Καλημέρα σας!
Για κάποιους αποτελεί ιδεολογία. Για κάποιους άλλους ανάγκη. Όλοι στο πολιτικό σύστημα τα ξορκίζουν και όλοι τα υπερ-χρησιμοποιούν. Όπως κι αν έχει το θέμα των επιδομάτων αποτελεί λύση της στιγμής, που οδηγεί μεσοπρόθεσμα σε βαθύτερη πληγή. Τις δεκαετίας του 1990 και του 2000 οι νεοέλληνες πιστοί στο δόγμα ότι η ζωή πάει πάντα μπροστά ως φυσική εξέλιξη, χωρίς να χρειάζεται ιδιαίτερος κόπος, οδήγησαν τη χώρα στη χρεοκοπία και τους σημερινούς 30άρηδες να μη καταλαβαίνουν από πού τους… έρχεται, αφού αντιλαμβάνονται τον κόσμο μόνο σε συνθήκες κρίσης.
Από το 2015 και μετά οι ελληνικές κυβερνήσεις πορεύονται δια επιδομάτων. Για την κυβέρνηση Τσίπρα – Καμμένου η λύση για τους νεοέλληνες ήταν η διαχείριση της φτώχειας τους. Αυτό πρακτικά σήμαινε πως η ζωή μπορεί να τσουλήσει άκοπα με λίγα κατοστάρικα μισθό, κάτι λιγότερο επίδομα και κάτι ακόμα πιο λίγο ως χαρτζιλίκι από τη σύνταξη του παππού.
Για την κυβέρνηση Μητσοτάκη η αντιμετώπιση των κρίσεων που της έτυχαν (πανδημία, ύφεση, Ουκρανικό, ακρίβεια) είναι η διοχέτευση αφειδώς σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις κρατικού χρήματος. Και καλά, ας υποθέσουμε ότι τα ευρωπαϊκά κονδύλια, όπως κι αν ονομάζονται (ΕΣΠΑ, ΚΑΠ, Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας) είναι περίπου… δωρεάν. Αλλά τα χρήματα, τα πολλά δισεκατομμύρια που βγαίνουν από τον κρατικό προϋπολογισμό τα τελευταία τρία χρόνια για τις επιστρεπτέες προκαταβολές και τα διάφορα pass, είναι χρήματα του ελληνικού λαού. Για την ακρίβεια είναι δανεικά, τα οποία πρέπει να επιστραφούν ή –έστω- αποτελούν χρέος που πρέπει να εξυπηρετείται. Δεδομένου, μάλιστα, ότι την περίοδο των μνημονίων πολλά άλλαξαν στη χώρα, αλλά όχι το αναπτυξιακό της μοντέλο, το αποτέλεσμα είναι λίγο πολύ προδιαγεγραμμένο.
Μέσω της κατανάλωσης, την οποία οι νεοέλληνες συνεχίζουν να ασκούν απρόσκοπτα, η κατάσταση της οικονομίας μεσομακροπρόθεσμα επιδεινώνεται. Τρεις παράγραφοι, με συνολικά 225 λέξεις, από την πρόσφατη έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής, δίνουν την εικόνα του 10μηνου Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2022 και σκιαγραφούν το μέλλον, για όποιον βέβαια ενδιαφέρεται. Σημειώστε:
«Την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2022, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αυξήθηκε κατά 6,3 δισ. ευρώ σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2021 και διαμορφώθηκε σε 13,6 δισ. ευρώ. Η αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών οφείλεται στη μεγαλύτερη αύξηση των εισαγωγών από εκείνη των εξαγωγών. Οι εξαγωγές σημείωσαν αύξηση κατά 39,5% σε τρέχουσες τιμές και 5,3% σε σταθερές τιμές, ενώ οι εισαγωγές κατά 46,4% σε τρέχουσες τιμές και 20,5% σε σταθερές τιμές (σ.σ. κατανάλωση). Ειδικότερα, σε τρέχουσες τιμές οι εξαγωγές και οι εισαγωγές αγαθών χωρίς καύσιμα αυξήθηκαν κατά 25,5% και 28,0% αντίστοιχα (8,5% και 19,2% σε σταθερές τιμές).
