Στραμμένα στη Γενεύη είναι τα βλέμματα του κόσμου, εκεί όπου Αμερικανοί και Ευρωπαίοι συζητούν το σχέδιο Τραμπ των 28 σημείων για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Επικεφαλής της αμερικανικής αποστολής είναι ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος αναπτύσσει το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ, το οποίο πάντως εγείρει φόβους στο Κίεβο για μια επιβεβλημένη συνθηκολόγηση, ωστόσο δεν συνιστά, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, μια τελική πρόταση. Στις συζητήσεις συμμετέχουν επίσης ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και ο υπουργός Στρατού των ΗΠΑ, Ντάνιελ Ντρίσκολ.
«Οι σημερινές συναντήσεις ήταν οι πιο παραγωγικές και σημαντικές συναντήσεις μέχρι στιγμής σε όλη αυτή τη διαδικασία από τότε που συμμετείχαμε», δήλωσε ο Ρούμπιο αργά το βράδυ της Κυριακής, προσθέτοντας ότι υπάρχουν ακόμα πολλά να γίνουν και ότι ενδέχεται να υπάρξουν περαιτέρω εξελίξεις αργότερα και συμπλήρωσε.
«Έχουμε ένα πολύ καλό αποτέλεσμα εργασίας που βασίστηκε ήδη στις απόψεις όλων των σχετικών εμπλεκόμενων μερών και καταφέραμε να εξετάσουμε μερικά από αυτά τα θέματα τώρα, ένα προς ένα. Και νομίζω ότι έχουμε σημειώσει καλή πρόοδο. Οι ομάδες μας έχουν πλέον αποσυρθεί στα δωμάτιά τους, καθώς επεξεργαζόμαστε ορισμένες από τις προτάσεις που μας υποβλήθηκαν», είπε και συνέχισε: «Έτσι, εργαζόμαστε για να κάνουμε κάποιες αλλαγές, κάποιες προσαρμογές, με την ελπίδα να μειώσουμε περαιτέρω τις διαφορές και να πλησιάσουμε σε κάτι με το οποίο τόσο η Ουκρανία όσο και, προφανώς, οι Ηνωμένες Πολιτείες αισθάνονται πολύ άνετα».
Σύμφωνα με τον Ρούμπιο «προφανώς, αυτό τελικά θα πρέπει να επικυρωθεί από τους προέδρους μας, αν και αισθάνομαι πολύ άνετα που θα συμβεί αυτό, δεδομένης της προόδου που έχουμε σημειώσει. Και μετά, προφανώς, υπάρχει και η ρωσική πλευρά της εξίσωσης. Αλλά και πάλι, πιστεύουμε ότι έχουμε κάποιες αρκετά ουσιαστικές γνώσεις τους τελευταίους εννέα μήνες για ορισμένα από τα πράγματα που είναι πραγματικά σημαντικά για αυτούς. Νομίζω λοιπόν ότι το συμπέρασμα από αυτό είναι ότι αυτή ήταν μια πολύ, πολύ ουσιαστική, θα έλεγα ίσως η καλύτερη συνάντηση και μέρα που είχαμε μέχρι στιγμής σε όλη αυτή τη διαδικασία, από τότε που αναλάβαμε για πρώτη φορά τα καθήκοντά μας τον Ιανουάριο. Αλλά υπάρχει ακόμα λίγη δουλειά που πρέπει να γίνει και αυτό θα κάνουν οι ομάδες μας αυτή τη στιγμή, και θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ίσως λίγο αργότερα απόψε με περαιτέρω ενημερώσεις».
Στο ίδιο κλίμα ήταν και οι δηλώσεις του επικεφαλής του Γραφείου του Ουκρανού Προέδρου, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, του Αντρίι Γερμάκ: «Θέλω να επιβεβαιώσω ότι είχαμε μια πολύ παραγωγική πρώτη συνάντηση με την διακεκριμένη αμερικανική αντιπροσωπεία. Έχουμε πολύ καλή πρόοδο και προχωράμε προς τη δίκαιη και διαρκή ειρήνη. Ο ουκρανικός λαός αξίζει και θέλει αυτήν την ειρήνη περισσότερο από ποτέ - οποιονδήποτε σε αυτόν τον πλανήτη. Ευχαριστούμε τους μεγάλους μας φίλους, τις Ηνωμένες Πολιτείες και προσωπικά τον Πρόεδρο Τραμπ και την ομάδα του, για τη δέσμευσή τους να φέρουν αυτήν την ειρήνη. Και θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε σήμερα, όπως είπε ο Υπουργός. Θα εργαστούμε και τις επόμενες ημέρες για να συμμετάσχουμε σε προτάσεις, και θα - επίσης θα εμπλέξουμε τους Ευρωπαίους φίλους μας και, φυσικά, τα τελευταία λόγια θα είναι των ηγετών μας, του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ουκρανίας, και ελπίζω ότι μπορούμε να επιτύχουμε την καλή πρόοδο σήμερα».
