Με αιχμές για την κριτική που δέχθηκε όσον αφορά την επιλογή για απόσπαση και επανατοποθέτηση των αρχαιοτήτων του Μετρό Θεσσαλονίκης στον σταθμό Βενιζέλου, λέγοντας μάλιστα ότι με την πρόταση για κατά χώραν παραμονής των αρχαιοτήτων θα ήταν βέβαιο ότι το έργο δεν θα είχε ολοκληρωθεί σήμερα, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη υποδέχθηκε στην ομιλία της πριν την ξενάγηση στον σταθμό τους προσκεκλημένους με επικεφαλής την Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον πρωθυπουργό.
Μάλιστα επισήμανε ότι η ίδια και όσοι υποστήριζαν την απόσπαση και επανατοποθέτηση των αρχαιοτήτων έγιναν «δέκτες μιας ατεκμηρίωτης και ανιστόρητης πολεμικής, που υπέκρυπτε σαφείς πολιτικές σκοπιμότητες», ενώ σημείωσε ότι «η επιλογή της προσωρινής απόσπασης και της οριστικής επανατοποθέτησης των ευρημάτων τώρα δικαιώνεται».
Η ίδια σημείωσε ότι η κατά χώραν παραμονή των αρχαιοτήτων θα οδηγούσε στο «να μην υπήρχε αναδεδειγμένος και ο αρχαιολογικός χώρος που θα επισκεφθείτε σε λίγο, και, ασφαλώς, δεν θα υπήρχε ένα πλήθος αρχαιολογικών και ιστορικών τεκμηρίων, που αποκαλύφθηκαν από την ανασκαφή και τη μελέτη των υποκειμένων αρχαιολογικών στρωμάτων».
Μιλώντας για τη διαδικασία της απόσπασης και επανατοποθέτησης, η υπουργός Πολιτισμού είπε πως «δώσαμε μια υποδειγματική, επιστημονική και δεοντολογικά ορθή λύση στην επίπονη εξίσωση, καθώς η αποκάλυψη και η ανάδειξη των αρχαιολογικών ευρημάτων συνδυάστηκε με την επίσπευση και την αποπεράτωση του τεχνικού έργου. Συντελέστηκε ένα πρωτότυπο και καινοτόμο, σε παγκόσμια κλίμακα, εγχείρημα, το οποίο απαιτούσε κυριολεκτικά χειρουργικές κινήσεις, γνώσεις, εμπειρία, υπευθυνότητα, μέθοδο, σχολαστικότητα και συνεχή εποπτεία. Ωστόσο, η εκτέλεσή του ήταν υποδειγματική, καθώς πραγματοποιήθηκε με απόλυτη τήρηση των διεθνών προτύπων και της κείμενης αρχαιολογικής νομοθεσίας».
Καταλήγοντας η υπουργός επισήμανε πως «η Θεσσαλονίκη μπορεί να σεμνύνεται για κάτι μοναδικό», ενώ τόνισε ότι «κάθε επιβάτης, μπαίνοντας στο Μετρό, έρχεται σε άμεση επαφή με τη μακραίωνη ιστορία της πόλης. Και αυτό είναι ένα μοναδικό προνόμιο της Θεσσαλονίκης διεθνώς».
Αναλυτικά η ομιλία της Λίνα Μενδώνη:
Εξοχωτάτη κ. Πρόεδρε της Ελληνικής Δημοκρατίας,
Είναι μεγάλη η χαρά μας, που σας καλωσορίζουμε, μαζί με τον κ. Πρωθυπουργό, στο Σταθμό Βενιζέλου, στον αρχαιολογικό χώρο του Σταθμού Βενιζέλου, του Μητροπολιτικού Σιδηροδρόμου της Θεσσαλονίκης.
Σήμερα, η Θεσσαλονίκη γιορτάζει, καθώς αναδέχεται, από σας, κ. Πρωθυπουργέ, ένα έργο που έρχεται να σηματοδοτήσει το πέρασμά της σε μια νέα εποχή.
