Την εκπόνηση στρατηγικού σχεδίου για την ολοκληρωμένη αξιοποίηση και ανάδειξη του πρώην στρατοπέδου Κόδρα με παράλληλη αναζήτηση των αναγκαίων χρηματοδοτικών εργαλείων ενέκρινε το δημοτικό συμβούλιο Καλαμαριάς.
Η απόφαση ήρθε σε συνέχεια της διαβούλευσης της σχετικής ομάδας εργασίας, που συγκροτήθηκε με τη συμμετοχή των επικεφαλής δημοτικών παρατάξεων, πρώην δημάρχων Καλαμαριάς και πρώην αντιδημάρχων Τεχνικών Υπηρεσιών, η οποία κατέληξε στην κοινή διαπίστωση ότι απαιτείται η άμεση δρομολόγηση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου ενεργειών που θα θέτει ως αδιαπραγμάτευτες θεμελιώδεις αρχές και κεντρικούς στρατηγικούς άξονες τη διαμόρφωση του συνόλου της έκτασης ως υπερτοπικού πάρκου αστικού πρασίνου και την πλήρη αρχιτεκτονική, λειτουργική και πολιτιστική ανάδειξη και αξιοποίηση των 16 διατηρητέων κτιρίων ως πυρήνων πολιτιστικών, εκπαιδευτικών, μουσειακών και κοινωνικών χρήσεων.
Στην τοποθέτησή της η δήμαρχος Καλαμαριάς, Χρύσα Αράπογλου, αναφέρθηκε στα προβλήματα που αντιμετωπίζει η αξιοποίηση του Κόδρα με κυρίαρχο το ιδιοκτησιακό και τις απαλλοτριώσεις των ιδιωτικών εκτάσεων, που έφεραν σε πολύ δυσχερή οικονομική θέση τον δήμο και το 2012. Οι δυσκολίες αυτές, όπως είπε, «μπορεί να έρθουν πάρα πολύ σύντομα ξανά», καθώς οι δικαστικές αποφάσεις πολλαπλασιάζονται. Ανέφερε ενδεικτικά ότι ήδη στον δήμο για το σύνολο των απαλλοτριώσεων βρίσκονται τρεις διαταγές πληρωμής και μία κατάσχεση, θέμα που επιχειρεί η διοίκηση να δρομολογήσει με τη συνδρομή του Πράσινου Ταμείου, παρότι υπάρχουν πολλά τυπικά προβλήματα, όπως οι διάσπαρτες ιδιοκτησίες, οι αποφάσεις που μπορεί να αφορούν μόνο ένα ποσοστό μίας ιδιωτικής έκταση και οι άγνωστοι ιδιοκτήτες.
«Δεν μπορούμε να καθόμαστε με σταυρωμένα χέρια και να περιμένουμε να ολοκληρωθεί η επίλυση όλων των ζητημάτων -και δεν ξέρω πόσα χρόνια μπορεί να χρειαστούν ακόμη- προκειμένου να δρομολογήσουμε τις απολύτως απαραίτητες ενέργειες και να είμαστε έτοιμοι να προχωρήσουμε πιθανότατα σε προγραμματικές συμβάσεις, όπως στο Παύλου Μελά, για να μπορέσουμε να το αναδείξουμε και για τα 16 διατηρητέα κτήρια που καταρρέουν να μπορέσουμε να διασώσουμε ό,τι διασώζεται και βέβαια μόνο για χώρους πολιτισμού», σημείωσε η δήμαρχος.
Η κ. Αράπογλου τόνισε πως η αξιοποίηση του Κόδρα είναι έργο υπερτοπικής σημασίας, κάτι που έγινε αντιληπτό και μέσα από τις πρωτοβουλίες της διοίκησης, όπως η εκδήλωση με την οργάνωση Μαμαγαία και τον διαγωνισμό ιδεών στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου Bauhaus4MED, στον οποίο κατατέθηκαν 84 προτάσεις. «Είναι τιμή μας και χαρά μας που βρίσκεται στη δική μας περιφέρεια, αλλά είναι κατανοητό προς όλους ότι αυτό αφορά ολόκληρη την πόλη και βεβαίως αυτό αποτυπώνεται και στο ρυθμιστικό σχέδιο που το χαρακτηρίζει ως πάρκο υπερτοπικής σημασίας», είπε χαρακτηριστικά.
