του Δημήτρη Κατσαντώνη*
Η έρευνα της tothepoint για τη Voria.gr, ως Βαρόμετρο (Voria Metrics), για τις απόψεις των πολιτών των τριών Περιφερειών της Βόρειας Ελλάδας, απεικονίζει ένα κλίμα ανησυχίας.
Δείτε την έρευνα εδώ: Voria Metrics: Κυριαρχία ΝΔ και Μητσοτάκη στη Βόρεια Ελλάδα - Υψηλή δημοφιλία για Καρυστιανού, στη δεύτερη θέση αν κάνει κόμμα
Στην πρώτη πεντάδα των προβλημάτων που τους απασχολούν, οι Βορειοελλαδίτες ουσιαστικά θέτουν δύο θέματα: την Οικονομία και τις Υποδομές (τεχνικές και κοινωνικές). Η ακρίβεια είναι μακράν το υπ. αριθμόν 1 πρόβλημα (και μάλιστα καταγράφεται πιο έντονα σε Δυτική Μακεδονία και Ανατολική Μακεδονία – Θράκη) αλλά θα πρέπει κανείς να δει το θέμα αυτό σε συνδυασμό με την απαισιόδοξη εκτίμηση των πολιτών για την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής και για την ανεργία, τα οποία αποτελούν τα κατά σειρά, τρίτο και τέταρτο πρόβλημα. Η ανεργία παρουσιάζει τις μέγιστες τιμές της στους νέους 17 έως 24 ετών και στη Δυτική Μακεδονία ενώ η ανησυχία για μη ισχυρή οικονομική ανάπτυξη είναι πολύ πάνω από το μέσο όρο του δείγματος στις αποκαλούμενες παραγωγικές ηλικίες (30 έως 60 ετών).
Το θέμα των Υποδομών, τεχνικών (οδικό δίκτυο, ύδρευση, αποχέτευση κλπ) και κοινωνικών (παιδείας, υγείας, πρόνοιας), δεύτερο και πέμπτο θέμα αντίστοιχα, φαίνεται να απασχολούν περισσότερο τις γυναίκες από τους άνδρες, όπως και η εγκληματικότητα.
Το Μεταναστευτικό/Προσφυγικό θέμα δεν παρουσιάζει την οξύτητα άλλων εποχών, είναι θέμα κυρίως των ανδρών και της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Παρόλα αυτά , η μεγάλη πλειοψηφία των ερωτηθέντων (56,6%) θεωρεί την κυβερνητική πολιτική «’υποχωρητική»’ και πως πρέπει να γίνει «’σκληρότερη», ενώ μόνο το 20,5% θεωρεί ότι είναι αυτή που πρέπει (κυρίως στις ηλικίες άνω των 55 ετών). Είναι χαρακτηριστικό πως και μεταξύ των ψηφοφόρων της ΝΔ η άποψη της «σκλήρυνσης»’ βρίσκει σύμφωνο το 62%.
Εκεί που καταγράφεται πολύ μεγάλη ανησυχία είναι στο θέμα των αυξημένων αγορών ακινήτων από ξένους (Βαλκάνιους, Τούρκους κ.ά.) όπου μόλις το 10% πιστεύει ότι οι αγορές αυτές αποτελούν κάτι θετικό για τον τόπο ενώ 3 στους 4 το θεωρούν αρνητικό.
Πολύ θετική άποψη καταγράφουν οι ερωτηθέντες για την αποστολή φρεγατών και F- 16 στην Κύπρο ( 2 στους 3 το επικροτούν) ενώ το 20% περίπου διαφωνεί. Οι γυναίκες, παρά τα υψηλά ποσοστά συμφωνίας, παρουσιάζονται πιο επιφυλακτικές για το θέμα αυτό σε σχέση με τους άνδρες, ενώ πάνω από το μέσο όρο διαφωνίας κινούνται οι ηλικίες κάτω των 30 ετών. Από άποψη κομματικής προέλευσης, ισχυρότερες διαφωνίες καταγράφονται στους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ, του ΚΚΕ, του ΜΕΡΑ25 και «Άλλο κόμμα», ενώ μοιρασμένοι μεταξύ συμφωνίας και διαφωνίας είναι οι ψηφοφόροι της Πλεύσης Ελευθερίας.