Μερτς: Απαράδεκτο το σχέδιο των ΗΠΑ - Δεν μπορεί να γίνει κάτι χωρίς την έγκρισή μας
«Απαράδεκτο» χαρακτήρισε ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς το σχέδιο των ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν ρωσικά κεφάλαια που έχουν «παγώσει» εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ απέρριψε και την πρόβλεψη να προστεθούν επιπλέον 100 δισεκατομμύρια δολάρια από τους Ευρωπαίους.
Εξέφρασε ωστόσο την ελπίδα ότι στη Γενεύη θα σημειωθεί πρόοδος, ενώ επέρριψε στη Ρωσία την ευθύνη για τις πρόσφατες υβριδικές επιθέσεις σε ευρωπαϊκές υποδομές.
«Αυτό είναι απαράδεκτο», δήλωσε ο καγκελάριος σε συνέντευξή του στη δημόσια τηλεόραση ARD, αναφερόμενος στην πρόταση των ΗΠΑ 100 δισεκατομμύρια δολάρια από τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία που έχουν κατασχεθεί στην Ευρώπη να διοχετευθούν στις προσπάθειες ανοικοδόμησης και επενδύσεων στην Ουκρανία υπό τον έλεγχο των ΗΠΑ, οι οποίες κατόπιν θα λάβουν το 50% πιθανών κερδών. Το αμερικανικό σχέδιο προβλέπει ακόμη ότι η ΕΕ θα συνεισφέρει επιπλέον 100 δισεκατομμύρια δολάρια στην ανοικοδόμηση της Ουκρανίας. Πρόκειται για σημεία του σχεδίου τα οποία «σίγουρα δεν μπορούν να εφαρμοστούν χωρίς την έγκρισή μας», τόνισε ο κ. Μερτς και ανέφερε ότι αυτή τη στιγμή οι συζητήσεις επικεντρώνονται στη χρήση περιουσιακών στοιχείων ως δάνειο.
«Αν χορηγηθεί αυτό το δάνειο, θα παρασχεθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνέχεια θα δοθεί στην Ουκρανία, ως ασφάλεια, ώστε να μπορεί να συνεχίσει να αγοράζει όπλα. Αλλά αυτό δεν είναι κάτι που επηρεάζει άμεσα τους Αμερικανούς. Επομένως, φυσικά, οι Αμερικανοί δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση σε αυτό το ποσό», δήλωσε, για να προσθέσει ότι «και η απαίτηση να προστεθούν άλλα 100 δισεκατομμύρια από την Ευρώπη δεν είναι κάτι που μπορούμε να δεχτούμε», τόνισε
Ο Φρίντριχ Μερτς εξέφρασε πάντως την ελπίδα ότι στη Γενεύη, όπου συζητούνται και οι τροποποιήσεις που έχουν κατατεθεί από τους Ευρωπαίους, θα σημειωθεί πρόοδος και συγκεκριμένα σημεία του αμερικανικού σχεδίου θα διατυπωθούν κατά τρόπο αποδεκτό από όλους. Σε αυτό εστιάζει και η πρόταση που κατέθεσε ο ίδιος, για την οποία όμως δεν έδωσε περισσότερα στοιχεία.
Απαντώντας σε ερώτηση, γιατί οι Ευρωπαίοι δεν έχουν περισσότερο βάρος σε αυτή τη διαπραγμάτευση, ο καγκελάριος υποστήριξε ότι η Ευρώπη έπρεπε να έχει στηρίξει την Ουκρανία πολύ νωρίτερα και πολύ εντατικότερα. «Κάναμε πολύ λίγα, πολύ αργά. Έπρεπε να είχαμε κάνει περισσότερα και νωρίτερα», είπε χαρακτηριστικά.
