Καλημέρα σας!
Και καλό μήνα!
«Δεκατεσσάρων έφυγε / απ’ το χωριό του ο Γιώργος. / Δυο γραμματάκια έμαθε / στην πολιτεία ο Γιώργος.
Κλητήρας διορίστηκε / σε υπουργείο ο Γιώργος. / Γυαλιστερά κουμπιά φορεί / γυαλοκοπάει ο Γιώργος.
Είναι σκληρός σαν κέρβερος / στο υπουργείο ο Γιώργος / γραφειοκράτης τέλειος / και του κοσμάκη ο τρόμος».
Ήταν το 1973 όταν ο Λουκιανός Κηλαηδόνης μελοποίησε και τραγούδησε τους στίχους του Γιάννης Νεγραπόντη με το γενικό τίτλο «Μικροαστικά». Μια παράσταση με τον ίδιο τίτλο, ένα είδος μετά-επιθεώρησης, με κείμενα βασισμένα στο περιεχόμενο των στίχων ανέβηκε πριν από αρκετά χρόνια στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, με το χάρτινο ολόγραμμα του Λουκιανού να ανεβοκατεβαίνει στη σκηνή όταν ο θίασος τραγουδούσε τα τραγούδια. «Ο Γιώργος», λοιπόν, είναι ένα κομμάτι στο οποίο ο Νεγρεπόντης περιγράφει τον αρχετυπικό γραφειοκράτη. Αυτόν που χωρίς προσόντα, συνείδηση και ευαισθησία ταλαιπωρεί τους συνανθρώπους του άνευ λόγου και αιτίας, συντηρώντας την παρουσία του στο μισθολόγιο – ελληνιστί payroll. Άλλοτε στήνοντας τον σε ατελείωτες ουρές για να έχει το γενικό πρόσταγμα. Άλλοτε καθυστερώντας του τη σύνταξη επί χρόνια για να έχει ό ίδιος θέση, δουλειά, μισθό και υπογραφή. Στις μέρες μας, στις οποίες (υποτίθεται ότι) τα κοινά θέματα διαχειρίζονται άνθρωποι με προσόντα, υπάρχουν τα λεγόμενα golden boys and girls, που δεν είναι παρά η εξελιγμένη μορφή του… Γιώργου. Διοικώντας κράτη, υπουργεία, δημόσιους φορείς, υπερεθνικούς οργανισμούς και τα σχετικά, αλλά και εκπροσωπώντας τις κοινωνίες και τους πολίτες υπόσχονται λύσεις σε μεγάλα προβλήματα, αλλά το μόνο που κάνουν είναι να επενδύουν στις εκκρεμότητες και τις καθυστερήσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ότι συμβαίνει το τελευταίο διάστημα στις Βρυξέλλες και το παρακολουθούμε στα τηλεοπτικά πλάνα. Κομισάριοι, υπουργοί, υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι, ακόμη και επικεφαλής κρατών προσπαθούν να λύσουν τεράστια και επείγοντα ζητήματα, όπως η ενεργειακή κρίση, ο επισιτιστικός κίνδυνος, οι γενικευμένες αυξήσεις τιμών και όλα όσα δημιουργούν η πανδημία και ο πόλεμος στην Ουκρανία, με τη μέθοδο του «γύρω γύρω όλοι στη μέση πάλι εγώ». Συζητούν, συσκέπτονται, ταξιδεύουν, κάνουν επαφές, ενίοτε σηκώνονται από την καρέκλα για να ξεπιαστούν, αλλά οι συμφωνίες και οι αποφάσεις αργούν πολύ ή δεν έρχονται ποτέ. Είναι –δυστυχώς- οι σύγχρονοι Γιώργηδες του τραγουδιού από τα «Μικροαστικά». Μπορεί να μην έφυγαν από κάποιο χωριά, αλλά από κάποια ευρωπαϊκή Μητρόπολη ή επαρχία. Μπορεί να μην έμαθαν απλώς λίγα γραμματάκια, διότι πήγαν σε ονομαστά πανεπιστήμια, έκαναν μεταπτυχιακά και διδακτορικά, παρακολούθησαν σεμινάρια, «έλιωσαν» στα συνέδρια, αλλά όταν έρχεται η ώρα είτε να βάλουν τη μπάλα στα δίκτυα, είτε να την αποκρούσουν πάνω στη γραμμή, κρύβονται πίσω από το αξίωμα τους. Όπως, ακριβώς, ο Γιώργος του υπουργείου…
Χαλκιδική δύο ταχυτήτων
Ο τουρισμός στη χώρα μας ξεκίνησε φέτος πολύ καλά και ο ένας μετά τον άλλο οι δημοφιλείς προορισμοί της χώρας ανακοινώνουν ότι για την εποχή βρίσκονται πάνω από το 2019, κάτι που τους επιτρέπει να αισιοδοξούν ότι το 2022 θα γραφτεί στην ιστορία. Αυτά βέβαια ισχύουν για τη νότια Ελλάδα και τα νησιά, διότι στο Βορρά η αγωνία περισσεύει. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Χαλκιδικής, όπου είναι σαφές ότι έχουμε τουρισμό δύο ταχυτήτων. Ήδη σήμερα στην περιοχή υπάρχουν πεντάστερα ξενοδοχεία με πληρότητα που ξεπερνάει το 90% και φτάνει μέχρι και το 100%. Υπάρχουν βέβαια και οι
χαμηλότερες κατηγορίες μέχρι τα ενοικιαζόμενα δωμάτια, οι οποίες βασίζονται στον οδικό τουρισμό και θα περιμένουν μέχρι τελευταία στιγμή. «Ούτε καν last minute, αλλά last second» λένε χαρακτηριστικά οι άνθρωποι εκεί και στο μεταξύ προσεύχονται να μη γίνει κάτι απότομο και στραβό στον πόλεμο, στις τιμές της βενζίνης και σε οτιδήποτε μπορεί να επηρεάσει την κινητικότητα. Το καλό της υπόθεσης είναι ότι μετά από δύο χρόνια ήδη έχουν ανοίξει όλες οι τουριστικές επιχειρήσεις, όπως και οι επιχειρήσεις που εξυπηρετούν με οποιονδήποτε τρόπο τους επισκέπτες. Αν μη τι άλλο υπάρχει αισιοδοξία!
