Ολοκληρώθηκε μετά από 11 σχεδόν ώρες η συνεδρίαση του Eurogroup. Η μαραθώνια συνεδρίαση κατέληξε σε συμφωνία για το κλείσιμο της αξιολόγησης και την εκταμίευση της δόσης των 10,3 δισ. ευρώ τμηματικά, καθώς και για ρύθμιση του χρέους σε τρία στάδια (βραχυπρόθεσμο, μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο), υπό την προϋπόθεση ότι οι θεσμοι κάθε φορά θα επιβεβαιώνουν την εκπλήρωση των προαπαιτούμενων.
Τα πρωτογενή πλεόνασματα διατηρούνται στο 3,5% μέχρι το 2018, παρά τις περί του αντιθέτου πιέσεις του ΔΝΤ, με το Eurogroup να αφήνει παράθυρο για χαμηλότερα πλεονάσματα από εκεί και πέρα, ενώ οι σοβαρότερες παρεμβασεις για το χρέος μετατίθενται επίσης για το 2018. Το ΔΝΤ παραμένει στο πρόγραμμα, υπό την προϋπόθεση ότι προηγουμένως θα ολοκληρωθεί μια νέα ανάλυση βιωσιμότητας του χρέους και η αξιολόγηση των μέτρων για το χρέος που αποφασίστηκαν στο Eurogroup.
Βασικό κριτήριο της συμφωνίας για το χρέος είναι οι δαπάνες να παραμείνουν κάτω από το 15% του ΑΕΠ μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος μεσοπρόθεσμα (από το 2018 κα για μια δεκαετία) και ακολούθως κάτω από το 20% του ΑΕΠ.
Η πρώτη υποδόση ύψους 7,5 δισ. ευρώ θα καταβληθεί τον Ιούνιο και θα χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη αναγκών εξυπηρέτησης χρέους και εκκαθάριση οφειλών προς ιδιώτες, ενώ η δεύτερη, ύψους 2,8 δισ. ευρώ θα εκταμιευθεί το φθινόπωρο (πιθανότατα τον Σεπτέμβριο) και θα χρησιμοποιηθεί για την εκκαθάριση εκπρόθεσμων οφειλών και την περαιτέρω εξυπηρέτηση του χρέους.
Για μια «πλήρη συμφωνία» έκανε λόγο ο επικεφαλής του Eurogroup, Γερούν Ντάισελμπλουμ, κατά τη συνέντευξη Τύπου μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης.
Όπως είπε, θα εκταμιευθεί η δόση των 10,3 δισ. ευρώ προς την Ελλάδα, αλλά σε υποδόσεις. «Αυτά είναι καλά νέα, η Ελλάδα έχει κάνει αρκετή δουλειά», σημείωσε, αλλά πρόσθεσε ότι οι Θεσμοί θα κάνουν έναν τελικό έλεγχο για να δουν αν ικανοποιούνται 100% οι δεσμεύσεις για τις μεταρρυθμίσεις. «Αυτό θα πρέπει να οδηγήσει σε πλήρη και θετική κατάληξη της πρώτης αξιολόγησης», πρόσθεσε.
«Γυρίσαμε σελίδα στο ελληνικό πρόγραμμα», δήλωσε από την πλευρά του ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων, Πιέρ Μοσκοβισί.
«Χρειάστηκε εντατική εργασία, πολλές εβδομάδες και πολλούς μήνες. Οι ελληνικές αρχές επέδειξαν υπευθυνότητα με δύο σκληρά πακέτα μεταρρυθμίσεων. Πιστεύω ότι είμαστε πολύ κοντά στην αποδέσμευση χρημάτων, ώστε η Ελλάδα να ανταποκριθεί στις οικονομικές της υποχρεώσεις. Θα δοθούν 10,3 δισεκατομμύρια ευρώ και αυτά τα χρήματα ανταποκρίνονται στις ανάγκες της χώρας. Είναι μία καλή συμφωνία, αλλά η συζήτηση δεν ήταν απλή ούτε σε τεχνικό ούτε σε πολιτικό επίπεδο. Θέλουμε η Ελλάδα να ανακτήσει την εμπιστοσύνη των αγορών και των επενδυτών», συμπλήρωσε.
