Στο ζήτημα της ανάδειξης των αρχαιοτήτων σε 77 υπόγειους χώρους και πυλωτές οικοδομών της Θεσσαλονίκης επανέρχεται η βουλευτής Χαλκιδικής, Κυριακή Μάλαμα, μετά από σχετική ερώτηση που είχε υποβάλει προς την υπουργό Πολιτισμού.
Όπως αναφέρει «από την απάντηση της κυρίας υπουργού, δεν υπάρχει καμία απολύτως δέσμευση για αλλαγή αυτής της ντροπιαστικής πολιτικής για την πολιτιστική μας κληρονομιά» και σημειώνει ότι από τα 77 «αθέατα μνημεία» έχουν απαλλοτριωθεί τα ακίνητα για μόλις 3, ενώ τα υπόλοιπα 74 δεν έχουν καταγραφεί και ψηφιοποιηθεί.
Από την πλευρά της η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη αναφέρει ότι «σύμφωνα με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, η καταγραφή των μνημείων είναι σε εξέλιξη και αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2025, προκειμένου η Εφορεία να εκπόνησει σχετική πρόταση για την ψηφιακή ανάδειξη».
Η ανακοίνωση της Κυριακής Μάλαμα:
«Σε συνέχεια των κοινοβουλευτικών παρεμβάσεων της Κυριακής Μάλαμα, η Υπουργός Πολιτισμού με έγγραφο της ενημερώνει την Βουλή ότι έχουν εντοπιστεί και διατηρούνται αρχαιότητες σε 77 υπόγειους χώρους και πυλωτές οικοδομών της Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για την παραδοχή μιας αδιανόητης υποβάθμισης της πολιτιστικής κληρονομιάς της Θεσσαλονίκης, η οποία συντελείται εδώ και δεκαετίες.
Όπως προκύπτει όμως από την απάντηση της κυρίας υπουργού, δεν υπάρχει καμία απολύτως δέσμευση για αλλαγή αυτής της ντροπιαστικής πολιτικής για την πολιτιστική μας κληρονομιά. Από τα 77 "αθέατα μνημεία" έχουν απαλλοτριωθεί τα ακίνητα για μόλις 3, ενώ τα υπόλοιπα 74 δεν έχουν καταγραφεί και ψηφιοποιηθεί ακόμα, ούτε κι έχει προχωρήσει επί της ουσίας κάποιο σχέδιο για την αρχαιολογική ανάδειξη τους.
Εμείς καλούμε σε μια εντελώς διαφορετική οπτική για τη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς της Θεσσαλονίκης. Θα δώσουμε την μάχη για τα μνημεία, που είναι μάχη για την ποιότητα ζωής, για τον ανοικτό κι αδόμητο χώρο, για την κλιματικά βιώσιμη πόλη, για την οικονομικά βιώσιμη πόλη.
Τέλος και με δεδομένη την διαχρονική ευθύνη της Πολιτείας καλούμε το Υπουργείο Πολιτισμού να διασφαλίσει την ανεξαρτησία των θεσμών της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και της αρχαιολογικής υπηρεσίας, ώστε να μην καταχωθεί από εδώ και πέρα ούτε ένα μνημείο της Θεσσαλονίκης, όποια συμφέροντα κι αν διακυβεύονται γύρω από αυτό».
Η απάντηση της Λίνας Μενδώνη:
«Aπάντηση στη με αριθμό πρωτοκόλλου 5256/12.5.2025 Ερώτηση με θέμα: Να προχωρήσει τάχιστα η ψηφιακή ανάδειξη των «αθέατων μνημείων» της Θεσσαλονίκης
Σε απάντηση της με αριθμ. πρωτοκόλλου 5256/12.5.2025 Ερώτησης της Βουλευτού κας Κυριακής Μάλαμα, και σύμφωνα με τα στοιχεία που έθεσαν υπόψη μας οι αρμόδιες Υπηρεσίες, σας γνωρίζουμε τα εξής:
Σύμφωνα με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, στο πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης διατηρούνται αρχαιότητες («αθέατα μνημεία») σε υπόγεια και ακάλυπτους χώρους συνολικά εβδομήντα επτά (77) οικοδομών εντός και εκτός των τειχών της Θεσσαλονίκης.
Πρόκειται για αρχιτεκτονικά κατάλοιπα που έχουν αποκαλυφθεί στο πλαίσιο σωστικών ανασκαφών για την ανέγερση των οικοδομών αυτών. Τρεις από τους υπόγειους χώρους, στα ακίνητα επί της οδού Καλλιθέας 36, επί της οδού Εγνατίας 88 και επί της οδού Φιλικής Εταιρείας 29 αντίστοιχα, έχουν απαλλοτριωθεί από το Υπουργείο Πολιτισμού.
Καθώς τα μνημεία αυτά, λόγω της ιδιάζουσας θέσης τους, είναι αθέατα και απρόσιτα στο ευρύ κοινό, η αρμόδια Εφορεία διενεργεί καταγραφή, προκειμένου να αναδειχθούν μέσω ψηφιακών εφαρμογών, με σκοπό να συμπληρωθεί ο ιστορικός χάρτης και το αρχαιολογικό "ανάγλυφο" της Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, η καταγραφή των μνημείων είναι σε εξέλιξη και αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2025, προκειμένου η Εφορεία να εκπόνησει σχετική πρόταση για την ψηφιακή ανάδειξη.
Τέλος, κατά το σχεδιασμό του έργου της ψηφιακής ανάδειξης των εν λόγω μνημείων, θα εξεταστούν οι κατάλληλες προδιαγραφές, ώστε αυτό να διαλειτουργεί με την Πύλη του Αρχαιολογικού Κτηματολογίου».