε σε νέους αναπτυξιακούς δρόμους.
Πιθανολογώντας πως μιλάτε με συναδέλφους σας από άλλες χώρες της ΕΕ που υπηρετούν τον ίδιο τομέα με τον δικό σας, τι διαπιστώνετε για τη σχέση περιβάλλοντος και ΕΚΕ; Σε ποιο επίπεδο βρίσκεται η Ελλάδα συγκριτικά με άλλες χώρες της Ευρώπης;
Είναι αλήθεια ότι σε αρκετές από τις χώρες της ΕΕ η έννοια της περιβαλλοντικής ΕΚΕ έχει κάνει πολλά… χιλιόμετρα παραπάνω και υπάρχουν λόγοι γι’ αυτό. Για παράδειγμα, είναι γεγονός ότι στη χώρα μας η πλειονότητα των επιχειρήσεων είναι μικρού και μεσαίου μεγέθους, σε αντίθεση με αρκετές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες διαθέτουν μεγαλύτερου μεγέθους επιχειρηματικά σχήματα. Ένας δεύτερος λόγος είναι ότι για να υιοθετήσει μία επιχείρηση κουλτούρα περιβαλλοντικής Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης θα πρέπει να δραστηριοποιείται σε ένα κράτος που κινείται προς την ίδια κατεύθυνση. Δυστυχώς, μόλις τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας η Πολιτεία προσεγγίζει υπεύθυνα την αναγκαιότητα αλλαγής μοντέλου και την υιοθέτηση της κυκλικής οικονομίας, κάνοντας παράλληλα σημαντικά έργα κυκλικής οικονομίας που υποστηρίζουν στην πράξη με υποδομές αυτή την αλλαγή.
Βλέπουμε ότι η χώρα μας τα τελευταία χρόνια κάνει σημαντικά βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση, γεγονός που πλέον γίνεται ορατό και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Με συντονισμένες ενέργειες, με τη συνεργασία του ιδιωτικού τομέα, στη βάση ξεκάθαρων και αμοιβαία επωφελών συμφωνιών, η εικόνα της Ελλάδος στην ΕΕ στο κομμάτι της περιβαλλοντικής ΕΚΕ έχει αλλάξει ριζικά. Και τα καλύτερα έπονται.
Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην έντυπη Voria για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη - Δείτε όλη την έντυπη έκδοση ΕΔΩ