Καλημέρα σας!
Τετάρτη 6 Δεκεμβρίου, σήμερα, εορτή του Αγίου Νικολάου, προστάτη των ναυτικών και Άγιου της θάλασσας. Χρόνια πολλά στους εορτάζοντες και τις εορτάζουσες, που είναι πολλοί. Με την ευκαιρία υπάρχουν νεότερα από το Βέλος το θρυλικό αντιτορπιλικό που υπήρξε το… όχημα του κινήματος του ναυτικού το Μάιο του 1973, όταν κάποιοι δημοκρατικοί αξιωματικοί με επικεφαλής και κυβερνήτη του πλοίου τον Νικόλαο Παππά διέφυγαν από την Ελλάδα της δικτατορίας στην Ιταλία. Από το 2019 το Βέλος, το οποίο λειτουργεί, πλέον, ως μουσείο, βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη, όπου ελλιμενισμένο στη Νέα Παραλία, κοντά στο Μέγαρο Μουσικής, γνωρίζει υψηλότατη επισκεψιμότητα.
Όπως είχε συμβεί και πέρσι σε μια κακοκαιρία, έτσι και φέτος, με τους ισχυρούς ανέμους που έπνεαν στη Θεσσαλονίκη στις 18 Νοεμβρίου το πλοίο κτύπησε στο πλακόστρωτο της παραλίας κι έπαθε σημαντική ζημιά, με αποτέλεσμα να μεταφερθεί στη δεύτερη προβλήτα του λιμανιού της Θεσσαλονίκης για να προστατευθεί. Όπως μαθαίνουμε μέχρι τις αρχές της επόμενης εβδομάδας το ρήγμα θα έχει πλήρως αποκατασταθεί, αλλά αυτή τη στιγμή κανείς δεν γνωρίζει πού θα βρεθεί το ιστορικό πλοίο. Η επιστροφή του στο συγκεκριμένο σημείο της Νέας Παραλίας αποκλείεται, αφού κινδυνεύει άμεσα όταν φυσούν άνεμοι. Οι… κακές γλώσσες λένε και επιμένουν ότι η διοίκηση της ΟΛΘ ΑΕ είναι αρνητική στο να το φιλοξενήσει κάπου στην 1η προβλήτα, διότι από τη 2η θα φύγει μέχρι τις 14 Δεκεμβρίου, όταν και θα καταπλεύσει στη Θεσσαλονίκη το τελευταίο κρουαζιερόπλοιο της χρονιάς. Το γιατί η ΟΛΘ ΑΕ δεν το θέλει είναι άγνωστο, αλλά αυτό δεν έχει και τόση σημασία.
Από εδώ και εμπρός τα σενάρια για το Βέλος είναι τρία: Πρώτον, να παραμείνει σε κάποιο σημείο στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης, επισκέψιμο και προστατευμένο. Δεύτερον, να επιστρέψει εκεί που βρισκόταν μέχρι το 2019, δίπλα στο θωρηκτό Αβέρωφ, στο Πλωτό Ναυτικό Μουσείο, στον Φλοίσβο στην Αττική. Τρίτον, να ελλιμενιστεί στην Κύμη της Εύβοιας, αφού έχει ζητηθεί από τους εκπροσώπους της περιοχής ως τόπος καταγωγής του αείμνηστου Νικόλαου Παππά.
Το πρόβλημα -εάν υποτεθεί ότι για κάποιους αποτελεί πρόβλημα- είναι ότι στον Φλοίσβο και στην Κύμη η επισκεψιμότητα θα είναι περιορισμένη, ενώ -όπως έχει αποδειχθεί- στη Θεσσαλονίκη υπάρχει μεγάλη αποδοχή, που είναι και το ζητούμενο. Τώρα γιατί η ΟΛΘ ΑΕ δεν δείχνει ιδιαιτέρως πρόθυμη να το φιλοξενήσει μένει να απαντηθεί. Αυτή τη στιγμή, πάντως, γίνονται συζητήσεις και… διαβουλεύσεις στη Θεσσαλονίκη για έναν πρόσθετο λόγο. Ακόμη και αν ως μόνιμη λύση για το Βέλος είναι η μεταφορά του αλλού, το πλοίο κάπου πρέπει να ξεχειμωνιάσει ώστε να ταξιδέψει -το ρυμουλκούν άλλα πλοία- όταν οι καιρικές συνθήκες επιτρέψουν το ταξίδι στην ανοιχτή θάλασσα.