Όταν, το 2019, αναλάβατε τη διακυβέρνηση της χώρας, το Μετρό βρισκόταν σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Καρκινοβατούσε. Τότε, η κυβέρνησή σας, το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, το Υπουργείο Πολιτισμού και η Ελληνικό Μετρό, αναλάβαμε να συμβιβάσουμε την ολοκλήρωση του έργου με τη διάσωση και την ανάδειξη των μοναδικών αρχαιολογικών καταλοίπων που είχαν αποκαλύψει οι ανασκαφικές εργασίες, εδώ, στο Σταθμό Βενιζέλου.
Για να γίνουμε όλοι δέκτες μιας ατεκμηρίωτης και ανιστόρητης πολεμικής, που υπέκρυπτε σαφείς πολιτικές σκοπιμότητες. Η επιλογή της προσωρινής απόσπασης και της οριστικής επανατοποθέτησης των ευρημάτων, τώρα δικαιώνεται.
Αν είχε επιλεγεί η πρόταση της κατά χώραν παραμονής των αρχαιοτήτων, είναι βέβαιο ότι το Μετρό δεν θα είχε ολοκληρωθεί σήμερα. Όμως, δεν θα υπήρχε αναδεδειγμένος και ο αρχαιολογικός χώρος που θα επισκεφθείτε σε λίγο, και, ασφαλώς, δεν θα υπήρχε ένα πλήθος αρχαιολογικών και ιστορικών τεκμηρίων, που αποκαλύφθηκαν από την ανασκαφή και τη μελέτη των υποκειμένων αρχαιολογικών στρωμάτων.
Ο αρχαιολογικός χώρος που βλέπετε έχει έκταση 1260 τ.μ. Όμως ανεσκάφησαν, μελετήθηκαν, αποσπάστηκαν προσωρινά, συντηρήθηκαν και επανατοποθετήθηκαν, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, όπως οι ορατές αρχαιότητες, επιπλέον 2.300 τ.μ. αρχαία. Πρόκειται για τις υποκείμενες φάσεις, της ρωμαϊκής και ελληνιστικής Θεσσαλονίκης. Σήμερα, στον σταθμό Βενιζέλου, έχουμε ένα πανόραμα των παλαιότερων οικοδομικών φάσεων της Θεσσαλονίκης, από τα ελληνιστικά χρόνια, τεκμηριώνοντας την ίδρυση της Θεσσαλονίκης, από τον Κάσσανδρο, το 316 π.Χ., και την ανάπτυξή της στα πεδινά και προς τη θάλασσα.
Δώσαμε μια υποδειγματική, επιστημονική και δεοντολογικά ορθή λύση στην επίπονη εξίσωση, καθώς η αποκάλυψη και η ανάδειξη των αρχαιολογικών ευρημάτων συνδυάστηκε με την επίσπευση και την αποπεράτωση του τεχνικού έργου.
Συντελέστηκε ένα πρωτότυπο και καινοτόμο, σε παγκόσμια κλίμακα, εγχείρημα, το οποίο απαιτούσε κυριολεκτικά χειρουργικές κινήσεις, γνώσεις, εμπειρία, υπευθυνότητα, μέθοδο, σχολαστικότητα και συνεχή εποπτεία. Ωστόσο, η εκτέλεσή του ήταν υποδειγματική, καθώς πραγματοποιήθηκε με απόλυτη τήρηση των διεθνών προτύπων και της κείμενης αρχαιολογικής νομοθεσίας.
Η Θεσσαλονίκη μπορεί να σεμνύνεται για κάτι μοναδικό.
Έναν αναπεπταμένο αρχαιολογικό χώρο ενταγμένο σε ένα μείζον τεχνικό κοινωφελές έργο. Αλλά και έναν αρχαιολογικό χώρο, που εντάσσεται οργανικά στην καθημερινότητα των πολιτών.
Κάθε επιβάτης, μπαίνοντας στο Μετρό, έρχεται σε άμεση επαφή με τη μακραίωνη ιστορία της πόλης.
Και αυτό είναι ένα μοναδικό προνόμιο της Θεσσαλονίκης διεθνώς.
Σας ευχαριστώ