Με αφορμή το δυστύχημα των Τεμπών όλες οι πολιτικές δυνάμεις της χώρας –ενδεχομένως πλην του ΚΚΕ, αλλά αυτό είναι αναμενόμενο, δεν προκαλεί ουδεμία έκπληξη- «ανακάλυψαν» και πάλι την ανάγκη για τον εκσυγχρονισμό της χώρας. Έναν εκσυγχρονισμό ουσίας και σε βάθος, σε αντίθεση με την επιφανειακή πολιτική χρήση του όρου στα χρόνια που κυβερνούσε ο Κ. Σημίτης. Βέβαια το κάθε κόμμα, αναλόγως του ιδεολογικού οπλοστασίου των μελών του και της δεξαμενής των ψηφοφόρων του, δίνει διαφορετικό νόημα στον εκσυγχρονισμό και θέτει διαφορετικές προτεραιότητες. Η ουσία, όμως, παραμένει.
Η Ελλάδα χρειάζεται πολλά, πέρα από την ασφαλή κυκλοφορία των τρένων. Χρειάζεται, κυρίως, αλλαγή αντιλήψεων και νοοτροπίας. Διότι ένα από τα πιο δύσκολα πράγματα στον κόσμο είναι να κάνει κλικ το μυαλό του ανθρώπου, δηλαδή να αλλάξει κατεύθυνση και γωνία πρόσληψης πραγμάτων και καταστάσεων. Σε έναν κόσμο που εμφανώς αλλάζει, με τον πλανήτη να αντιμετωπίζει σύνθετα αναπτυξιακά, οικονομικά και περιβαλλοντικά προβλήματα, ενώ καλείται να βρει νέες διεθνείς ισορροπίες και να απαντήσει σε δραματικά υπαρξιακά ερωτήματα για την επιβίωσή του, ο ελληνικός τρόπος της προσκόλλησης σε παλιές ιδέες και παραδοσιακές πρακτικές είναι αντιπαραγωγικός. Το «μη μου τους κύκλους τάραττε», μια φράση που ο αστικός μύθος την αποδίδει στον Αρχιμήδη, αλλά είναι σχεδόν βέβαιο ότι εκείνος δεν την είπε ποτέ, ούτε τη σκέφτηκε καν, και τη χρησιμοποιούμε για να υπογραμμίσουμε ότι θέλουμε απλά την ησυχία μας, δεν ταιριάζει στην τρέχουσα συγκυρία, παρά το ότι στη χώρα μας παραμένει εξαιρετικά δημοφιλής. Είναι εκείνο το απίστευτης μικροαστικής εμπνεύσεως «έχουμε βολευτεί», το οποίο, πλέον, η πραγματικότητα, η καθημερινότητα, η ίδια η ζωή αμφισβητεί. Το τσαλαπατάει, το τσαλακώνει και το πετάει στα σκουπίδια.