Η αύξηση του πλεονάσματος του ισοζυγίου υπηρεσιών οφείλεται στη βελτίωση κυρίως του ισοζυγίου ταξιδιωτικών υπηρεσιών (σ.σ. τουρισμός), καθώς και των ισοζυγίων μεταφορών και λοιπών υπηρεσιών. Οι αφίξεις μη κατοίκων ταξιδιωτών αυξήθηκαν κατά 92,1% και οι σχετικές εισπράξεις κατά 70,4% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2021, αντιπροσωπεύοντας το 88,9% και το 97,4% των αντίστοιχων επιπέδων τους το 2019.
Τον Οκτώβριο του 2022, το έλλειμμα του συνολικού ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και κεφαλαίων (το οποίο αντιστοιχεί στις ανάγκες της οικονομίας για χρηματοδότηση από το εξωτερικό (σ.σ. δανεισμός) υπερδιπλασιάστηκε και διαμορφώθηκε σε 2,6 δισ. ευρώ. Την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2022, το έλλειμμα του συνολικού ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και κεφαλαίων αυξήθηκε κατά 6,7 δισ. ευρώ σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2021 και διαμορφώθηκε σε 10,9 δισ. ευρώ».
Πούλμαν παντού!
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στη Θεσσαλονίκη –ειδικά στο κέντρο της πόλης- είναι τα λεωφορεία. Όχι του ΟΑΣΘ, που κι αυτά πρόβλημα είναι, αλλά τουλάχιστον έχουν αφετηρία και τερματισμό, ενώ πραγματοποιούν συγκεκριμένα δρομολόγια. Τα άλλα λεωφορεία, τα τουριστικά, τα πούλμαν, που, χωρίς να φταίνε, δημιουργούν μεγάλα προβλήματα στην κυκλοφορία και γενικότερα στη λειτουργία της πόλης, επειδή η ίδια η πόλη δε φροντίζει τα θέματα της. Είτε πρόκειται για πούλμαν που μεταφέρουν τουρίστες στο κέντρο της Θεσσαλονίκης και επισκέπτες στα ξενοδοχεία, είτε για πούλμαν που μεταφέρουν μαθητές από τα σχολεία προς κάποιο θέατρο –σχεδόν καθημερινά γίνεται ο κακός χαμός στην Εθνικής Αμύνης καθ’ οδόν προς το Αριστοτέλειο και στη Βασ. Όλγας στο ύψος του Ράδιο Σίτι- ή σε κάποια εκδρομή εκτός των τειχών, η κατάσταση που δημιουργείται κατά την επιβίβαση και την αποβίβαση είναι εφιαλτική.
Εν μέρει και επικίνδυνη. Εξίσου δραματική είναι –εκτός εξαιρέσεων- και η κατάσταση στους χώρους που τα τουριστικά λεωφορεία σταθμεύουν μέχρι την επόμενη μετακίνηση. Χώροι που πρακτικά βρίσκονται παντού, όπου υπάρχει ένα στοιχειωδώς ελεύθερο σημείο στο οποίο να… χωράει ένα λεωφορείο. Για παράδειγμα, τα Σαββατοκύριακα που η Θεσσαλονίκη υποδέχεται αρκετά τουριστικά γκρουπ από διάφορες περιοχές της χώρας, αλλά και τις βαλκανικές χώρες ο δρόμος μπροστά από το Βασιλικό Θέατρο μετατρέπεται σε πάρκινγκ λεωφορείων με δύο επιπτώσεις. Τις μεγάλες καθυστερήσεις στην κυκλοφορία σε ένα σημείο που τηρουμένων των αναλογιών είναι για την πόλη ταχείας διελεύσεως και την αντιαισθητική εικόνα. Μία λαμαρινούπολη σε ένα από τα ωραιότερα σημεία του κέντρου, όπως ορίζεται από τον άξονα του αγάλματος του Μεγάλου Αλεξάνδρου μέχρι την πύλη της Διεθνούς Εκθέσεως στην πλατεία ΧΑΝΘ, αλλά και από το τρίγωνο Λευκός Πύργος, Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, Βασιλικό Θέατρο μέχρι το Δημαρχείο με ενδιάμεσο το πάρκο Ξαρχάκου. Το θέμα για τη Θεσσαλονίκη είναι τόσο παλιό, όσο και η χρήση του λεωφορείου ως μεταφορικό μέσο.
