Την ώρα που στον δημόσιο διάλογο υπάρχει καθημερινή συζήτηση για το αν οι τράπεζες χρηματοδοτούν επαρκώς την οικονομία, με τους μικρούς και μικρομεσαίους του κλασικού επιχειρείν να διαμαρτύρονται ότι δεν βρίσκουν χρηματοδοτήσεις και αντιμετωπίζουν προβλήματα ρευστότητας, σε ένα άλλο επίπεδο, πιο αθόρυβα, αλλά και πιο ουσιαστικά, οι ρόλοι αντιστρέφονται. Τα τελευταία χρόνια τα επενδυτικά fund κινούνται επιθετικά αναζητώντας νεοφυείς καινοτόμες επιχειρήσεις, προκειμένου να τις χρηματοδοτήσουν, ώστε να αναπτυχθούν και να αυξήσουν την αξία τους.
Ακόμη και στη Θεσσαλονίκη, η αγορά της οποίας δεν κινείται στην αιχμή των χρηματοοικονομικών εξελίξεων, δραστηριοποιούνται ήδη τρία τέτοια fund. Το νεότερο από τα τρία είναι το Loggerhead Ventures Fund, ένα επενδυτικό fund καινοτομίας, που στοχεύει σε startups οι οποίες βρίσκονται στα πρώτα στάδια ανάπτυξής τους και προσανατολίζονται στον πράσινο και ψηφιακό μετασχηματισμό.
Το Loggerhead Ventures Fund δημιουργήθηκε πριν από εννέα μήνες με διαχειριστική ομάδα τους Δρ. Ευάγγελο Κοσμίδη – CEO & General Partner, τον κ. Βασίλη Ανδρέου - General Partner και τον κ. Γρηγόρη Χατζηκώστα, επίσης General Partner (φωτογραφία), και επενδυτική επιτροπή την οποία πλαισιώνει ο οικονομολόγος κ. Παναγιώτης Χασάπης.
Το fund στοχεύει σε προτάσεις που είναι προσανατολισμένες στη «βαθιά» τεχνολογία (deep tech) και δραστηριοποιούνται στον κλάδο του Climatech. Συγκεκριμένα εστιάζει σε τομείς όπως η καθαρή ενέργεια, η κυκλική οικονομία, η έξυπνη κινητικότητα, τα τρόφιμα, η βιοποικιλότητα και η μηδενική ρύπανση, που μπορούν να αποτελέσουν έναυσμα για την ανάπτυξη επιχειρηματικών ιδεών με τη χρήση προηγμένων τεχνολογικών εργαλείων, όπως της τεχνητής νοημοσύνης, της βιοπληροφορικής και της ρομποτικής. Επιπλέον, λαμβάνοντας υπόψη τις δυνατότητες του εγχώριου οικοσυστήματος των νεοφυών επιχειρήσεων, το Loggerhead Ventures Fund στοχεύει ιδιαίτερα στη συνεργασία με νεοφυείς επιχειρήσεις που έχουν έδρα στην Ελλάδα. Ή τουλάχιστον σημαντική δραστηριότητα και υποκατάστημα στην Ελλάδα.
Επιπλέον, φιλοδοξία της ομάδας του Fund είναι να συμβάλλει στην ανάπτυξη του δυναμικού και πολλά υποσχόμενου εγχώριου οικοσυστήματος, μέσω της σύνδεσης της επιστημονικής κοινότητας με την αγορά και την επιχειρηματικότητα. Επίσης, να προσφέρει την απαραίτητη υποστήριξη που χρειάζονται νέοι επιχειρηματίες και επιστήμονες, έτσι ώστε οι καινοτόμες ιδέες τους και η ακαδημαϊκή τους γνώση να μετατραπούν σε προϊόντα, να αποκτήσουν εξωστρέφεια και να διεκδικήσουν σημαντικό μερίδιο αγοράς στο πεδίο της οικονομίας της γνώσης.
Τα κεφάλαια που διαχειρίζεται το Loggerhead Venture Fund είναι της τάξεως των 10 εκατ. ευρώ, η μικρότερη συμμετοχή του έχει οριστεί στα 300.000 ευρώ και το επιχειρηματικό πλάνο είναι 10ετές και περιλαμβάνει στην πρώτη φάση τη συμμετοχή σε startups και στην επόμενη φάση -τη δεύτερη πενταετία- στην αποεπένδυση, δηλαδή της πώληση αυτών των εταιρειών ή των συμμετοχών και την κατοχύρωση των υπεραξιών που θα προκύψουν. Οι επαφές που έχουν πραγματοποιήσει οι διαχειριστές του Fund αυτούς τους πρώτους μήνες λειτουργία του είναι πολλές -κυριολεκτικά εκατοντάδες. Το ενδιαφέρον για χρηματοδότηση στον χώρο των νεοφυών επιχειρήσεων είναι μεγάλο, αλλά η επίτευξη μιας συμφωνίας είναι πολυπαραγοντικό θέμα, αφού πολλά εξαρτώνται από τους στόχους των δύο πλευρών και τη σύγκλιση των νοοτροπιών τους.