Ο κ. Μερτς υπογράμμισε ακόμη ότι «καθημερινά βλέπουμε υβριδικές επιθέσεις από την Ρωσία» και επανέλαβε ότι η Μόσχα προσπαθεί να καταστρέψει ολόκληρη την πολιτική τάξη της ευρωπαϊκής ηπείρου.
«Βλέπουμε υβριδικές επιθέσεις κάθε μέρα - στις υποδομές μας, στα δίκτυα δεδομένων μας. Έχουν γίνει και πράξεις δολιοφθοράς: Αυτή η τελευταία που είδαμε στην Πολωνία, η οποία είχε στόχο μια σημαντική σιδηροδρομική σύνδεση, δείχνει ξεκάθαρα ρωσική εμπλοκή», σημείωσε ο Γερμανός Καγκελάριος.
Μελόνι για σχέδιο Τραμπ: Δεν με ενδιαφέρει ποιος το έγραψε, αλλά πού θα καταλήξουμε
«Δεν νομίζω ότι πρέπει να μιλάμε για ευρωπαϊκή αντιπρόταση στο προσχέδιο Τραμπ, διότι πολλά σημεία του μπορούμε να τα συμμεριστούμε ενώ, και για λόγους χρόνου συμφέρει να επικεντρωθούμε στην πρόταση που ήδη υπάρχει και στα κομβικά ζητήματα», δήλωσε η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, στο περιθώριο της συνόδου G 20 στην Νότια Αφρική.
«Το ποιος έγραψε το ειρηνευτικό σχέδιο με ενδιαφέρει λιγότερο, με ενδιαφέρει σε ποιό σχέδιο θα φτάσουμε. Πολλά θέματα που εντάσσονται στο σχέδιο αυτό, όμως, αφορούν την Ευρώπη, ένα κομμάτι του σχεδίου αυτού χρειάζεται την Ευρώπη για να εφαρμοστεί. Αυτό σχετίζεται με τις εγγυήσεις ασφάλειας, την ανοικοδόμηση, το θέμα της ένταξης της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Υπάρχει μια σειρά θεμάτων που μας αφορά και που οι άλλοι έχουν ανάγκη να διαπραγματευθούν με εμάς», πρόσθεσε η Μελόνι.
«Θεωρώ ότι ο Πούτιν δεν έχει σοβαρή διάθεση να τελειώσει ο πόλεμος, να συμβεί σύντομα και θεωρώ ότι η μπλόφα αυτή πρέπει να εξακριβωθεί. Ο καλύτερος τρόπος είναι να γίνει μια σοβαρή πρόταση, να τεθεί στο τραπέζι και να δούμε ποιος συμφωνεί και ποιός όχι. Είμαι βέβαιη ότι με μια σοβαρή και λογική πρόταση ή Ευρώπη, η Ουκρανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα δηλώσουν παρούσες. Ελπίζουμε να το κάνει και η Ρωσία, αλλά μπορεί και να είναι απούσα», ολοκλήρωσε η Ιταλίδα πρωθυπουργός.
H ευρωπαϊκή αντιπρόταση
Η ευρωπαϊκή πρόταση στοχεύει στην αναθεώρηση ορισμένων καίριων σημείων του αμερικανικού πλάνου, ώστε να διασφαλιστούν η στρατιωτική ισχύς της Ουκρανίας, η κυριαρχία της και η θωράκιση της χώρας μέσω εγγυήσεων ασφαλείας στα πρότυπα του ΝΑΤΟ.
Συγκεκριμένα, περιλαμβάνει:
1) Περιορισμός του στρατού της Ουκρανίας σε 800.000 άτομα σε «ειρηνική περίοδο» (αντί για το γενικό όριο των 600.000 ατόμων που αναφέρεται στην πρόταση των ΗΠΑ)
2) Η απόφαση της Ουκρανίας να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ εξαρτάται από τη συναίνεση των μελών του μπλοκ, η οποία προς το παρόν δεν υπάρχει
3) Το ΝΑΤΟ θα συμφωνούσε επίσης να μη σταθμεύει μόνιμα στρατεύματα υπό τις διαταγές του στην Ουκρανία σε καιρό ειρήνης
4) Η Ουκρανία θα λάμβανε «οικονομική αποζημίωση», μεταξύ άλλων μέσω των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων που θα παρέμεναν δεσμευμένα έως ότου η Μόσχα αποζημιώσει την Ουκρανία για τις ζημίες που της προκάλεσε
5) Το Κίεβο θα υποσχόταν να μην ανακτήσει τα κατεχόμενα εδάφη με στρατιωτικά μέσα
6) Οι διαπραγματεύσεις για την ανταλλαγή εδαφών θα ξεκινήσουν από τη «Γραμμή Επαφής».