Δύο δολοφονίες, ένα νόημα
Σε αναβρασμό βρίσκεται τις τελευταίες μέρες η φιλοζωική κοινότητας της χώρας -και μεγάλο μέρος της κοινωνίας- μετά τον άγριο βιασμό ενός χάσκι στην Αράχωβα από άγνωστο, μέχρι στιγμής, δράστη. Πρόκειται για ένα από τα πολλά σοκαριστικά φαινόμενα κακοποίησης ζώων στη χώρα, που δυστυχώς κατέληξε με τον τραγικό θάνατο του σκύλου. Πρόκειται για τον 8χρονο Όλιβερ, ο οποίος μετά την άγρια κακοποίηση που υπέστη, επέστρεψε στο σπίτι του και άφησε την τελευταία του πνοή λίγη ώρα αργότερα. Μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει καμία σύλληψη για το συμβάν, ενώ πολλοί φιλόζωοι έχουν εξαπολύσει πυρά και κατά του δήμου για τη στάση του αναφορικά με το περιστατικό. Αρκετοί είναι αυτοί που υποστηρίζουν πως το ζώο πιθανόν να γνώριζε τον δράστη, ωστόσο, όπως όλοι καταλαβαίνουν, στις μικρές κοινωνίες το στόματα ανοίγουν εξαιρετικά δύσκολα. Αντίστοιχα φρικώδες και αναλόγως κλειστά στόματα υπάρχουν και για την εν ψυχρώ δολοφονία μιας αρκούδας και των δύο μικρών της στη Δυτική Μακεδονία το βράδυ της περασμένης Κυριακής. Το έγκλημα διαπράχθηκε από κυνηγούς, καθώς τα σκάγια που βρέθηκαν στα άψυχα σώματα των άγριων ζώων παραπέμπουν σε κυνήγι αγριογούρουνου, το οποίο επιτρέπεται. Τι σημαίνουν και πώς συνδέονται τα δύο περιστατικά; Με την κτηνωδία. Σε τι κοινωνία ζούμε; Στη χειρότερη. Έχουν οι άνθρωποι πιο άγρια ένστικτα από τα ζώα; Φυσικά!
Μάστιγα στους δρόμους τα δίκυκλα
Πριν από λίγες ημέρες ένας Θεσσαλονικιός βγήκε από το σπίτι του στις 6.30 το πρωί -πριν ακόμη ξημερώσει- και μέχρι να φτάσει στο προορισμό του στο κέντρο περπατώντας για μισή ώρα, τρεις φορές κόνεψε να τον κτυπήσει δίκυκλο πάνω στο πεζοδρόμιο. Δύο φορές πατίνι και μία ποδήλατο, αόρατοι στο σκοτάδι και απολύτως αθόρυβοι κίνδυνοι στο κέντρο της πόλης, σε μια ώρα που κυκλοφορούν ελάχιστοι! Κάτι που σε συνδυασμό με το γεγονός ότι καθημερινά σημειώνονται δεκάδες τροχαία ατυχήματα στους δρόμους της Θεσσαλονίκης και σε πολλά από αυτά εμπλέκονται δίκυκλα, υπογραμμίζει το πρόβλημα. Η αλήθεια είναι ότι το κακό με τα μηχανάκια έχει παραγίνει. Όχι ότι οι οδηγοί αυτοκινήτων είναι τέλειοι, άλλα οι τροχαίες παραβάσεις από δίκυκλα στην Ελλάδα κοντεύουν να σπάσουν ρεκόρ. Οι προσπεράσεις γίνονται από παντού. Από δεξιά, από αριστερά, ακόμα και ανάμεσα από τα αυτοκίνητα στη δική τους «μεσαία λωρίδα». Καβαλούν πεζοδρόμια, οδηγούν στα πεζοδρόμια, παρκάρουν στα πεζοδρόμια. Τις προάλλες κάποιοι πεζοί που περίμεναν στη διάβαση σε φανάρι για να περάσουν απέναντι είδαν μπροστά τους έναν μοτοσικλετιστή να τους ζητάει να κάνουν στην άκρη για να ανέβει με τη μηχανή του στο πεζοδρόμιο! Κράνη δεν φορούν ούτε οι μισοί από τους οδηγούς, ενώ μόνο σοκαριστική μπορεί να χαρακτηρίσει κανείς τη συχνή, δυστυχώς, εικόνα ενός μικρού παιδιού επάνω σε μηχανάκι μαζί τον μπαμπά και τη μαμά. Επιπλέον, οι δικυκλιστές έχουν και μία (ακόμα) κακή συνήθεια, να κάθονται συχνά μπροστά στο φανάρι πάνω στη διάβαση των πεζών. Χωρίς υπερβολή, το κακό έχει παραγίνει. Μόνο που η οδική παιδεία στην Ελλάδα είναι επί της ουσίας μία άγνωστη έννοια. Οπότε συνεχίζουμε...
