Η έλευση του κορωνοϊού στην Ελλάδα και τα μέτρα προστασίας που αυτή επέβαλε είχαν μεγάλες επιπτώσεις στη ζωή των ασυνόδευτων ανήλικων προσφύγων που ζουν στη Θεσσαλονίκη και κυρίως αυτών που ζουν εκτός των δομών φιλοξενίας.
Για τα παιδιά που είναι στην αστεγία, η κρίση του κορωνοϊού συνεπάγεται ατελείωτες ώρες σε εγκαταλελειμμένα εργοστάσια και άδεια κτήρια μαζί με άλλους ενήλικες άστεγους. Όπως αναφέρει η Σοφία Παπαδοπούλου, συντονίστρια των παρεμβάσεων της ΑΡΣΙΣ για την υποστήριξη των ασυνόδευτων παιδιών που κρατούνται στα πλαίσιο του καθεστώτος σε προστατευτική φύλαξη, οι ανήλικοι βρίσκονται σε κοινωνική απομόνωση. Εξηγεί ότι δεν φεύγουν καθόλου από τους χώρους αυτούς επειδή φοβούνται λόγω της παρουσίας της αστυνομίας η οποία γίνεται ακόμα πιο αισθητή σε μια πόλη άδεια και δεύτερον επειδή δεν έχουν πλέον την επιλογή να επισκεφτούν κέντρα ημέρας και άλλες δομές που τα βοηθούσαν μέχρι πρόσφατα και τώρα είναι κλειστά.
Η ομάδα Streetwork της Άρσις επισκέπτεται περίπου δύο φορές την εβδομάδα τα παιδιά αυτά προκειμένου να τους παρέχει ρούχα, τρόφιμα και είδη υγιεινής. Επίσης, όπως επισημαίνει η κ. Παπαδοπούλου, η ομάδα είναι σε επιφυλακή σε περίπτωση που κάποιο προσφυγόπουλο εμφανίσει συμπτώματα κορωνοϊού προκειμένου να αναλάβει την επικοινωνία και τη συνεννόηση με τον ΕΟΔΥ και τις αρμόδιες διαδικασίες.
Ακόμα μεγαλύτερες επιπτώσεις είχε ο κορωνοϊός στα ασυνόδευτα προσφυγόπουλα που βρίσκονται σε καθεστώς προστατευτικής φύλαξης εντός φυλακών. Η κ. Παπαδοπούλου εξηγεί ότι πλέον εξαιτίας της πανδημίας, οι δομές ανηλίκων παρότι έχουν κενά, δεν δέχονται νέες υποθέσεις τηρώντας τους κανόνες αποφυγής της εξάπλωσης του νέου ιού. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, οι ασυνόδευτοι πρόσφυγες που ήταν σε καθεστώς προστατευτικής φύλαξης (περιμένοντας να ανοίξουν οι θέσεις στις δομές) να είναι αναγκασμένοι πλέον να περνούν πολύ περισσότερο καιρό στη φυλακή. «Υπάρχουν παιδιά που είναι σε καθεστώς προστατευτικής φύλαξης από τα τέλη Γενάρη», σημειώνει η κ. Παπαδοπούλου υπενθυμίζοντας πως παρότι τα παιδιά είναι σε καθεστώς προστατευτική φύλαξης, το διάστημα αυτό δεν προαυλίζονται. «Αυτό σημαίνει ότι δεν έχουν βγει έξω να αναπνεύσουν καθαρό αέρα σχεδόν τρεις μήνες», αναφέρει. Χαρακτηριστική ήταν η περίπτωση ενός 10χρονου πρόσφυγα, την οποία δημοσίευσε η Άρσις, ο οποίος είχε μείνει στα κρατητήρια για 44 ημέρες προτού κινηθούν οι διαδικασίες προκειμένου το παιδί να βγει από τη φύλαξη και να φιλοξενηθεί σε δομή στην Αθήνα. Η ίδια επισημαίνει ακόμα ότι οι συνθήκες υγιεινής ήταν πάντα προβληματικές στα κρατητήρια, κάτι που είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό και ειδικά τώρα δεδομένης της απειλής του κορωνοϊού.
Όπως λέει πάντως η κ. Παπαδοπούλου, η Άρσις προσπαθεί να βρει λύση στο θέμα. «Γίνονται συνεννοήσεις με τη Διεύθυνση Αλλοδαπών στη Θεσσαλονίκη με την οποία έχουμε καλή επικοινωνία προκειμένου ο πληθυσμός στα κελιά που κρατούνται οι ανήλικοι να είναι σταθερός για 14 ημέρες. Σε μια τέτοια περίπτωση και εφόσον τηρούνται όλα τα μέτρα υγιεινής, η Άρσις διατίθεται να δεχθεί τα παιδιά αυτά στις δομές φιλοξενίας της», σημειώνει.
Υπογραμμίζεται ότι συγκεκριμένα, στη Βόρεια Ελλάδα, με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία βρίσκονται συνολικά 63 ασυνόδευτοι ανήλικοι σε καθεστώς προστατευτικής φύλαξης, εκ των οποίων 47 στα κρατητήρια της Διεύθυνσης Αλλοδαπών Θεσσαλονίκης, 15 στο Τμήμα Διαχείρισης Μετανάστευσης Μυγδονίας και ένας στο Τμήμα Διαχείρισης Μετανάστευσης Θεσσαλονίκης στο Κορδελιό, ενώ σε όλη την Ελλάδα ο αριθμός των ασυνόδευτων παιδιών σε προστατευτική φύλαξη είναι 331 και όσο η κατάσταση παραμένει η ίδια, αναμένεται ο αριθμός αυτός να αυξηθεί σημαντικά.
Συνολικά, στην Ελλάδα εκτιμάται πως ζουν 5.181 ασυνόδευτα ανήλικα παιδιά, εκ των οποίων τα 1.035 ζουν σε επισφαλείς συνθήκες, τα 229 σε ανοιχτά κέντρα και τα 1.567 σε Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης. Ωστόσο, το τελευταίο διάστημα γίνονται προσπάθειες προκειμένου κάποια από τα παιδιά αυτά να μεταφερθούν σε άλλα κράτη -μέλη της Ευρώπη. Πρόσφατα έφυγαν για τη Γερμανία 50 ανήλικοι πρόσφυγες και για το Λουξεμβούργο άλλοι 12. Παράλληλα, η Ελβετία ανακοίνωσε την απόφασή της να δεχθεί 22 ανήλικους πρόσφυγες. «Εκτιμούμε ότι μέσα στους επόμενους μήνες παραπάνω από 1.500 παιδιά θα καταφέρουν να φύγουν από την Ελλάδα και να βρουν μία νέα οικογένεια σε Ευρωπαϊκές χώρες», δήλωσε σχετικά με το θέμα ο Κυριάκος Μητσοτάκης όταν παραβρέθηκε στο «Ελευθέριος Βενιζέλος» για να αποχαιρετίσει τα 50 παιδιά που έφευγαν για Γερμανία.