Για σημαντική πρόοδο έκανε λόγο ο επικεφαλής του ESM, Κλάους Ρέγκλινγκ. Όπως είπε, για να εκταμιευθεί η δόση, η Αθήνα θα πρέπει να προχωρήσει σε κάποιες επιπλέον ρυθμίσεις που αφορούν τα κόκκινα δάνεια, το ταμείο αποκρατικοποιήσεων, το ασφαλιστικό, την ενέργεια και τη νέα ανεξάρτητη αρχή δημοσίων εσόδων. «Τα 7,5 δισ. ευρώ θα επιτρέψει στην Ελλάδα να πληρώσει τα δάνειά της και τα χρέη του δημοσίου προς τους ιδιώτες. Η επόμενη εκταμίευση θα δοθεί μετά το καλοκαίρι», είπε.
Σε ό,τι αφορά το χρέος, που αποτέλεσε τον βασικό λόγο αντιπαράθεσης στη συνεδρίαση-θρίλερ ανάμεσα σε ΔΝΤ - Γερμανία, ο κ. Ρέγκλινγκ σημείωσε πως επετεύχθη συμφωνία στο πλαίσιο και τα μέτρα που θα εφαρμοστούν. «Σχετικά με τα μέτρα για το χρέος για τα βραχυπρόθεσμα, ο ESM θα θέσει σε εφαρμογή ένα μηχανισμό που δημιουργήσει κάποια εργαλεία που θα απαλύνει τη διαδικασία πληρωμής της Ελλάδας. Υπάρχουν κάποια μαξιλάρια ασφαλείας, ένα μαξιλάρι ασφαλείας επιστράφει τον προηγούμενο χρόνο στον EFSF και αυτό μπορεί να το ξαναδούμε ώστε να αλλάξει το προφίλ της εξυπηρέτησης χρέους της Ελλάδας. Συνολικά ο EFSF μιλάει για ένα σημαντικό ποσό που μπορεί να μας βοηθήσει να πιάσουμε τους στόχους για την Ελλάδα», ανέφερε.
Την ικανοποίησή του για την κατάληξη του Eurogroup εξέφρασε και ο εκπρόσωπος του ΔΝΤ στη συνεδρίαση, Πολ Τόμσεν. «Καλωσορίζουμε το γεγονός πως το ελληνικό χρέος δεν είναι βιώσιμο και αυτό το αναγνωρίζουν όλοι πλέον. Καλωσορίζουμε ότι συμφωνήθηκε η μεθοδολογία για την πορεία του χρέους, αλλά και για το ποιοί θα είναι οι στόχοι για την ελάφρυνση του χρέους. Τα μέτρα είναι σημαντικά για το χρέος και βασίζονται σε μία πολύ σημαντική προσπάθεια των εταίρων της Ελλάδας που κάνουν το παν για να το ελαφρύνουν. Τους επόμενους μήνες το ΔΝΤ θα δει αυτά τα μέτρα για να είναι σίγουρο πως θα έχουμε τα καλύτερα αποτελέσματα για την ελάφρυνση του χρέους. Συμφωνήσαμε πως τα μέτρα για το χρέος θα συμφωνηθούν στο τέλος του προγράμματος. Θα επιδείξουμε αυτή την ευλυγισία», είπε.
Σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή του ΔΝΤ στο πρόγραμμα, ο κ. Τόμσεν παρέπεμψε στο ΔΣ του Ταμείου για τη σχετική απόφαση.
