Την λένε «καταραμένη κοιλάδα», «ματωμένο στενό», «φονικά χιλιόμετρα». Όσο εντυπωσιακή σε ομορφιά είναι η κοιλάδα των Τεμπών, άλλο τόσο μαύρο χρώμα εκπέμπει, καθώς συνδέεται με ανείπωτες τραγωδίες κι είναι λες και θέλει αυτός ο φιδωτός δρόμος να «καταπίνει» ανθρώπινες ψυχές και να κρατά μέσα του νεανικά κορμιά.
Είκοσι χρόνια πριν, ακριβώς τέτοια μέρα, εκεί άφησαν την τελευταία τους πνοή 21 μαθητές της Α΄ τάξης του Γενικού Λυκείου Μακροχωρίου Ημαθίας και πριν 44 μέρες από σήμερα, την τελευταία μέρα του περασμένου Φεβρουαρίου, 57 επιβάτες δύο μοιραίων τρένων που συγκρούστηκαν όταν βρέθηκαν να κινούνται με ταχύτητα πάνω στις ίδιες ράγες.
Είκοσι χρόνια τώρα και η Ανάσταση δεν έχει έρθει στη δημοτική ενότητα Αποστόλου Παύλου Ημαθίας. Μακροχώρι, Καβάσιλα, Διαβατός, Σταυρός, Νέα Νικομήδεια, Κουλούρα. Χωριά βυθισμένα στο πένθος με τον χρόνο να έχει παγώσει εκείνη την Κυριακή 13 Απριλίου 2003, όταν η χαρούμενη εκδρομή στην Αθήνα, των 49 μαθητών της Α΄ τάξης του Γενικού Λυκείου Μακροχωρίου, κατέληξε σε τραγωδία στην καταραμένη κοιλάδα των Τεμπών. Το λεωφορείο που τους μετέφερε συγκρούστηκε με φορτηγό, το οποίο ήταν γεμάτο νοβοπάν και στη συνέχεια έπεσε πάνω σε άλλα τρία διερχόμενα Ι.Χ.
Τα νοβοπάν «ξύρισαν» σαν λεπίδες την αριστερή πλευρά του τουριστικού λεωφορείου και 21 μαθητές άφησαν επί τόπου την τελευταία τους πνοή. Άλλοι 9 τραυματίστηκαν σοβαρά και 26 ελαφρύτερα.
Για εκείνους, όπως και για τους 57 επιβάτες των δύο τρένων τον περασμένο Φεβρουάριο, όλα έγιναν σε μια στιγμή. Μια στιγμή ήταν αρκετή για να κόψει το νήμα της ζωής τους και να τους στερήσει για πάντα από τα αγαπημένα τους πρόσωπα.
Την περασμένη Κυριακή, Κυριακή των Βαΐων, έγινε στο σημείο της φονικής σύγκρουσης των τρένων στα Τέμπη επιμνημόσυνη δέηση και ο χώρος γέμισε λουλούδια, κεριά, φωτογραφίες και αναμνηστικά για τα θύματα της τραγωδίας, ενώ στον ουρανό αφέθηκαν 57 μαύρα μπαλόνια.
Στο Μακροχώρι Ημαθίας η εικόνα αυτή είναι συνηθισμένη εδώ και 20 χρόνια. Κάθε χρόνο τέτοια μέρα το νεκροταφείο του χωριού, αλλά και των γειτονικών οικισμών, πλημμυρίζουν από κόσμο. Γονείς, αδέρφια, συγγενείς, συμμαθητές και φίλοι των 16χρονων παιδιών θυμούνται και τιμούν. Τη Βαγγελίτσα, την Αναστασία, την Περιστέρα, τη Γεωργία, τον Σταύρο, τον Ηλία, τον Παναγιώτη, τον Ανδρέα, τη Χριστίνα, τον Γιάννη, τον Βασίλη, την Ευανθία, τον Δημήτρη, τον Κώστα, τον Σάββα, τον Θανάση, τον Γιώργο, την Ιωάννα, τη Γεσθημανή, τον Δημήτρη, την Όλγα. Τα 16χρονα παιδιά που επέστρεφαν από την εκδρομή στην Αθήνα, αλλά στο σπίτι τους δεν έφτασαν ποτέ και η αγκαλιά των γονιών τους δεν τους ξαναζέστανε.
