Skip to main content

Ουμπέρτο Έκο: Ένας φίλος που θα μείνει για πάντα αξέχαστος

Ένα αποχαιρετιστήριο κείμενο από τον παλαίμαχο δημοσιογράφο της Θεσσαλονίκης και μεταφραστή του Ουμπέρτο Έκο, Θόδωρο Ιωαννίδη.

του Θόδωρου Ιωαννίδη*

Ήταν φίλος για πολλά χρόνια. Βαριά κουβέντα η λέξη φίλος. Σημειολόγος, δάσκαλος μεγάλος στο σύστημα «πομπός – μήνυμα – δέκτης». Μεγάλος καλαμπουρτζής και φαρμακόγλωσσος…

Για τον θάνατό του δεν μπορούμε να πούμε το συνηθισμένο: «Ο Θεός ας αναπαύσει την ψυχή του», αφού ήταν άθεος. Γι’ αυτό και ζήτησε η κηδεία του να είναι πολιτική.

Αθυρόστομος, μέγας φαγάς και πότης φοβερός. Και, κάτι ακόμη: ανεχόταν τον αντίλογο με απίστευτη υπομονή, αποδεικνύοντας στην πράξη την ακλόνητη πίστη του στην περίφημη όσο και δυσεύρετη ελευθερία της γνώμης.

Σίγουρα είχε φίλους στην Ελλάδα και σε πολλές άλλες χώρες, όπου ταξίδευε συχνά.

Το σωτήριον έτος 2006 κυκλοφόρησε ένα μικροσκοπικό βιβλιαράκι του γεμάτο λογοπαίγνια: ομώνυμα, ομόφωνα, παλίνδρομα και πάει λέγοντας. Αρκεί ένα μικρό παράδειγμα. Η λέξη arepo που όταν τη διαβάζουμε από το τέλος προς την αρχή, γίνεται opera.

Όταν το διάβασα, είχα την ευκαιρία να τον «νικήσω» για πρώτη και τελευταία φορά. Του έστειλα λοιπόν το δικό μας «ΝΙΨΟΝ ΑΝΟΜΗΜΑΤΑ ΜΗ ΜΟΝΑΝ ΟΨΙΝ».

Η αντίδρασή του ήταν εκκωφαντική. Στο τηλέφωνο ούρλιαξε χαρούμενος: - Non lo sapevo! Δεν το ήξερα!

Τέλος, όπως και όλοι οι Ιταλοί, ο Ουμπέρτο δεν χώνευε τους Γερμανούς. Δικαίωμά του, παρά το γεγονός ότι το Umberto είναι όνομα γερμανικό και σημαίνει γίγαντας λαμπερός. Και παρά το ότι ήταν παντρεμένος επί δεκαετίες και μέχρι το τέλος με την Ρενάτε, μία Γερμανίδα που αγάπησε πολύ.

Κι όσο για το Eco (Ηχώ), έδινε στους φίλους του την ευκαιρία να του λένε ότι είναι ένας πολυλογάς που απαντάει πάντοτε ή ένας εγωιστής που θέλει πάντοτε να έχει την τελευταία λέξη…

*Ο κ. Θόδωρος Ιωαννίδης είναι παλαίμαχος δημοσιογράφος στη Θεσσαλονίκη. Προσωπικός φίλος και μεταφραστής του Ουμπέρτο Έκο. 

Σεπτέμβριος 1989: Ο Θόδωρος Ιωαννίδης στο σπίτι του Ουμπέρτο Έκο, στο Μιλάνο

 

Καλοκαίρι 1988. Ο Ουμπέρτο Έκο στο Άγιον Όρος. Στις Καρυές, στο κονάκι της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας, με τον μοναχό Ελισσαίο, σημερινό ηγούμενο της Μονής και τον φίλο και μεταφραστή του Θόδωρο Ιωαννίδη

 

 Ο Ουμπέρτο Έκο στη Χαλκιδική, στο νησάκι Διάπορο, το καλοκαίρι του 1988. Στην παρέα ο σημερινός δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης, η δημοσιογράφος Μάρω Καρδάκου και ο Θόδωρος Ιωαννίδης

 

 

 Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στη Χαλκιδική το Καλοκαίρι του 1988 ο Ουμπέρτο Έκο ζήτησε να επισκεφθεί τα Στάγειρα, γενέτειρα του Αριστοτέλη, όπου απότισε φόρο τιμής στο άγαλμα του μεγάλου Έλληνα φιλοσόφου

 

 

Σκίτσο του Ουμπέρτο Έκο, στο εξώφυλλο του περιοδικού