Δραματικές ώρες για την Credit Suisse
Τα πράγματα στον χρηματοπιστωτικό τομέα του κόσμου αρχίζουν και σοβαρεύουν, καθώς ισχυρούς κλυδωνισμούς στις ευρωπαϊκές αγορές προκαλεί η Credit Suisse, εξαιτίας των φόβων ότι η μεγάλη ελβετική τράπεζα βρίσκεται ένα βήμα πριν την κατάρρευση. Διότι άλλο είναι να πτωχεύουν δύο μικρές και απολύτως εξειδικευμένες αμερικανικές τράπεζες και άλλο ένας Ελβετικός κολοσσός με ενεργητικό δεκάδων δισεκατομμυρίων και παγκόσμια επιρροή. Η επιθετική αύξηση του κόστους χρήματος από τις κεντρικές τράπεζες του κόσμου φαίνεται ότι έχει ως συνέπεια να πιέζονται οι πιο ευάλωτοι κρίκοι της αλυσίδας. Άλλωστε, ειδικά τα προβλήματα της Credit Suisse δεν ήταν άγνωστα, με πολλούς επενδυτές, πλέον, εξ’ αιτίας της να μειώνουν δραστικά την έκθεσή τους στην ευρύτερη περιοχή. Φόβοι που εντάθηκαν όταν ο μεγαλύτερος ιδιώτης μέτοχος του ομίλου Credit Suisse, Saudi National Bank, απέκλεισε κάθε ενδεχόμενο να αιμοδοτήσει με κεφάλαια την ελβετική τράπεζα, επικαλούμενος ζητήματα ρυθμιστικού πλαισίου. Η αναστολή διαπραγμάτευσης της μετοχής της Credit Suisse στο χρηματιστήριο της Ζυρίχης χθες και ενώ έχανε 20% έχοντας υποχωρήσει σε ιστορικό χαμηλό αποτελεί άμεση χειροπιαστή απόδειξη του μεγέθους του προβλήματος. Το περιβάλλον μπορεί να περιπλεχθεί ακόμη περισσότερο κατά την σημερινή συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία έχει διαμηνύσει ότι θα προχωρήσει σε νέα αύξηση επιτοκίων, παρά την τραπεζική κρίση. Οι επόμενες ώρες και ημέρες θα είναι δραματικές…
Η δυστυχία της Αργεντινής
Τέλος δεν έχουν τα οικονομικά βάσανα για την Αργεντινή. Μία από τις πλουσιότερες χώρες της Λατινικής Αμερικής σε πρώτες ύλες και παραγωγικές δυνατότητες, τις τελευταίες έξι δεκαετίες ταλαιπωρείται από την κακοδιαχείριση αρχικά και, πλέον, από την οικονομική υπανάπτυξη. Ο πληθωρισμός αναμένεται να σπάσει το φράγμα του 100% σε ετήσια βάση, όταν οι αρχές ανακοινώσουν τα στοιχεία για τον Φεβρουάριο. Αυτή θα είναι η πρώτη φορά που θα ανέλθει σε τριψήφιο νούμερο ύστερα από την κρίση του 1991. Ο πληθωρισμός μονοπωλεί τις συζητήσεις, προκαλεί απογοήτευση και οργή στον λαό, καθώς οι μισθοί συχνά υπολείπονται του κόστους των αγαθών, παρά τα κυβερνητικά μέτρα για επιβολή πλαφόν στις τιμές και περιορισμών στις εξαγωγές σιτηρών προκειμένου να ενισχυθεί η εγχώρια αγορά.
Η Αργεντινή, με την οποία πολλοί Έλληνες αισθάνονται οικεία είτε λόγω του Τσε Γκεβάρα, είτε λόγω του Μαραντόνα και του Μέσι, αποτελεί ακραίο παράδειγμα για το πως μπορεί να διαλυθεί μια οικονομία, άρα και μία χώρα, από τις πολιτικές αυταπάτες και τον λαϊκισμό. Από επιπόλαια σχέδια επί χάρτου, τα οποία στην εφαρμογή τους αποδείχθηκαν κανονικός εφιάλτης. Δυστυχώς για την Αργεντινή, αλλά και γενικότερα τα πρότυπα της Λατινικής Αμερικής που γοητεύουν αρκετούς ανάμεσά μας, το ποδόσφαιρο, το τάγκο, ο Ρίο ντε Λα Πλάτα, ο Μπόρχες και η ανεμελιά δε συνθέτουν αποτελεσματικό μείγμα. Η καθημερινότητα και η πρόοδος των ανθρώπων θέλουν κάτι διαφορετικό –αν όχι κάτι ουσιωδώς περισσότερο- από καυτό ταπεραμέντο, τυφλή επαναστατική διάθεση, μοιραίους έρωτες και μια ατεκμηρίωτη πεποίθηση στα όρια της απόλυτης βεβαιότητας ότι όλα θα πάνε καλά!