του Πάνου Χατζηαποστόλου*
Μία εκ των σημαντικότερων διεργασιών του σώματος (αλλά, όσο απίστευτο κι αν φαίνεται, και όλων των ειδών του ζωικού βασιλείου!) είναι ο ύπνος.
Διεργασία που στην κοινωνία μας είναι εξαιρετικά υποβαθμισμένη, δεν εκτιμάται ούτε από εμάς τους ιατρούς αλλά ούτε και από τα κεντρικά κράτη, με τη σοβαρότητα που εμπεριέχει.
Αποτέλεσμα αυτού είναι ότι κοιμόμαστε είτε ανεπαρκώς είτε ατελώς και, παράλληλα, δεν αναγνωρίζουμε ότι για πολλές ανεπιθύμητες καταστάσεις που απλώνονται από την πτώση της άμυνας του οργανισμού έως την κακή ψυχική υγεία, τα ατυχήματα ή τη μειωμένη απόδοση στη δουλειά, είναι τελικά το ίδιο αίτιο: ο κακός ύπνος!
Στα πέντε συνολικά στάδια του ύπνου, όταν αυτός είναι χρονικά αρκετός και ποιοτικός όπως πρέπει, εκτελούνται διεργασίες που καθαρίζουν τα εγκεφαλικά νευρωνικά κυκλώματα, σταθεροποιούν μνήμες ώστε να χρησιμοποιούμε τις εμπειρίες αυτών, μας σταθεροποιούν το συναίσθημα,εκλύουν ή αποκλείουν ορμόνες (μέσα σε αυτές και του πάχους!), επιτρέπουν την ωρίμανση και μετανάστευση κυττάρων για αμυντική θωράκιση και τελικά καθορίζουν τη γονιδιακή έκφραση, η οποία απαιτεί ισορροπία και η οποία ρυθμίζει το σύνολο των ανθρώπινων δράσεων. Είναι αναρίθμητες οι βιολογικές αυτές εργασίες για να αναφερθούν στο παρόν κείμενο.
Παρ' όλα αυτά οι άνθρωποι κοιμούνται ατελώς, με την αποδοχή της κοινωνίας. Δεν εστιάζουμε, δεν αντιμετωπίζουμε, δεν ασχολούμαστε με τον τρόπο, τη βαρύτητα ή την ευαισθησία που αρμόζει στο θέμα «ποιότητα ύπνου».
Αυτό πρέπει να αλλάξει. Πρέπει να αλλάξουν οι ώρες έγερσης για έναρξη εργασίας, οι ώρες έναρξης των σχολείων, να δίδεται η ευκαιρία στον εργαζόμενο μικρής ξεκούρασης ή ύπνου στη δουλειά (δες Google, Nike), να ισχύει το ωράριο εργασίας με δικαίωμα ύπνου, να ληφθεί υπόψιν ποιοι από μας είναι κόκορες και ποιοι κουκουβάγιες, δηλαδή έχουν κιρκάδιο ρυθμό πρωινό ή βραδινό και άρα λειτουργούν καλύτερα αναλόγως. Έχει υπολογιστεί βελτίωση 3% στο ΑΕΠ των ΗΠΑ αν ισχύσουν βελτιωτικές αλλαγές ποιότητος ύπνου στη χώρα. Αλλά εδώ, ακόμα και η τοπική κοινωνία μπορεί να βελτιώσει συνθήκες, καθώς επίσης και η ιατρική σκοπιά, που πρέπει να αλλάξει σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση όλων των παθήσεων, εκτιμώντας την ποιότητα του ύπνου όλων των ασθενών, κάτι απαραίτητο για τις μονάδες εντατικής θεραπείας και τους θαλάμους νοσηλειών. Σιγά μη γίνει κάποιος καλά αν δεν κοιμάται, ακούγοντας κουδουνάκια και βομβητές!
Η πνευμονολογία είναι η κατεξοχήν ειδικότητα που ασχολείται με την ποιότητα του ύπνου! Υπάρχει τρόπος βελτίωσής του, με τη λεγόμενη υγιεινή του ύπνου, ακολουθώντας κανόνες απλούς που στην πλειονότητα λειτουργούν. Η ψυχιατρική ή και γνωστική συμπεριφορική θεραπεία βοηθούν επίσης πολύ όπου χρειάζεται. Για αυτό μη διστάζετε να ψάξετε τον ποιοτικό ύπνο. Είναι αναγκαίος και θα αλλάξει τη ζωή σας.
*Ο Πάνος Χατζηαποστόλου είναι ειδικός πνευμονολόγος, επί σειρά ετών διευθυντής ιδιωτικής κλινικής στη Θεσσαλονίκη και υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος για τον δήμο Θεσσαλονίκης με τον συνδυασμό «Όλοι Εμείς» και επικεφαλής τον Δρόσο Τσαβλή