Τα τρία βήματα του σχεδίου
Η πρόταση που εγκρίθηκε περιλαμβάνει την υλοποίηση των τριών διαδοχικών και αλληλένδετων βημάτων, τα οποία διασφαλίζουν την επιστημονική ωρίμανση, τη νομιμότητα και τη βιωσιμότητα του σχεδίου και συγκεκριμένα:
1. Εκπόνηση Στρατηγικού Σχεδίου (Master Plan) για την ολοκληρωμένη αξιοποίηση και ανάδειξη του που θα περιλαμβάνει, υποχρεωτικά και με πλήρη τεκμηρίωση, κατ’ ελάχιστον, τα εξής κεφάλαια:
1.1 Στόχοι, στρατηγικό πλαίσιο, σημασία και αναγκαιότητα του εγχειρήματος.
1.2 Συσχέτιση με υφιστάμενες κατευθύνσεις τοπικού, περιφερειακού και εθνικού επιπέδου (Ρυθμιστικό Σχέδιο Θεσσαλονίκης, Γ.Π.Σ. Καλαμαριάς 2014, κ.ά.).
2. Αναλυτική αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης (ιστορικό, ιδιοκτησιακό καθεστώς, πολεοδομικές ρυθμίσεις από το 1926 έως σήμερα, κατηγοριοποίηση κτιρίων, αρχαιολογικών χώρων, φυσικού περιβάλλοντος, γεωμορφολογίας και φυτοτεχνικών χαρακτηριστικών).
3. Ένταξη στην άμεση και ευρύτερη περιοχή της παραλιακής ζώνης, με διαβούλευση φορέων και κοινωνίας πολιτών.
4. Συγκριτική αξιολόγηση διεθνών, εθνικών και τοπικών παραδειγμάτων (π.χ. Μητροπολιτικό Πάρκο Παύλου Μελά).
5. Ανάπτυξη εναλλακτικών σεναρίων χρήσεων, διατύπωση κεντρικής ιδέας, ανάλυση SWOT, εκτίμηση επισκεψιμότητας, οριστικοποίηση κύριων και συμπληρωματικών χρήσεων και φιλοσοφίας λειτουργίας.
6. Λεπτομερές Σχέδιο Δράσης με φάσεις υλοποίησης, τεχνικοοικονομικά στοιχεία, προ κοστολογήσεις, γενικά και ειδικά κόστη, χρηματοδοτική ροή και χρονοδιαγράμματα.
7. Μηχανισμοί βιωσιμότητας, ωρίμανσης μελετών και προτεινόμενο μοντέλο διαχείρισης και λειτουργίας.
Το Master Plan θα αποτελέσει το επιστημονικό και νομικό υπόβαθρο για κάθε επόμενη παρέμβαση.
2. Ωρίμανση και εκπόνηση του συνόλου των αναγκαίων υποστηρικτικών μελετών που θα προκύψουν από το Master Plan.
Αμέσως μετά την ολοκλήρωση και έγκριση του Master Plan θα δρομολογηθεί η Διαχειριστική Μελέτη και η εκπόνηση όλων των απαιτούμενων εξειδικευμένων μελετών: Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, αρχιτεκτονικές και στατικές μελέτες αποκατάστασης των διατηρητέων μνημείων, μελέτες φύτευσης και διαχείρισης πρασίνου, κυκλοφοριακές και συγκοινωνιακές μελέτες, μελέτες σκοπιμότητας και βιωσιμότητας, τεχνικοοικονομικές αναλύσεις, καθώς και κάθε άλλη μελέτη που απαιτείται για την έκδοση αδειών και την ένταξη σε χρηματοδοτικά προγράμματα.
3. Σχεδιασμός και ενεργοποίηση ολοκληρωμένης στρατηγικής αναζήτησης και εξασφάλισης χρηματοδότησης.
Στην παρούσα φάση τίθεται ως απόλυτη προτεραιότητα η παρακολούθηση της πορείας των εκκρεμών απαλλοτριώσεων των ιδιωτικών εκτάσεων εντός του Κόδρα, τα οποία συνιστούν το βασικότερο εμπόδιο για την πλήρη διαμόρφωση του υπερτοπικού πάρκου.
Για την αντιμετώπιση της κρίσιμης αυτής οικονομικής πρόκλησης και για την αξιοποίηση των ιδιοκτησιών για τις οποίες έχει εκδοθεί Δικαστική απόφαση , έχει υποβληθεί αίτημα προς το Πράσινο Ταμείο και δρομολογούνται οι διαδικασίες για την ένταξη σε πρόγραμμα χρηματοδότησης. Ταυτοχρόνως, έχει κινηθεί η διαδικασία για την παραχώρηση στον Δήμο των «αγνώστων ιδιοκτητών» εκτάσεων. Η ολοκλήρωση των απαλλοτριώσεων απαιτεί τη συνέχιση της διεκδίκησης χρηματοδότησης από το κράτος.
