Τα οικονομικά και θεσμικά αιτήματα που προτάσσει η πρωτοβάθμια αυτοδιοίκηση για την επικείμενη αυτοδιοικητική μεταρρύθμιση τέθηκαν επί τάπητος στον προσυνεδριακό διάλογο που πραγματοποιείται σήμερα στη Θεσσαλονίκη, ενόψει του συνεδρίου της ΚΕΔΕ που θα διεξαχθεί 7-9 Νοεμβρίου στη Ρόδο.
Τη δεινή οικονομική κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει οι δήμοι παρουσίασε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, δήμαρχος Αμπελοκήπων – Μενεμένης, Λάζαρος Κυρίζογλου. «Για να κλείσουμε το 2024 χρειάζονται 450 εκ. ευρώ, απλώς για να βγούμε και όχι για να κάνουμε κάτι παραπάνω», είπε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας πως η χώρα βγήκε από το κόκκινο, αλλά κινδυνεύουν να μπουν στο κόκκινο οι δήμοι. «Αναμένουμε γενναία αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων για το 2025 και αυξήσεις στο ποσό των φόρων που γεμίζουν το καλάθι των ΚΑΠ. Δεν μπορεί να επαίρονται οι υπουργοί ότι αυξήθηκαν έσοδα από ΦΠΑ και ΕΝΦΙΑ και να μην έχουν αποδοθεί στην αυτοδιοίκηση. Ήταν σωτήρια η αλλαγή του τρόπου κατανομής των ΚΑΠ, από την οποία είδαν αυξήσεις 200 δήμοι, όμως εξακολουθούμε να μην μπορούμε να αντιμετωπίσουμε το αυξημένο λειτουργικό κόστος», επισήμανε και πρόσθεσε ότι η ΚΕΔΕ περιμένει να δει πώς θα γίνει η κατανομή των επιπλέον 250 εκ. ευρώ χρηματοδότησης που υποσχέθηκε ο πρωθυπουργός.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ ανέφερε επίσης ότι έπειτα από μία δεκαετία αναστολής προσλήψεων και φυγής δημοτικών υπαλλήλων είναι αναγκαίο να προχωρήσουν προσλήψεις προσωπικού. «Για να κάνουμε πράγματα θα πρέπει να έχουμε τον πρώτο λόγο για όσα γίνονται στις πόλεις μας», πρόσθεσε.
Ο κ. Κυρίζογλου χαρακτήρισε τη νέα χάρτα της αυτοδιοίκησης «μία μεγάλη πρόκληση και οφείλουμε όλοι να ανταποκριθούμε θετικά, αποφασιστικά και αποτελεσματικά. Είναι καιρός να γίνει διοικητική μεταρρύθμιση εντός πλαισίου Συντάγματος και ουσιαστική σύγκλιση με ευρωπαϊκή αυτοδιοίκηση, για την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών», τόνισε.
Την κρισιμότητα της διαμόρφωσης της νέας χάρτας της αυτοδιοίκησης τόνισε ο πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας, δήμαρχος Πυλαίας – Χορτιάτη, Ιγνάτιος Καϊτεζίδης, υπογραμμίζοντας πως είναι η μεγάλη ευκαιρία για να τεθούν οι δήμοι στο επίκεντρο του συστήματος διακυβέρνησης της χώρας.
Όπως είπε, στο νέο θεσμικό πλαίσιο για την τοπική αυτοδιοίκηση θα πρέπει να αποδοθούν ουσιαστικές αρμοδιότητες μαζί με τους αναγκαίους πόρους, ώστε να μπει σε ένα σύστημα οικονομικής αυτοτέλειας, αλλά και να της αποδοθεί μέρος του αναπτυξιακού σχεδιασμού της χώρας. «Αυτά πρέπει να είναι τα χαρακτηριστικά μιας νέας μεταρρύθμισης στην τοπική αυτοδιοίκηση, της θεμελιώδους μεταρρύθμισης για τη λειτουργία του ίδιου του κράτους. Ενός πραγματικά αποκεντρωμένου κράτους, σύγχρονου και ευρωπαϊκού. Για να περάσουμε πραγματικά από την ετεροδιοίκηση στην αυτοδιοίκηση. Όχι στα λόγια αλλά στις πράξεις, στο πεδίο», είπε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε πως θα πρέπει να υπάρξει σαφής καθορισμός του ρόλου, των αρμοδιοτήτων και των πόρων της σε σχέση με την κεντρική κυβέρνηση.
Ο κ. Καϊτεζίδης έβαλε στην ατζέντα των θεμάτων και την καταστατική θέση των αιρετών, αναφέροντας ενδεικτικά τις πειθαρχικές ποινές που επιβάλλονται χωρίς ούτε καν πρωτόδικη καταδικαστική απόφαση, αλλά και τον θεσμό των άμισθων αντιδημάρχων, μία ρύθμιση των μνημονιακών χρόνων που διατηρήθηκε και την οποία χαρακτήρισε παγκόσμια πρωτοτυπία.
Στο ζήτημα της μητροπολιτικής διακυβέρνησης που απουσιάζει από τα μεγάλα αστικά κέντρα εστίασε ο «οικοδεσπότης» δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Στέλιος Αγγελούδης. «Ένα από τα βασικά θέματα της πόλης σε επίπεδο θεσμικό είναι η μητροπολιτικοτητα που απουσιάζει. Η απόσταση των δήμων μας από την Αθήνα ως κεντρική εξουσία μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με ένα θεσμικό πλαίσιο που θα δίνει τη δυνατότητα μίας μητροπολιτικότητας στις αρμοδιότητες», τόνισε, υπενθυμίζοντας την κατάργηση Οργανισμού Ρυθμιστικού που είχε αντίστοιχο συντονιστικό ρόλο.
Ο κ. Αγγελούδης ανέφερε πως διανύουμε την πιο κρίσιμη περίοδο για την αυτοδιοίκηση και πρόσθεσε πως θα πρέπει να γίνει μία προσπάθεια ακομμάτιστη, διεκδικητική για να αρχίσουν να εκτονώνονται τα προβλήματα που είναι χρονίζοντα. «Ας αρχίσουμε από το να μην μας θεωρούν δεδομένους», σημείωσε και πρόσθεσε ότι άμεσα θα πρέπει να επιλυθούν τα οικονομικά ζητήματα, ώστε οι αυξήσεις στο κόστος των δήμων να μην μετακυλιστεί στους πολίτες.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος ΠΕΔ Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης, δήμαρχος Νέστου, Σάββας Μιχαηλίδης, υπογράμμισε ότι η αυτοδιοίκηση θα πρέπει να μπει σε νέο θεσμικό πλαίσιο, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «θα πρέπει επιτέλους να μας δουν ως μέρος της λύσης και όχι ως μέρος της κρίσης».
Στη στενή συνεργασία των δύο βαθμών αυτοδιοίκησης αναφέρθηκε στον χαιρετισμό της η αντιπεριφερειάρχης Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Μελίνα Δερμεντζοπούλου, η οποία εκπροσώπησε τον περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας, Απόστολο Τζιτζικώστα. «Τα προβλήματα είναι κοινά», ανέφερε και πρόσθεσε πως μπορεί να γίνει ακόμα μεγαλύτερη αποκέντρωση, καθώς οι δήμοι μπορούν να λύσουν πιο εύκολα τα ζητήματα που απασχολούν τους πολίτες.