Στο σημείο της τραγωδίας υπάρχει μαρμάρινο μνημείο αφιερωμένο στα 21 θύματα του φοβερού τροχαίου δυστυχήματος.
Στην ίδια περιοχή βρίσκεται κι ένα αντίστοιχο για τους 6 οπαδούς του ΠΑΟΚ που σκοτώθηκαν σε άλλη τραγωδία, τον Οκτώβριο του 1999. Το τουριστικό λεωφορείο με το οποίο επέστρεφαν στη Θεσσαλονίκη μετά τον αγώνα με τον Παναθηναϊκό στην Αθήνα, εξετράπη της πορείας του, και συγκρούστηκε με διερχόμενο φορτηγάκι, με αποτέλεσμα να ανασυρθούν νεκροί οι 6 νέοι και ο οδηγός από το δεύτερο όχημα.
Το 2017 όταν ολοκληρώθηκαν τα έργα για την παράκαμψη των Τεμπών η μία από τις δύο σήραγγες και συγκεκριμένα ο δυτικός κλάδος Τ1 πήρε το όνομα «Μακροχώρι Ημαθίας». Ένα ελάχιστο δείγμα τιμής στη μνήμη τους ή ένα άλλοθι της πολιτείας για τις εκατόμβες νεκρών στην κοιλάδα του θανάτου;
Έκτοτε όσοι διαβαίνουν την μήκους 6 χιλιομέτρων σήραγγα, που είναι η μεγαλύτερη των Βαλκανίων, στο ρεύμα από τη Λάρισα προς την Κατερίνη, ψελλίζουν «να εδώ»... Κι αναρωτιούνται «γιατί;». Σε αυτό το «γιατί» δεν έχουν δώσει ακόμη απάντηση οι γονείς των 21 μαθητών του ΓΕΛ Μακροχωρίου.
«Χρόνια τώρα, κάθε μέρα, κάθε μήνα, κάθε χρόνο, μου έρχονται όλα μαζί. Στη γιορτή της κόρης μου, στα γενέθλιά της, όλα μαζί. Ένας πατέρας έχει λίγα χρόνια ζωής μετά τον χαμό του παιδιού του. Εγώ άντεξα. Και απορώ πώς. Κοπέλα μου, κουράστηκα», λέει στη Voria, ο πατέρας μιας 16χρονης μαθήτριας, θύματος της τραγωδίας των Τεμπών.
Σήμερα, αυτός και πολλοί άλλοι γονείς, συγγενείς και φίλοι θα βρεθούν στο νεκροταφείο για το μνημόσυνο. Είκοσι χρόνια και νιώθουν σαν να ήταν χθες που χτύπησε το τηλέφωνο και τους κάλεσαν να μεταβούν στο νοσοκομείο Λάρισας, γιατί κάτι σοβαρό είχε συμβεί.
Αλλά και όσοι μαθητές επέζησαν, δεν μπορούν και δεν θέλουν να ξεχάσουν. Ο Δημήτρης Λιακόπουλος από την Κουλούρα, βγήκε τραυματισμένος από το λεωφορείο. «Είδα τα νοβοπάν από την νταλίκα να πέφτουν πάνω μας. Δεν μπορώ ακόμα να συνειδητοποιήσω πώς έγινε. Έβλεπα τους φίλους μου με κομμένα κεφάλια. Όλοι ουρλιάζαμε. Δεν θέλω να θυμάμαι», έλεγε τότε σε κατάσταση σοκ.
Το «χέρι» που τον έσωσε, το κρατά σφιχτά για την υπόλοιπη ζωή του. Έγινε ιερομόναχος, έλαβε το όνομα Μακάριος και το 2013 χειροτονήθηκε διάκονος.
Την Κυριακή των Βαΐων του 2017, λίγες ημέρες πριν την Ανάσταση του Χριστού και πριν συμπληρωθούν 14 χρόνια από την εφιαλτική εκείνη νύχτα, ο π. Μακάριος Λιακόπουλος, χειροτονήθηκε Πρεσβύτερος από τον Μητροπολίτη Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων, που στο τέλος τον προχείρησε σε Αρχιμανδρίτη, στον κατάμεστο Ιερό Ναό των Αγίων Αναργύρων Βέροιας.
