Οι χαμηλές για την εποχή θερμοκρασίες γλύτωσαν τους κατοίκους της Κεντρικής Μακεδονίας από τα κουνούπια, τα οποία υπό φυσιολογικές συνθήκες θα είχαν ήδη αρχίσει τις… επιδρομές τους.
Παρά το επίσης ασυνήθιστα υψηλό επίπεδο των βροχοπτώσεων το τελευταίο δίμηνο, που ευνοεί την εμφάνιση των κουνουπιών, ο υδράργυρος κρατά σε χαμηλά επίπεδα την όχληση, ενώ δίνει χρόνο στους υπεύθυνους να περιορίσουν τις εστίες με τους ψεκασμούς, μέχρι να έρθει το καλοκαίρι και να ανεβεί η θερμοκρασία. Ήδη, εξάλλου, βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη το πρόγραμμα καταπολέμησης των κουνουπιών της περιφέρειας που υλοποιείται και στις επτά περιφερειακές ενότητες της Κεντρικής Μακεδονίας και περιλαμβάνει τη διενέργεια ψεκασμών από εδάφους και από αέρος σε εστίες του φυσικού, περιαστικού, αγροτικού και αστικού συστήματος, αλλά και την παρακολούθηση του πληθυσμού των προνυμφών και των ακμαίων κουνουπιών.
«Έχουμε ζήτημα με τις βροχές, όμως μας βοηθάει το ότι οι θερμοκρασίες δεν είναι υψηλές, αντιθέτως είναι χαμηλότερες απ’ ό,τι κανονικά. Θα περιμέναμε μετά από τόσες βροχές να έχουμε πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα. Αυτό, βέβαια, σημαίνει ότι επειδή συσσωρεύονται πληθυσμοί, έστω και μικροί, αν έχουμε μία αύξηση της θερμοκρασίας για ένα τριήμερο, θα έχουμε κάποια κατά τόπους ενόχληση. Σε κάθε περίπτωση «αγοράζουμε» χρόνο και καταπολεμούμε καλύτερα τα κουνούπια», εξήγησε στη Voria.gr ο βιολόγος Σπύρος Μουρελάτος, πρόεδρος της εταιρείας «Οικοανάπτυξη», που υλοποιεί το πρόγραμμα της περιφέρειας.
Σύμφωνα με τον κ. Μουρελάτο, μέχρι στιγμής οι πληθυσμοί τόσο σε ό,τι αφορά τις προνύμφες όσο και -κυρίως- τα ακμαία κουνούπια είναι χαμηλοί. Αυτό, τουλάχιστον, προκύπτει από τις χιλιάδες δειγματοληψίες που γίνονται κάθε εβδομάδα σε 22.000 εν δυνάμει εστίες αναπαραγωγής, αλλά και από τις παγίδες που στήνονται για να… συλληφθούν τα κουνούπια.
Mosquito vision
Σύμμαχος στον αγώνα για την καταπολέμηση των κουνουπιών είναι η εφαρμογή για έξυπνες συσκευές «Mosquito Vision», που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του ομώνυμου ερευνητικού έργου, το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Η εφαρμογή, η οποία αξιολογεί την όχληση από τα κουνούπια, λειτούργησε για πρώτη φορά πιλοτικά το 2020 και πλέον αριθμεί 1.200 χρήστες.
«Η όχληση προκύπτει από έναν συνδυασμό δύο πραγμάτων. Το ένα είναι τα εντομολογικά δεδομένα. Μέσα από ένα μοντέλο που αξιοποιεί δεδομένα δεκαετίας κάνουμε πρόβλεψη για την αφθονία των κουνουπιών. Το δεύτερο είναι ουσιαστικά μία επικύρωση από τους ίδιους τους χρήστες της εφαρμογής. Επιπλέον, έχουμε 30 με 40 δικούς μας ανθρώπους εγκατεστημένους σε διάφορα χωριά, που μας μεταφέρουν μία με δύο φορές την εβδομάδα την αίσθησή τους. Ανεξαρτήτως εφαρμογής, βέβαια, υπάρχει και η γραμμή εξυπηρέτησης κοινού 800-11-244-24», ανέφερε ο κ. Μουρελάτος, επισημαίνοντας ότι η εφαρμογή και η γραμμή εξυπηρέτησης επιβεβαιώνουν τα μέχρι στιγμής δεδομένα, καθώς είναι ελάχιστα τα παράπονα που υποβάλλονται σε σχέση με το ίδιο χρονικό διάστημα προηγούμενων ετών.