Δύο συμμετοχές
Μέχρι στιγμής, πάντως, το Loggerhead Venture Fund έχει προχωρήσει σε δύο μετοχικές συμμετοχές:
Πρώτον, στη SmartLoC, μία start up που εδρεύει στη Γερμανία, αλλά έχει στήσει το τεχνολογικό και ερευνητικό της τμήμα στη Θεσσαλονίκη. Η SmartLoC αξιοποιεί την τεχνολογία blockchain και συνδυάζει πολλές υπηρεσίες σε μια πλατφόρμα με σκοπό να βελτιστοποιήσει τις εμπορικές συναλλαγές, να απλοποιήσει και να επιταχύνει τις διαδικασίες του διεθνούς εμπορίου και -παράλληλα- να μειώσει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των logistics. Επιπλέον, παρέχει αξιόπιστες λύσεις πληρωμών, καθώς οι χρήστες μπορούν να συνδέσουν τις πληρωμές με συμβόλαια συμβάσεων και αποστολών και να έχουν πρόσβαση σε ευέλικτες επιλογές πληρωμής. Οι πληρωμές αποδεσμεύονται όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις και εκτελούνται όπως απαιτείται. Η πλατφόρμα της SmartLoC επιτρέπει, επίσης, τη γρήγορη δημιουργία συμβολαίων και την κοινή χρήση πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο. Επιπλέον, οι συσκευές IoT της SmartLoC επιτρέπουν την παρακολούθηση των αποστολών σε πραγματικό χρόνο και είναι εξοπλισμένες με αισθητήρες για την παρακολούθηση της θερμοκρασίας, της υγρασίας, των κραδασμών και άλλων στοιχείων.
Δεύτερον, στην Caroo, την πρώτη υπηρεσία car sharing στην Ελλάδα, που παρέχει εύκολη και γρήγορη μετακίνηση μέσα στην πόλη, αξιοποιώντας τον εποχικά αδρανή στόλο των εταιρειών ενοικίασης οχημάτων. Το μοντέλο car sharing, που αποτελεί μέρος της ταχέως εξελισσόμενης παγκόσμιας τάσης της «οικονομίας του διαμοιρασμού» και διατίθεται εδώ και χρόνια σε πόλεις με μεγάλη κινητικότητα όπως η Νέα Υόρκη, το Λονδίνο και το Βερολίνο, προάγει την έξυπνη και βιώσιμη κινητικότητα, ενώ μεταξύ άλλων: Απαλλάσσει τον χρήστη από τις πάγιες και ιδιαίτερα κοστοβόρες υποχρεώσεις του ιδιόκτητου αυτοκινήτου. Διευκολύνει την προσβασιμότητα σε περιοχές που ενδέχεται να μην καλύπτονται επαρκώς από τη δημόσια συγκοινωνία. Συμβάλλει στην παραγωγή λιγότερων ρύπων. Ενισχύει την αποσυμφόρηση των οδικών δικτύων και την απελευθέρωση των χώρων στάθμευσης. Συνεισφέρει στην βελτίωση της οδικής ασφάλειας.
Η ομάδα της Caroo παρέχει μια υπηρεσία κοινής χρήσης, μέσω της οποίας οι χρήστες μπορούν να μισθώσουν ένα αυτοκίνητο για χρονικό διάστημα λίγων λεπτών έως και μίας ημέρας, για μετακίνηση εντός του αστικού ιστού, αντί να προβούν σε αγορά ή ενοικίαση για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Τα πλεονεκτήματα
Το Loggerhead Ventures Fund, σύμφωνα με τους τρεις διαχειριστές του, εστιάζει στο λεγόμενο Climate Tech, δηλαδή σε τεχνολογίες που επικεντρώνονται στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Άλλωστε στο α΄ εξάμηνο του 2024 οι κλιματικές τεχνολογίες έλαβαν τις περισσότερες χρηματοδοτήσεις στην Ευρώπη, περί τα 21,3 δισ. ευρώ, κάτι που αποδεικνύει τόσο την κρισιμότητά, όσο και τη σημασία και τις προοπτικές τους. Η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (International Labor Organization) εκτιμά ότι έως το 2030, η πράσινη οικονομία θα μπορούσε να δημιουργήσει 24 εκατομμύρια θέσεις εργασίας (τεχνολογικές και μη) παγκοσμίως, με την κλιματική τεχνολογία να διαδραματίζει ζωτικό ρόλο σε αυτή την ανάπτυξη. Περίπου το 35% της απαιτούμενης μείωσης εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα (CO2) έως το 2070 εξαρτάται από τεχνολογίες σε πρώιμα στάδια, που απαιτούν περισσότερη έρευνα και ανάπτυξη και συνεπώς οι επενδύσεις σε τεχνολογίες του κλίματος καθίστανται ιδιαιτέρως σημαντικές. Είναι χαρακτηριστικό ότι η επίτευξη των στόχων της Συμφωνίας του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή είναι σχεδόν αδύνατη χωρίς την πρόοδο της αυτής της τεχνολογίας. Έχει υπολογιστεί ότι για να πετύχει το στόχο της κλιματικής ουδετερότητας μέχρι το 2050 η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει έως και το 40% της μείωσης των εκπομπών ρύπων να βασιστεί στη χρήση τεχνολογιών που σήμερα είτε είναι εκκολαπτόμενες, είτε δεν έχουν ακόμη ανακαλυφθεί.
Σε αυτό το περιβάλλον το ελληνικό οικοσύστημα νεοφυούς επιχειρηματικότητας εμφανίζει θετικές προοπτικές. Βρίσκεται εντός των 50 κορυφαίων παγκοσμίως, παρά το ότι το 2024 υποχώρησε κατά τρεις θέσεις, στην 49η -19η στη Δυτική Ευρώπη. Η νεοφυής σκηνή της Ελλάδας εκπροσωπείται περισσότερο στους τομείς: Fintech, Social & Leisure και σε Hardware & IoT, ενώ η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη, το Ηράκλειο και η Πάτρα είναι οι πόλεις με τη μεγαλύτερη κινητικότητα, προφανώς λόγω των πανεπιστημιακών σχολών που φιλοξενούν.