Ο αρχιμανδρίτης Μακάριος δεν μιλάει για εκείνη την ημέρα και ευγενικά αρνείται κάθε πρόσκληση για συνέντευξη. Συμμετέχει όμως ενεργά στον κύκλο «Ακαδημαϊκοί Διάλογοι» της Μητρόπολης και συχνά δίνει ομιλίες με θέμα «Για σένα που πονάς... ».
Ο Ανέστης, επίσης μαθητής της Α΄ λυκείου κι επιβάτης του τουριστικού λεωφορείου βγήκε σοβαρά τραυματισμένος από τις λαμαρίνες και μεταφέρθηκε σε κρίσιμη κατάσταση στο νοσοκομείο Λάρισας. Υποβλήθηκε σε αλλεπάλληλες χειρουργικές επεμβάσεις και κατάφερε να ξεπεράσει τα σωματικά προβλήματα. Η ψυχολογία του όμως είχε κλονιστεί και παρότι δεν μιλούσε ποτέ για εκείνη την Κυριακή, ο πόνος του ήταν αβάσταχτος. Οι δικοί του νόμιζαν ότι το είχε ξεπεράσει κι ότι το είχε θάψει για πάντα μέσα του.
Στα 35 του χρόνια ήταν κλειστός χαρακτήρας, είχε χάσει βίαια την αθωότητά του, αλλά έδειχνε να το έχει αφήσει πίσω του. Εργαζόταν ως φύλακας αρχαιοτήτων και ζούσε με τον πατέρα του στο Μακροχώρι.
Την Κυριακή 3 Ιουλίου 2022 ο πατέρας του τον βρήκε νεκρό στο μπάνιο του σπιτιού τους. Ο Ανέστης κράτησε με σταθερό χέρι το κυνηγετικό όπλο που είχαν και πάτησε τη σκανδάλη.
«Ήταν καλά, δεν ξέρω γιατί το έκανε. Δεν μιλούσε για τα Τέμπη. Θεωρούσα ότι το είχε ξεπεράσει. Είναι τρομερά δύσκολα, έχασα το στήριγμά μου», δήλωσε συγκλονισμένος ο πατέρας του.
Ο Αλέξανδρος από τον Διαβατό Ημαθίας, ήταν 15 χρόνων το 2003, από τους μικρότερους στην τάξη. Από τη σφοδρότατη σύγκρουση ανασύρθηκε βαριά τραυματισμένος και έμεινε αρκετές μέρες στην εντατική των νοσοκομείων Λάρισας και Θεσσαλονίκης.
«Ήταν μια βίαιη μετάβαση στην ενηλικίωση για όλους εμάς, σαν να στρεβλώθηκε ο χωροχρόνος. Αλλά όλα είναι μέσα στη ζωή και πρέπει να τα αντιμετωπίσουμε. Δεν το έχω αφήσει πίσω μου τελείως, όμως προχωράω και έχω βάλει την κανονικότητα στη ζωή μου», λέει στη Voria, συμπληρώνοντας πως ένας προστατευτικός μηχανισμός έχει καλύψει το σώμα και το μυαλό του και δεν θυμάται πώς έγινε η σύγκρουση. Έχει λίγες μνήμες από το πριν, λιγότερες από το αμέσως μετά, αλλά καμία από τη στιγμή που πάγωσε ο χρόνος.
Ένα βουβό πλήθος από μαυροφορεμένες φιγούρες θα βρεθεί σήμερα στα νεκροταφεία του Μακροχωρίου και της γύρω περιοχής. Θα ανάψουν καντήλια, θα μοιραστούν κόλλυβα, θα γίνουν σφιχτές αγκαλιές κι οι ιερείς θα περάσουν από όλα τα μνήματα για το «αιωνία τους η μνήμη».
Κανείς όμως δεν θα ξεχάσει...
* Οι φωτογραφίες από το δυστύχημα είναι του Βασίλη Βερβερίδη (motionteam)