Φόβος και αδιέξοδο
Σε αντίθεση με την αισιοδοξία στον τουρισμό οι μικρομεσαίοι, οι μικροί και οι… μικρομικροί της αγοράς ασφυκτιούν, καθώς νιώθουν αδιέξοδο και φόβο. Αυτό τουλάχιστον υποστηρίζει ο συνήθως ψύχραιμος και νηφάλιος Γιώργος Καββαθάς, ο πρόεδρος της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών, Βιοτεχνών και Εμπόρων Ελλάδος. Ο κ. Καββαθάς, ο οποίος παρακολουθεί επισταμένως τις εξελίξεις και μέσω του ειδικού ινστιτούτου που έχει δημιουργήσει η Συνομοσπονδία, εκτιμά ότι μετά από την πολύχρονη κρίση οι αντοχές πολλών ελληνικών επιχειρήσεων έχουν αποδυναμωθεί και δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν ούτε την ακρίβεια, αλλά ούτε και μια έκρυθμη κατάσταση, κατά την οποία οι τιμές της ενέργειας είναι υψηλές και οι πρώτες ύλες ακριβαίνουν καθημερινά, σε βαθμό που δεν μπορούν να υπολογίσουν τα κοστολόγια τους. Η άσκηση αναμφιβόλως είναι δύσκολη για επιχειρήσεις μικρού μεγέθους, κάτι που αναγνωρίζει ο κ. Καββαθάς. Τελικά το μέγεθος σε ορισμένες περιπτώσεις είναι καθοριστικό, όπως λέει η πιάτσα… το μέγεθος μετράει.
Το μέγεθος… μετράει
Με αυτό το θέμα του… μεγέθους των ελληνικών επιχειρήσεων έχουν ασχοληθεί ή προσπάθησαν να ασχοληθούν όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις των τελευταίων ετών, ενώ ειδικές αναφορές υπάρχουν και στα τρία Μνημόνια της δεκαετίας του 2010. Στην Ελλάδα 9 ή λιγότερους εργαζομένους έχει το 96,4% των επιχειρήσεων, οι οποίες χαρακτηρίζονται μικρές. Στην Ευρώπη ο μέσος όρος των επιχειρήσεων που έχουν μονοψήφιο αριθμό εργαζομένων είναι το 91% και στη Γερμανία το 82%. Οι διαφορές δεν μπορούν επουδενί να χαρακτηριστούν χαώδεις, αλλά η διαφορά είναι στο σύστημα. Στον τρόπο που λειτουργεί η αγορά, από το ξεκίνημα μιας επιχείρησης, τις επενδύσεις, τα χρηματοπιστωτικά, ο ανταγωνισμός και η κατανάλωση.
Ένα φιλαράκος με θέα θάλασσα
Όλα τα παραπάνω ουδόλως αγγίζουν τον… φιλαράκο της φωτογραφίας, ο οποίος έχει μάθει να ζει στο δρόμο και να κοιμάται στις γωνιές των πεζοδρομίων. Χθες, λοιπόν, ο συμπαθής σκυλάκος –ή μήπως σκυλίτσα;- της φωτογραφίας αποφάσισε να… αλλάξει επίπεδο. Απλώθηκε, λοιπόν, ένα ξύλινο παγκάκι στην παραλία της Θεσσαλονίκης, σχεδόν δίπλα από το άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Άνεση, θέα στο Θερμαϊκό, δροσερό θαλασσινό αεράκι εν μέσω καύσωνα και ύπνος του καλού καιρού. Τι άλλο να ζητήσει κανείς στις μέρες μας!