Τα τρία στάδια για τη ρύθμιση του χρέους
Σύμφωνα με την απόφαση του Eurogroup, διατηρείται ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ έως το 2018. Βάσει του τεχνικού έργου του EWG, το συμβούλιο συμφώνησε σε ένα «πακέτο» μέτρων για το χρέος που θα ξεδιπλώνονται προοδευτικά σύμφωνα με τις απαιτήσεις για την κάλυψη των στόχων των μικτών χρηματοδοτικών αναγκών και και θα υπόκεινται σε προκαθορισμένους όρους που θα υπαγορεύει το πρόγραμμα του ESM.
Βραχυπρόθεσμα, το Eurogroup συμφώνησε σε μία πρώτη δέσμη μέτρων που θα εφαρμοστεί μετά την ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης και έως τα τέλη του προγράμματος και θα περιλαμβάνει:
- πιο ήπιο προφίλ αποπληρωμής των δανείων του EFSF με βάση την τρέχουσα μέση, σταθμισμένη ωρίμανση
- χρήση της διαφοροποιημένης στρατηγικής του EFSF/ESM για τη μείωση του επιτοκιακού κινδύνου
Μεσοπρόθεσμα (μετά το 2018) θα εφαρμοστεί δεύτερο σετ μέτρων, δεδομένης της επιτυχούς ολοκλήρωσης του προγράμματος το 2018. Αυτά θα περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την επιστροφή στην Ελλάδα των κερδών των κεντρικών τραπεζών της ευρωζώνης από ελληνικά ομόλογα.
Μακροπρόθεσμα, το Eurogroup είναι πεπεισμένο ότι η εφαρμογή της συμφωνίας σχετικά με τα μέτρα για το χρέος μαζί με την εφαρμογή του προγράμματος του ESM και την επίτευξη του στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα, θα οδηγήσει την Ελλάδα σε μία βιώσιμη τροχιά και στην επιστροφή στη χρηματοδότηση από τις αγορές.
Το Eurogroup συμφώνησε σε ένα μηχανισμό έκτακτης ανάγκης για το χρέος που θα ενεργοποιηθεί μετά τη λήξη του προγράμματος του ESM που θα εγγυάται τη βιωσιμότητα του χρέους σε μακροπρόθεσμο επίπεδο. Το Eurogroup θα εξέταζε την ενεργοποίηση του μηχανισμού εάν απαιτούνταν επιπλέον μέτρα χρέους για να μην παραβιαστεί το όριο των μικτών χρηματοδοτικών αναγκών.
Παράλληλα, το Eurogroup δεσμεύεται για τη μακροπρόθεσμη τεχνική βοήθεια προς την ενίσχυση της ελληνικής ανάπτυξης.
Όλη η απόφαση του Eurogroup
Το Eurogroup καλωσορίζει την πλήρη συμφωνία σε επίπεδο τεχνικών κλιμακίων που επετεύχθη μεταξύ Ελλάδας και θεσμών. Επίσης το Eurogroup υπογραμμίζει με ικανοποίηση το γεγονός ότι οι ελληνικές αρχές και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί έφθασαν σε συμφωνία και για τον προληπτικό δημοσιονομικό μηχανισμό, ο οποίος είναι σε πλήρη συμμόρφωση με όσα συμφωνήθηκαν στο Eurogroup της 9ης Μαΐου αναφορικά με την πιθανή υιοθέτηση μόνιμων διαρθρωτικών μέτρων, στα οποία θα περιλαμβάνονται και μέτρα που αφορούν τα έσοδα και θα συμφωνηθούν με τους θεσμούς.
Αυτός προσφέρει περαιτέρω διαβεβαίωση ότι η Ελλάδα θα επιτύχει το πρωτογενές πλεόνασμα που έχει τεθεί ως στόχος στο πρόγραμμα του ESM (3,5% του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα), χωρίς παράβλεψη των υποχρεώσεων της Ελλάδας βάσει του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και του Δημοσιονομικού Συμφώνου.