7) Η Ουκρανία θα διεξαγάγει εκλογές το συντομότερο δυνατό μετά την υπογραφή της ειρηνευτικής συμφωνίας.
8) Θα λάβει επίσης εγγυήσεις από τις ΗΠΑ που θα αντικατοπτρίζουν το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ.
Το μήνυμα Ζελένσκι
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι διατύπωσε σήμερα την εκτίμηση πως το αμερικανικό σχέδιο που στοχεύει στον τερματισμό του πολέμου με τη Ρωσία θα μπορούσε να συμπεριλάβει τις ουκρανικές απόψεις, σχολιάζοντας τις συνομιλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη μεταξύ των Ουκρανών, των Αμερικανικών και των Ευρωπαίων στη Γενεύη.
«Φαίνεται πως οι αμερικανικές προτάσεις θα μπορούσαν να συμπεριλάβουν έναν συγκεκριμένο αριθμό στοιχείων που βασίζονται στις ουκρανικές αντιλήψεις και είναι αναγκαία για τα εθνικά συμφέροντα της Ουκρανίας», έγραψε ο Ζελένσκι στο Χ.
«Έχουμε λάβει ήδη σύντομες αναφορές από τα μέλη των αντιπροσωπειών μας σχετικά με τα αποτελέσματα των πρώτων συναντήσεών τους και συνομιλιών», ανέφερε επίσης ο Ουκρανός πρόεδρος.
«Η δουλειά συνεχίζεται προκειμένου να καταστούν όλα τα στοιχεία πραγματικά αποτελεσματικά για την επίτευξη του βασικού στόχου που αναμένουν οι πολίτες μας: να τερματιστεί η αιματοχυσία και ο πόλεμος», πρόσθεσε.
Στη συνέχεια και σε νέα του ανάρτηση ο Ζελένσκι δήλωσε ότι είναι «προσωπικά» ευγνώμων απέναντι στο Ντόναλντ Τραμπ μετά την ανάρτηση μηνύματος στα κοινωνικά μέσα μηνύματος του αμερικανού προέδρου που κατηγόρησε εκ νέου το Κίεβο ότι «δεν δείχνει καμία ευγνωμοσύνη».
«Η Ουκρανία είναι ευγνώμων προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, προς κάθε αμερικανική καρδιά και προσωπικά προς τον πρόεδρο Τραμπ για τη βοήθεια που, αρχή γενομένης από τους Javelin, έχει σώσει ουκρανικές ζωές», δηλώνει ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι σε μήνυμά του στο Χ.
Οι Javelin είναι αντιαρματικοί πύραυλοι αμερικανικής κατασκευής και χιλιάδες είχαν σταλεί από τα πρώτα στάδια της ρωσικής επίθεσης στο πλαίσιο της βοήθειας που χορήγησε η κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν και έγιναν σύμβολο της ουκρανικής αντίστασης.
Απο την πλευρά του, ο ανώτερος αξιωματούχος ασφαλείας της Ουκρανίας, Ρούστεμ Ουμέροφ, τόνισε πως η Ουκρανία αναμένει να καταγραφεί περαιτέρω πρόοδος στις συνομιλίες με Ευρωπαίους και Αμερικανούς αξιωματούχους στη Γενεύη.
«Οι τωρινές μας προτάσεις αν και δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί περιλαμβάνουν πολλές ουκρανικές προτεραιότητες», είπε ο Ουμέροφ, γραμματέας του Εθνικού Συμβουλίου Ασφάλειας και Άμυνας, σε ανάρτησή του στο Telegram.
«Εκτιμάμε που οι Αμερικανοί εταίροι μας εργάζονται στενά με εμάς για να κατανοήσουν τις ανησυχίες μας, προκειμένου να φθάσουμε σε αυτό το κρίσιμο σημείο και αναμένουμε να καταγράψουμε περισσότερη πρόοδο σήμερα».
Αργά το βράδυ έγινε γνωστό πως Αμερικανοί και Ουκρανοί αξιωματούχοι συζητούν για πιθανή επίσκεψη του προέδρου της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην Ουάσινγκτον αυτή την εβδομάδα για να συζητήσει περί ειρηνευτικού σχεδίου με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Φωτογραφία: REUTERS/Emma Farge