Αισιοδοξία επικρατεί τις τελευταίες ώρες για τερματισμό του πολέμου και συμφωνία μεταξύ Ρωσίας – Ουκρανίας. Έτσι γίνεται σε αυτές τις περιπτώσεις, εξελίξεις υπάρχουν από ώρα σε ώρα. Οι δύο πλευρές φαίνεται να θέλουν λύση, αφού αντιλαμβάνονται με σκληρό τρόπο ότι όχι μόνο το θύμα, δηλαδή η Ουκρανία, αλλά ούτε ο θύτης, δηλαδή η Ρωσία του Πούτιν, μένουν αλώβητοι. Εάν το καλοσκεφθεί κανείς πρόκειται για ιστορία… παρεξηγήσεων. Η μεν Δύση –με εξαίρεση τις ΗΠΑ τις τελευταίες ημέρες- δεν πίστευε ότι η Ρωσία θα εισβάλει εν ψυχρώ. Ο δε Πούτιν δεν υπολόγισε ούτε τη σθεναρή αντίδραση των Ουκρανών στο πεδίο της μάχης ούτε τις σκληρές έως εξοντωτικές οικονομικές κυρώσεις των δυτικών κατά της Ρωσίας, που ήδη έχουν συντριπτικές επιπτώσεις. Μακάρι η αισιοδοξία να επιβεβαιωθεί στην πράξη, ο πόλεμος να σταματήσει και να ξεκινήσει η ανοικοδόμηση όχι μόνο της Ουκρανίας, αλλά του νέου σκηνικού που ούτως ή άλλως διαμορφώνεται στην Ευρώπη και τον κόσμο ολόκληρο, ώστε ο καθένας να ξέρει τι του γίνεται. Έστω στο… περίπου.
Η Θεσσαλονίκη πάει καλά!
Παρά τα όσα συμβαίνουν –ή μάλλον πέρα απ’ όσα συμβαίνουν- η Θεσσαλονίκη γενικά πηγαίνει καλά. Για την ακρίβεια, από το καλό στο καλύτερο. Ειδικά αν ακούσει κανείς τους εκπροσώπους της πόλης στις δημόσιες τοποθετήσεις τους θα διαμορφώσει την εντύπωση πως κάθε μέρα που περνάει γίνεται ένα βήμα –έστω βηματάκι- εμπρός. Αν, μάλιστα, τυχαίνει το ακροατήριο να προέρχεται κατά βάσιν εκτός των τειχών που περικλείουν την πρώην συμβασιλεύουσα και νυν συμπρωτεύουσα, τότε ακόμη καλύτερα, αφού το χειροκρότημα πάει σύννεφο. Διότι η λογική που επικρατεί είναι ότι η ιστορία ξεκινάει σήμερα. Ό,τι έγινε και -κυρίως- όσα δεν έγιναν μέχρι χθες δεν έχουν σημασία, αφού ο χρόνος δεν γυρίζει πίσω. Όπως λένε, το να επισημαίνουμε τα λάθη του παρελθόντος –έστω κι αν επαναλαμβάνονται- συνιστά μιζέρια που δεν είναι αποδεκτή. Στο μεταξύ το «καράβι της Θεσσαλονίκης» ταξιδεύει ανέμελο στον χρόνο, συχνά αδιαφορώντας πλήρως για τις εξελίξεις. Διότι –ας μη γελιόμαστε- ο κόσμος τρέχει γρήγορα. Με χίλια. Ευτυχώς ή δυστυχώς «Η ζωή περνάει / δίχως να κοιτάει/ τη δική σου μελαγχολία» που λέει και ο Σαββόπουλος, ο οποίος από καθαρή σύμπτωση είναι Θεσσαλονικιός.
