Το «Ενοποιημένο Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης», η εξειδικευμένη πλατφόρμα - διαδικτυακή εφαρμογή που δημιουργεί ο δήμος Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου LIFE SIRIUS, παρουσιάστηκε σήμερα στην ημερίδα με τίτλο «Περιβαλλοντική Πληροφόρηση στην πόλη της Θεσσαλονίκης - Ατμοσφαιρική Ρύπανση & Υγεία», που πραγματοποιήθηκε στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου του Δημαρχιακού Μεγάρου, στο πλαίσιο των δράσεων για την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος.
Το σύστημα θα δίνει πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο για την ατμοσφαιρική ρύπανση και θα προειδοποιεί έγκαιρα τους πολίτες και ιδιαίτερα τις ευάλωτες ομάδες για τους κινδύνους που προκύπτουν σε περιπτώσεις υψηλών συγκεντρώσεων ρύπων. Εκεί θα παρουσιάζονται με εύληπτο τρόπο ο Δείκτης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης με κατάλληλες οδηγίες προς το κοινό. Επιπλέον, θα περιλαμβάνει προηγμένο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για την προστασία της δημόσιας υγείας, λαμβάνοντας υπόψη συνδυαστικά τα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης και τις μετεωρολογικές συνθήκες. Η πλατφόρμα (sirius.devav.gr) θα λειτουργήσει με μια αρχική μορφή εντός του Ιουνίου ενώ θα ολοκληρωθεί στο τέλος του έτους.
Ανησυχία προκαλούν τα στοιχεία που παρουσίασε ο Καθηγητής Φυσικής Περιβάλλοντος του ΑΠΘ και επιστημονικώς υπεύθυνος του έργου, Δημήτρης Μελάς, ο οποίος αναφέρθηκε στο φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας.
Συγκεκριμένα, βάσει στοιχείων από έρευνα, το κέντρο της πόλης κατά μέσο όρο είναι θερμότερο κατά 2 με 3 βαθμούς σε σύγκριση με το αεροδρόμιο, φαινόμενο που εμφανίζεται κυρίως τη διάρκεια της νύχτας, ενώ κατά τη διάρκεια της ημέρας οι διαφορές μικραίνουν ή μηδενίζονται.
«Στο θέμα της ρύπανσης από αιωρούμενα σωματίδια η Θεσσαλονίκη βρίσκεται ψηλότερα από την Αθήνα. Το πρώτο και σημαντικότερο είναι να ληφθούν μέτρα για τη μόνιμη ρύπανση της πόλης», είπε ο κ. Μελάς. Ο ίδιος σημείωσε πως θα πρέπει να ληφθούν μέτρα για τη μόνιμη ρύπανση της Θεσσαλονίκης» και στάθηκε σε έρευνα του ΑΠΘ, στο πλαίσιο διδακτορικής διατριβής, σύμφωνα με την οποία «υπάρχει αύξηση της θνησιμότητας στην πόλη κατά τη διάρκεια ημερών που έχουμε αυξημένες θερμοκρασίες».
Στη δική της τοποθέτηση για τις επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, η μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας ΑΠΘ, Δάφνη Παρλιάρη, είπε πως «τα επεισόδια ατμοσφαιρικής ρύπανσης συνδέονται με τις ίδιες μετεωρολογικές συνθήκες με τα επεισόδια καυσώνων δημιουργώντας πολλές φορές μέσα στο έτος και τους κατοίκους της Θεσσαλονίκης συνθήκες που είναι πολύ επιβλαβείς. Ιδιαίτερα για τις ευπαθείς ομάδες όπως είναι τα ηλικιωμένα άτομα, εγκυμονούσες ή άτομα που πάσχουν από χρόνιες παθήσεις ή από αυτοάνοσα νοσήματα».
Τόνισε, επίσης, πως οι καύσωνες που ξεκινούν νωρίς μέσα στο καλοκαίρι, στις αρχές δηλαδή του Ιούνη ή στα τέλη Μαΐου, «σοκάρουν ακόμη περισσότερο τον οργανισμό με θερμική καταπόνηση» από ότι οι καύσωνες του Αυγούστου και για τον λόγο αυτό απαιτείται μεγαλύτερη προσοχή.
Ο πνευμονολόγος, ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ, Δρ. Λάζαρος Σιχλετίδης στάθηκε στις βραχυχρόνιες και μακροχρόνιες επιπτώσεις του περιβάλλοντος στην υγεία, ενώ εξέφρασε την άποψη πως η κυκλοφορία των ηλεκτρικών λεωφορείων στην πόλη και η λειτουργία του μετρό θα βελτιώσουν την κατάσταση στην πόλη.