Το Eurogroup καλωσορίζει, επίσης, την υιοθέτηση από το ελληνικό Κοινοβούλιο των περισσότερων εκ των συμφωνηθέντων προαπαιτούμενων για την πρώτη αξιολόγηση, κυρίως την υιοθέτηση της νομοθεσίας για εφαρμογή δημοσιονομικών παραμετρικών μέτρων που αντιστοιχούν στο 3% του ΑΕΠ και θα επιτρέψουν την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων του 2018, θα ανοίξουν την αγορά πώλησης δανείων και θα οδηγήσουν στη δημιουργία του Ελληνικού Ταμείου Ιδιωτικοποιήσεων και Επενδύσεων, το οποίο θα λειτουργεί με πλήρη ανεξαρτησία.
Το Eurogroup δίνει την εντολή στο EWG να επιβεβαιώσει, εντός των επόμενων ημερών, την πλήρη υιοθέτηση των προαπαιτούμενων βάσει της αξιολόγησης των θεσμών και κυρίως της βελτίωσης της νομοθεσίας που ανοίγει την αγορά πώλησης δανείων και τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, καθώς και την ολοκλήρωση των προαπαιτούμενων που θα πρέπει να λάβει η κυβέρνηση και αφορούν τις ιδιωτικοποιήσεις.
Μετά την ολοκλήρωση της υιοθέτησης όλων των προαπαιτούμενων και υπό την προϋπόθεση ότι θα εγκριθούν από τα εθνικά κοινοβούλια, τα διοικητικά όργανα του ESM αναμένεται να αποδεχθούν το συμπληρωματικό Μνημόνιο και να εγκρίνουν την εκταμίευση της δεύτερης δόσης, βάσει του προγράμματος. Η δεύτερη δόση του προγράμματος του ESM θα γίνει τον Ιούνιο (7,5 δισ. ευρώ) ώστε να καλύψει την εξυπηρέτηση του χρέους και να επιτρέψει μία αρχική κάλυψη των χρεών του δημοσίου προς την πραγματική οικονομία.
Οι επόμενες εκταμιεύσεις θα χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη χρεών του δημοσίου και την κάλυψη επιπλέον εξυπηρέτησης του χρέους και θα δοθούν μετά το καλοκαίρι. Αυτές οι εκταμιεύσεις θα δοθούν εφόσον υπάρχουν θετικές αξιολογήσεις από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Οι εκταμιεύσεις που αφορούν την εξυπηρέτηση του χρέους θα συνδεθούν με τα προαπαιτούμενα που αφορούν τις ιδιωτικοποιήσεις, συμπεριλαμβανομένων της δημιουργίας του Ταμείου Αποκρατικοποιήσεων και Επενδύσεων, της διακυβέρνησης των τραπεζών, της Υπηρεσίας Εσόδων και του ενεργειακού τομέα και θα εγκριθούν από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, από το EWG και από τη διοίκηση του ESM.
Σε πλήρη συμμόρφωση με την ανακοίνωση του Eurogroup της 9ης Μαΐου, και υπό την προϋπόθεση της πλήρους συμμόρφωσης όλων των προαπαιτούμενων από την Ελλάδα και κατόπιν της ολοκλήρωσης της πρώτης αξιολόγησης το Eurogroup εξέτασε σήμερα τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους.
Το Eurogroup συμφώνησε να αξιολογήσει τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους βάσει των ακόλουθων βασικών σημείων (benchmarks) για το όριο κάλυψης των χρηματοδοτικών αναγκών χρηματοδοτικές ανάγκες (GFN): σύμφωνα με το βασικό σενάριο, αυτό θα πρέπει να διατηρηθεί χαμηλότερα από το 15% του ΑΕΠ και μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος και για μεσοπρόθεσμο διάστημα και κατόπιν χαμηλότερα του 20% του ΑΕΠ.