Ο πρόεδρος της «Οικοανάπτυξης» τόνισε ότι το Mosquito Vision είναι το μέλλον, καθώς κάνει τον πολίτη συμμέτοχο στη διαδικασία και τον βάζει σε μία λογική κοινωνικής ευθύνης. «Έχει μεγάλη σημασία για μας η αξιοπιστία του συστήματος και η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη χρήση του από το κοινό. Δίνουμε τη δυνατότητα στον κόσμο να δηλώσει το επίπεδο όχλησης και μπορεί να μας υποδείξει εστίες αναπαραγωγής κουνουπιών και με φωτογραφίες. Μέσα σε 24 ώρες πάμε στην περιοχή, για να δούμε εάν και κατά πόσο το πρόβλημα που αναφέρει είναι πραγματικό. Στο 30% των παραπόνων βρίσκουμε πράγματα κι έτσι βάζουμε τις εστίες στο δίκτυό μας», σημείωσε.
Θλιβερή πρωτιά της Κεντρικής Μακεδονίας στον ιό του Δυτικού Νείλου
Μέσα στον επόμενο μήνα θα αρχίσουν και οι έλεγχοι για τον επιδημιολογικό κίνδυνο που έχει να κάνει με την κυκλοφορία του παθογόνου, η οποία ερευνάται τόσο στα κουνούπια, όσο και στο αίμα των πουλερικών. Στόχος είναι ο εντοπισμός των περιοχών που κινδυνεύουν περισσότερο από τον ιό του Δυτικού Νείλου, στον οποίο η Κεντρική Μακεδονία έχει θλιβερή πρωτιά όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη. Είναι χαρακτηριστικό ότι μέσα στο 2022 καταγράφηκαν σε όλη τη χώρα 286 περιστατικά, εκ των οποίων τα 234, ποσοστό 82%, ήταν στην Κεντρική Μακεδονία. Μάλιστα, τα 116, δηλαδή σχεδόν τα μισά σε όλη την περιφέρεια, εντοπίστηκαν στην περιφερειακή ενότητα Θεσσαλονίκης.
«Η Κεντρική Μακεδονία έχει το θλιβερό προνόμιο να συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό κρουσμάτων στην Ελλάδα και πολλά κρούσματα σε σχέση με την Ευρώπη, μαζί με τη Βόρεια Ιταλία και ένα κομμάτι της Νότιας Σερβίας. Αυτό οφείλεται στις μικροκλιματικές συνθήκες και στο γεγονός ότι έχουμε υγροτόπους με μεγάλη κυκλοφορία πουλιών. Αυτό δείχνει ότι το πρόγραμμα καταπολέμησης είναι πολύ απαραίτητο, δυστυχώς. Μπαίνουμε σε αυλές και πάμε στους βόθρους σε 30 - 40 χιλιάδες σπίτια στην περίπτωση που έχουμε ανεβασμένο επιδημιολογικό κίνδυνο από τον ιό του Δυτικού Νείλου, όπως αυτός καταγράφεται στα δίκτυα παρακολούθησης των παθογόνων. Έτσι πάμε σε 70-80 επικίνδυνα χωριά, κυρίως στην πεδιάδα της Θεσσαλονίκης, όπου είναι μεγαλύτερος ο κίνδυνος», υπογράμμισε ο κ. Μουρελάτος. Μάλιστα, ανέφερε πως, παρότι δεν μπορούν να υπολογιστεί με ακρίβεια, εκτιμάται ότι το πρόγραμμα καταπολέμησης αποτρέπει την εμφάνιση περισσότερων κρουσμάτων και δη με εγκεφαλίτιδες, που μπορεί να έχουν μοιραία κατάληξη.