Ο Πρύτανης του ΑΠΘ, Καθηγητής Χαράλαμπος Φείδας, τόνισε πως το Πανεπιστήμιο επενδύει έμπρακτα και σταθερά δράσεις που στοχεύουν στην αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών ζητημάτων και αξιοποιεί τα καινοτόμα ερευνητικά αποτελέσματα προς όφελος της κοινωνίας και της οικονομίας.
Στην ομιλία του ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης σημείωσε πως η Θεσσαλονίκη βιώνει μια αόρατη απειλή, την ατμοσφαιρική ρύπανση, που είναι απειλητική και άκρως επικίνδυνη, ιδιαίτερα για τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. «Οι συστηματικές υπερβάσεις στις τιμές των μικροσωματιδίων για σημαντικό αριθμό ημερών κατά τη διάρκεια του έτους συνεχίζονται στη Θεσσαλονίκη από το 2005. Το 2023 είχαμε το θλιβερό προνόμιο να ανακοινωθεί η πρώτη καταδίκη για την ατμοσφαιρική ρύπανση στη Θεσσαλονίκη και τις πολύ υψηλές τιμές των μικροσωματιδίων, την οποία η χώρα απέτυχε να αντιμετωπίσει. Είχαμε δεσμευτεί, ότι θα είμαστε ενεργοί και αποφασιστικοί παράγοντες στην προσπάθεια αντιμετώπισης του ζητήματος, εξαντλώντας τα περιθώρια των παρεμβάσεών μας στα πεδία αρμοδιότητας του δήμου. Και αυτό είμαστε έτοιμοι να πράξουμε με την πρωτοβουλία που αναλαμβάνουμε, σε συνεργασία με το Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας του Τμήματος Φυσικής της Σχολής Θετικών Επιστημών του ΑΠΘ», ανέφερε.
Ο κ. Αγγελούδης χαρακτήρισε το σύστημα «πολύτιμο, χρηστικό εργαλείο για την καταγραφή της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και την προστασία των πολιτών» και ευχαρίστησε το Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας του Τμήματος Φυσικής της Σχολής Θετικών Επιστημών του ΑΠΘ για την πολύπλευρη συνεργασία που έχει αναπτυχθεί τόσο στη συγκρότηση της ψηφιακής πλατφόρμας όσο και στην υλοποίηση ευρωπαϊκών έργων και άλλων πρωτοβουλιών, όπως η συμμετοχή του Δήμου στην Ευρωπαϊκή Αποστολή για τις «Κλιματικά Ουδέτερες και Έξυπνες Πόλεις». «Συγκροτούμε στον Δήμο Θεσσαλονίκης μια μεγάλη συμμαχία για το Περιβάλλον. Για να κερδίσουμε όλοι μαζί μια πόλη πιο πράσινη, πιο οικολογική, μια πόλη πιο φιλική, που δίνει προτεραιότητα στην ενθάρρυνση της κυκλικής οικονομίας και της βιώσιμης μικροκινητικότητας, στην προώθηση της ανακύκλωσης και της ορθολογικής διαχείρισης των απορριμμάτων, στην επέκταση της χρήσης των δημόσιων μέσων μεταφοράς, στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, μια πόλη που αναπνέει ελεύθερα καθαρό αέρα. Στην προσπάθεια αυτή σας θέλουμε όλες και όλους δίπλα μας», κατέληξε ο Δήμαρχος.
Χαιρετισμό απηύθυνε ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου, Σπύρος Βούγιας, ο οποίος σημείωσε πως κύριες εκπομπές ρύπων είναι η κυκλοφορία των οχημάτων και η καύση του πετρελαίου, στις οποίες, λόγω της οικονομικής κρίσης, έχει προστεθεί τα τελευταία χρόνια και η καύση του ξύλου και γενικότερα της βιομάζας, που έχει επιβαρύνει δραματικά την κατάσταση.
Τις ευρωπαϊκές πολιτικές για την ατμοσφαιρική ρύπανση και την κλιματική αλλαγή παρουσίασε ο Δρ. Γεώργιος Αμανατίδης, Κοινοβουλευτικός Ερευνητής στο Τμήμα Πολιτικής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Στο τέλος της ημερίδας πραγματοποιήθηκε επίδειξη της πλατφόρμας από τη Δρ. Αθηνά Πρόγιου από την εταιρεία ΑΧΟΝ Περιβαλλοντική ΕΠΕ.