Το Eurogroup επαναλαμβάνει τις ακόλουθες γενικές αρχές που συμφωνήθηκαν στις 9 Μαίου για πιθανά πρόσθετα μέτρα αναφορικά με το χρέος: α. Πρόσβαση στις αγορές προκειμένου το καλυπτόμενο με δημόσιο χρήμα χρέος να καλυφθεί με ιδιωτικό χρήμα, β. Χαλάρωση του επιπέδου αποπληρωμής του χρέους, γ. Παροχή κινήτρων για συνέχιση της προσαρμογής της χώρας ακόμη και μετά το πέρας του προγράμματος και δ. Ευελιξία για κάλυψη της αβεβαιότητας αναφορικά με την πορεία του ΑΕΠ και των επιτοκίων στο μέλλον. Στις 9 Μαίου το Eurogroup επιβεβαίωσε, επίσης, ότι αποκλείεται το «κούρεμα» της ονομαστικής αξίας και ότι όλα τα μέτρα που θα ληφθούν θα είναι πλήρως ευθυγραμμισμένα με τους νόμους της Ευρωζώνης και με τους νομικούς κανόνες λειτουργίας των ESM και EFSF.
Βασιζόμενοι σε αυτές τις αρχές και υπό την προϋπόθεση ολοκλήρωσης του τεχνικού μέρους της όλης εργασίας από το EWG, το Eurogroup συμφώνησε σήμερα σε ένα πακέτο μέτρων για το χρέος, τα οποία θα εφαρμοστούν σταδιακά, ούτως ώστε να καλύψουν τις χρηματοδοτικές ανάγκες και θα είναι εκ των προτέρων και πλήρως ευθυγραμμισμένο με το πρόγραμμα του ESM.
Σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, το Eurogroup συμφωνεί σε ένα πρώτο «πακέτο» μέτρων, τα οποία θα τεθούν σε εφαρμογή μετά την ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης έως και το τέλος του προγράμματος και θα περιλαμβάνει:
- Χαλάρωση του «προφίλ» αποπληρωμών των δανείων του EFSF βάσει του τρέχοντος χρονικού ορίζοντα αποπληρωμής,
- Χρήση της διευρυμένης στρατηγικής χρηματοδότησης των ESM/EFSF ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος αναφορικά με τα επιτόκια, χωρίς, όμως, να επιβαρύνει οικονομικά τις άλλες χώρες,
- Επιβολή ορίου (waiver) του περιθωρίου των step-up επιτοκίων που αφορούν τη δόση αποπληρωμής του χρέους που συνδέεται με το ελληνικό πρόγραμμα για το έτος 2017.
Το Eurogroup ζήτησε από τις διοικήσεις ESM και EFSF να θέσουν σε εφαρμογή αυτά τα μέτρα βάσει των κανονισμών τους, αφού έχει γίνει πρώτα προπαρασκευαστική εργασία από το EWG και, όπου είναι απαραίτητο, να προετοιμαστεί η λήψη αποφάσεων από τα αρμόδια όργανα των ESM και EFSF. Η απόφαση της χαλάρωσης του «προφίλ» πληρωμών των δανείων του EFSF και της μείωσης του κινδύνου των επιτοκίων είναι δράσεις που πρέπει να έχουν προτεραιότητα.
Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, το Eurogroup αναμένει την εφαρμογή του δεύτερου μέρους των προαπαιτούμενων μέτρων, μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος. Αυτά τα μέτρα θα τεθούν σε εφαρμογή εάν η επικυρωμένη ανάλυση βιωσιμότητας του χρέους την οποία θα συντάξουν οι θεσμοί στο τέλος του προγράμματος δείξει ότι είναι απαραίτητα ώστε να επιτευχθεί το όριο των χρηματοδοτικών αναγκών. Θα υπόκεινται στη θετική αξιολόγηση των θεσμών και του Eurogroup για την εφαρμογή του προγράμματος.