Πρώτος λόγος στη στασιμότητα
Από την ατζέντα των δεκαετιών του 1980 και του 1990 μόνο το αεροδρόμιο, η επισκεψιμότητα και τα… καφέ φαίνεται πως έχουν κάνει βήματα προόδου, μεγαλύτερα ή μικρότερα. Τα υπόλοιπα μέτωπα παραμένουν στάσιμα ή έχουν υποχωρήσει. Σημειώστε: Το λιμάνι, το μετρό, η Διεθνής Έκθεση, ο παραγωγικός ιστός, η μεταποίηση, το εμπόριο, τα πανεπιστήμια, οι επενδύσεις, η θεσμική θωράκιση. Κάθε μία από αυτές τις έννοιες και μία… πίκρα. Αρχικά η οικονομική άνοδος της χώρας με επίκεντρο τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας και εν συνεχεία η χρεοκοπία της Ελλάδας στη δεκαετία του 2010 μετατόπισαν –για διαφορετικούς λόγους- ακόμη περισσότερο το οικονομικό επίκεντρο της χώρας προς νότον, κάτι που ενισχύθηκε από την άνοδο του τουρισμού. Έτσι η Θεσσαλονίκη δεν κατάφερε να αξιοποιήσει την αναδιάταξη των Βαλκανίων μετά το 1990, παρά το ότι η ιστορία και η γεωγραφία ήταν σαφέστατα με το μέρος της για μία ακόμη φορά. Κάπως έτσι έμεινε να συζητάει αενάως θέματα που ανάγονται 30 και περισσότερα χρόνια πίσω. Κι όχι μόνο αυτό: πανηγυρίζει για κάθε εξέλιξη, που συμβαίνει ακόμη και με κεκτημένη ταχύτητα και δεκαετίες καθυστέρησης, κάτι που εξ’ ορισμού μειώνει την αξία της. Για παράδειγμα, χθες ο Κωνσταντίνος Ζέρβας χαρακτήρισε το λιμάνι της Θεσσαλονίκης ως ατμομηχανή της οικονομίας της πόλης, αλλά και ως κομβικό παράγοντα για την ανάπτυξη του τουρισμού, λόγω της κρουαζιέρας. Να μη παρεξηγηθούμε, δεν είναι ο μόνος που βλέπει θετικά την εικόνα. Στο κάτω κάτω ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης κάνει τη δουλειά του. Εάν δεν παινέψεις το σπίτι σου θα πέσει να σε πλακώσει, λέει ο απλός λαός. Μόνο που η πραγματικότητα της Θεσσαλονίκης για το λιμάνι και πολλά άλλα έχει διαφορετική ανάγνωση. Διότι αν κάποιος προσπαθήσει να αποστασιοποιηθεί, να δει τα πράγματα με κρύο αίμα και να σκεφτεί με καθαρό μυαλό, θα καταλάβει πως ο μόνος τρόπος για να καταλήξει σε αξιόπιστο συμπέρασμα σε σχέση με τη μεγάλη εικόνα της πόλης είναι να δει τη σημερινή κατάσταση τόσο σε σχέση με το σχετικά πρόσφατο παρελθόν –εννοείται ότι δεν θα γυρίσουμε στο 1912- όσο και με το τι συμβαίνει παραδίπλα. Και τότε αρχίζουν τα δύσκολα, τα πολύ δύσκολα.
Σε αναζήτηση σύγχρονης ατζέντας
Το κυριότερο είναι η απουσία σύγχρονης ατζέντας, η οποία κάποια στιγμή θα πρέπει να αναζητηθεί στα σοβαρά. Ίσως μόνο η ανάπλαση του παραλιακού μετώπου να συνιστά κάτι πραγματικά καινούργιο και ικανό να σφραγίσει ένα κομμάτι των επόμενων δεκαετιών, αλλά όλοι γνωρίζουν τις δυσκολίες. Ψηφιακότητα, βιώσιμη κινητικότητα, σύγχρονη επιχειρηματικότητα, καινοτομικότητα, πράσινη ανάπτυξη, κοσμοπολιτισμός είναι έννοιες που ακούγονται, αλλά είτε περνάνε στο… ντούκου είτε καταλήγουν ως ενασχόληση εξωθεσμικών ή αναρμόδιων επιτήδειων, οι οποίοι βρίσκουν –ή νομίζουν ότι βρίσκουν- τρόπους να αναδειχθούν και να ωφεληθούν. Και ο καιρός περνάει, περνάει, περνάει…
Δύο «μικρές νίκες»
Το ευχάριστο είναι ότι κάποια μικρά συμβολικά έργα που έχουν αναλάβει ιδιώτες στη Θεσσαλονίκη προχωρούν, ως «μικρές νίκες», που ίσως δεν αρκούν για να πάρει η ομάδα το πρωτάθλημα, αλλά σίγουρα στηρίζουν το ηθικό. Όπου να 'ναι, λοιπόν, ανοίγει ξενοδοχείο πολυτελείας στο σημείο που βρισκόταν το ιστορικό εστιατόριο «Όλυμπος Νάουσα» στη λεωφόρο Νίκης, όπου και θα αναβιώσει ένας χώρος εστίασης που έχει να πει πολλά στους Θεσσαλονικείς και τους επισκέπτες της πόλης. Λίγο αργότερα, κάπου μες στο καλοκαίρι, θα είναι έτοιμη και η νέα Αγορά Μοδιάνο, η κλειστή αγορά τροφίμων και εστίασης μεταξύ της Ερμού και της Βασιλέως Ηρακλείου. Όπως φαίνεται, λοιπόν, η βόλτα στο κέντρο της πόλης θα αποκτήσει νέο ενδιαφέρον.