Προβλήματα σε σχέση με τα εθνικά μας συμφέροντα βλέπει η σημαντικότερη μερίδα των ερωτηθέντων πως δημιουργούνται από τη διεθνή πολιτική του Προέδρου Τραμπ (45,5%) με μόλις το 9,3% να δηλώνει ότι αυτή η πολιτική βοηθά τη χώρα μας. Ενώ γενικά ανά φύλο, ηλικία και Περιφέρεια υπάρχει σχετική ισοκατανομή των απαντήσεων, ως προς την κομματική προέλευση, οι ψηφοφόροι της ΝΔ με 17,5% περίπου εμφανίζουν το μεγαλύτερο ποσοστό που δηλώνει ότι «η πολιτική Τραμπ μας βοηθά»’.
Ενδιαφέρον έχουν οι απαντήσεις όσον αφορά το ερώτημα σχετικά με τη συνεργασία της χώρας μας με το Ισραήλ: Το 38% πιστεύει πως είναι μια συνεργασία που βοηθά τα εθνικά μας συμφέροντα, ενώ το 31% έχει αντίθετη άποψη . Στους άνω των 45 ετών το ισοζύγιο είναι ισχυρά θετικό υπέρ της συνεργασίας ενώ στις χαμηλότερες ηλικίες τα πράγματα αντιστρέφονται και το ισοζύγιο είναι υπέρ της άποψης ότι η συνεργασία αυτή δεν μας βοηθά. Επίσης, οι άνδρες είναι πολύ πιο θετικοί (43%) στη συνεργασία με το Ισραήλ σε σχέση με τις γυναίκες (31%) ενώ η Ανατολική Μακεδονία – Θράκη εμφανίζεται πολύ πιο θετική σε σχέση με τις άλλες Περιφέρειες (44%). Ως προς την εκλογική προτίμηση, ισχυρά θετική άποψη έχουν οι ψηφοφόροι της ΝΔ και της Ελληνικής Λύσης, ενώ στα κόμματα της αντιπολίτευσης η διαφωνία είναι σημαντικά ισχυρότερη- με την εξαίρεση των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ των οποίων η μεγαλύτερη μερίδα (42%) δεν έχουν διαμορφωμένη άποψη, ενώ το ισοζύγιο θετικής/ αρνητικής γνώμης για τη συνεργασία είναι σχεδόν σε ισορροπία.
Οι δημοφιλίες των πολιτικών και των προσώπων για τα οποία ερωτήθηκαν οι συμμετέχοντες στην έρευνα εμφανίζουν όλες αρνητικό ισοζύγιο (αν και στο εσωτερικό των κομμάτων των οποίων ηγούνται όλοι κινούνται πάνω από το 75% θετική γνώμη), με την εξαίρεση της Μαρίας Καρυστιανού η οποία φαίνεται να συγκρατεί ακόμα σημαντικό ποσοστό της πολύ υψηλής δημοφιλίας που απολάμβανε τα προηγούμενα χρόνια: σε σχεδόν όλους τους πολιτικούς χώρους εμφανίζει σημαντικά ποσοστά θετικής γνώμης, ισχυρότερα στις γυναίκες, στην ηλικιακή κατηγορία 45- 54 ετών και στη Δυτική Μακεδονία.
Η δημοφιλία αυτή αντανακλάται και στην πρόθεση ψήφου, όπου στην ερώτηση αν συμμετάσχει τελικά στις εκλογές ένα κόμμα υπό την κυρία Καρυστιανού, οι Βορειοελλαδίτες δηλώνουν ότι θα το ψηφίσουν κατά 12% (με σημαντικό περιορισμό των αναποφάσιστων). Η γενική εικόνα από την πρόθεση ψήφου, πάντως, είναι πως οδεύουμε σε περαιτέρω κατακερματισμό του πολιτικού σκηνικού κι αν οι εκλογές γίνουν μέσα στο 2026 είναι πολύ πιθανό να δούμε ακόμη περισσότερα μέσα στο Κοινοβούλιο.
* Ο Δημήτρης Κατσαντώνης είναι πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας tothepoint