Μέχρι στιγμής κανείς δεν θέλησε να το λύσει. Ενδεχομένως και να μην μπόρεσε να το λύσει. Δεδομένου, όμως, ότι δεν υπάρχουν άλυτα κυκλοφοριακά ζητήματα η εύλογη απορία είναι: «Αν οι αρμόδιοι δεν έχουν καταφέρει να λύσουν το πρόβλημα της στάθμευσης των λεωφορείων –ούτε άλλωστε και των ταξί- είναι δυνατόν να λύσουν τα υπόλοιπα, γενικότερα και σοβαρότερα θέματα του κυκλοφοριακού της Θεσσαλονίκης, το οποίο οι πολίτες θεωρούν ως το σημαντικότερο πρόβλημα στην καθημερινότητα της πόλης»;
Και μια δεύτερη –ήσσονος σημασίας ίσως- απορία: «Ακούει κανείς; Παρακολουθεί κανείς; Δήμος; Τροχαία; Υπουργείο Εσωτερικών; Υπουργείο Μεταφορών; Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη; Μέγαρο Μαξίμου; Προεδρικό Μέγαρο; Κάποια αρχή του εξωτερικού; Ενδεχομένως κάποιος επουράνιος υπερβατικός παράγων;».
Τα «μαγικά Χριστούγεννα»
Το τελευταίο δεκαήμερο έχει κατ’ επανάληψη γραφτεί ότι οι Θεσσαλονικείς –προφανώς και οι υπόλοιποι Έλληνες- θέλουν να ταξιδέψουν και θα ταξιδέψουν τη φετινή χριστουγεννιάτικη περίοδο με κάθε μέσο και προς κάθε κατεύθυνση. Μόνο τυχαίο δεν είναι το γεγονός ότι οι τουριστικοί πράκτορες όταν μιλάμε μεταξύ τους αυτές τις ημέρες αναφέρονται στα «μαγικά Χριστούγεννα», αφού η κίνηση είναι πολύ μεγαλύτερη ακόμη και από το 2018 και το 2019, δύο πολύ καλές χρονιές για τις γιορτές των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Φώτων. Τα νέα της τελευταίας στιγμής λένε ότι οι αεροπορικές εκδρομές για Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά είναι sold out, ενώ κάτι λίγες θέσεις υπάρχουν για τα Φώτα.
Από το σύνολο των εκδρομέων που αναχωρούν αυτή την περίοδο από τη Θεσσαλονίκη το 20% - 30% προέρχεται από περιοχές της Κεντρικής Μακεδονίας και της ευρύτερης Βορείου Ελλάδος. Αυτές οι εκδρομές τεσσάρων – πέντε ημερών κατευθύνονται στο Παρίσι και τη Βιέννη, που διαχρονικά είναι οι δημοφιλέστερες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες των ημερών, αλλά και στην Πράγα, στη Βουδαπέστη, που επίσης έχουν χριστουγεννιάτικη παράδοση, όπως και στις ελβετικές πόλεις, που τα τελευταία χρόνια έχουν… ανοίξει στους Έλληνες. Άλλωστε οι καλές εορταστικές επιδόσεις έχουν οδηγήσει τα τουριστικά γραφεία της Θεσσαλονίκης να βρίσκονται alert όλο το χειμώνα και σε εβδομαδιαία ή 15νθήμερη βάση να οργανώνουν και τους επόμενους μήνες αποδράσεις city break από τη Θεσσαλονίκη προς ευρωπαϊκές πόλεις.
Υψηλές συμμετοχές υπάρχουν και στις οδικές εκδρομές από Θεσσαλονίκη προς Κωνσταντινούπολη, Σόφια, Βουκουρέστι και Βελιγράδι, ενώ πολλοί νεότεροι ανάμεσά μας κατευθύνονται προς το Μπάνσκο της Βουλγαρίας. Ένα χιονοδρομικό κέντρο, όπου φέτος δεν έχει χιονίσει καθόλου επομένως σκι δεν υπάρχει. Υπάρχει όμως έντονη νυχτερινή ζωή, clubbing, πάρτι και τα σχετικά. Τώρα γιατί κάποιος να φύγει από την Ελλάδα για να… παρτάρει στη Βουλγαρία είναι κάτι που μόνο ο ίδιος το γνωρίζει. Εκτός κι αν η διασκέδαση στη Θεσσαλονίκη, που πλέον δεν ξενυχτάει όπως παλιά –η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν μαγαζιά στη Λεωφόρο Νίκης και αλλού που τις καθημερινές κλείνουν από τις 11 ελλείψει πελατών- έχει υποχωρήσει σε βαθμό ορεινού χωριού στην καρδιά του χειμώνα!