Ιστορίες από το επέκεινα
Τι είναι ο άνθρωπος; Ένα τίποτα, έλεγαν οι παλιότεροι. Κι οι Λατίνοι το φιλοσόφησαν περισσότερο, «vanitas vanitatum, et omnia vanitas», που σημαίνει «ματαιότης ματαιοτήτων, τα πάντα ματαιότης» . Κι ύστερα ήρθε το MOMus-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκη κι έβαλε τις νεκροκεφαλές στους χώρους του εντός της ΔΕΘ-Helexpo και καλεί το κοινό σε αναστοχασμό. «Vanitas. Ιστορίες από το επέκεινα», είναι ο τίτλος της πιο ανατρεπτικής έκθεσης που φιλοξενείται αυτό το διάστημα στην πόλη. Μια έκθεση όπου κυριαρχεί η νεκροκεφαλή, σύμβολο αρχετυπικό και μυστικιστικό, παγανιστικό και χριστιανικό και οι… εκδοχές 56 σύγχρονων εικαστικών, γύρω από τη ματαιότητα, τη ματαιοδοξία και τον ίδιο το θάνατο ως πέρασμα. Περισσότερα από εξήντα έργα μας καλούν να αναστοχαστούμε πάνω στο κατεξοχήν υπαρξιακό ζήτημα, το οποίο εξακολουθεί να παραμένει ιδιαιτέρως δημοφιλές στη σύγχρονη τέχνη. Στα έργα της έκθεσης, συμβολικά στοιχεία συνδυάζονται με τις εικαστικές αξίες, το δραματικό και μακάβριο περιεχόμενο με το χιούμορ, η σκληρότητα με την ευαισθησία, η σκοτεινή δραματική ατμόσφαιρα με μια περισσότερο φωτεινή, ποπ αντίληψη και εικονογραφία, η κριτική ματιά με την ανατρεπτική διάθεση και τις αναφορές στην ιστορία της τέχνης και στη σύγχρονη πραγματικότητα. Δείτε για παράδειγμα, στο τέλος αυτού του κειμένου, το έργο της εικαστικού -πρώην αντιδημάρχου Πολιτισμού και εκλεγμένης δημοτικής συμβούλου στις πρόσφατες εκλογές- Έλλης Χρυσίδου, Χωρίς Τίτλο, ακρυλικό σε χαρτί. Η νεκροκεφαλή που δεσπόζει στο κέντρο του πίνακα λειτουργεί ως εικονοποίηση του κύκλου της ζωής και του θανάτου, του πρόσκαιρου των επίγειων ηδονών και απολαύσεων, της μελαγχολίας και της μετάνοιας, του αρχέγονου φόβου μιας αναπόδραστης μοίρας και μιας επερχόμενης τελικής κρίσης. Ή ίσως έρχεται να οπτικοποιήσει την ισχύ και την επιβολή, τη βία και τον τρόμο, αλλά και την κατάδυση και την περιπλάνηση σε σκοτεινές και αχαρτογράφητες περιοχές του άγνωστου και του μεταφυσικού. Να μη… φοβηθούμε και να επισκεφθούμε την ιδιαίτερη αυτή έκθεση. Ως τις 3 Μαρτίου 2024.
