Πέντε χιλιάδες χρόνια ιστορίας μετρά η περιοχή του δήμου Θερμαϊκού κι ας μην είναι γνωστό στο ευρύ κοινό. Μάλιστα, μια σειρά από ευρήματα καταδεικνύουν τη μακραίωνη πορεία του τόπου, όπως και σημαντικές μαρτυρίες, που έρχονται στην επιφάνεια.
Σε εκδήλωση που πραγματοποίησε ο δήμος Θερμαϊκού, με τίτλο «Κρουσίδος Ίχνη – Ιστορία και αρχαιολογικά ευρήματα στο Δήμο Θερμαϊκού», επιστήμονες παρουσίασαν μια σειρά από στοιχεία που καταδεικνύουν το πλούσιο ιστορικό και πολιτιστικό υπόβαθρο της περιοχής.
«Στο επίκεντρο της πολιτικής μας ως διοίκησης του Δήμου σταθερή παράμετρος είναι ο άνθρωπος. Κύρια παρέμβαση, όταν επιδιώκεις καλύτερη ποιότητα ζωής, είναι να στηρίξεις και να δώσεις νέα ώθηση από τη μια και να παράγεις πολιτισμό στον τόπο σου από την άλλη. Όλοι μας θέλουμε να μας λένε πολιτισμένους. Πως όμως αποδεικνύουμε ότι είμαστε πολιτισμένοι; Εμείς επιλέγουμε να 'οικοδομήσουμε' την προαγωγή του πολιτισμού, πάνω στις σταθερές βάσεις της ιστορίας μας. Να γνωρίσουμε την πλούσια και μακραίωνη ιστορία του τόπου που ζούμε, τις λαμπρές όπως και τις λιγότερο λαμπρές σελίδες της, όπως τις έγραψαν προηγούμενες κοινωνίες, οι οποίες έδρασαν σε αυτή τη γη, να κατανοήσουμε το κομμάτι της δικής μας ευθύνης και με πλήρη γνώση και συνείδηση να προσθέσουμε τις δικές μας ψηφίδες», τόνισε ο δήμαρχος, Γιάννης Μαυρομάτης.
«Ο τρόπος που αγκαλιάζουμε την πολιτισμική μας κληρονομιά μπορεί να είναι ο μοχλός που θα μας βγάλει από τα αδιέξοδα της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, δίνοντας νέα ώθηση και ελπίδα για να συνεχίσουμε δυναμικά την προάσπιση του πολιτισμού μας και την προβολή του Δήμου μας και της Πατρίδας μας στο σύγχρονο και απαιτητικό πολιτισμικό γίγνεσθαι», υπογράμμισε ο κ. Μαυρομάτης, που δεσμεύτηκε μάλιστα ότι θα κοινοποιήσει στις αρμόδιες υπηρεσίες τα αποτελέσματα της ημερίδας, ώστε να γίνει γνωστή και να προβληθεί η πολύπλευρη πολιτισμική και πολιτιστική ταυτότητα του δήμου Θερμαϊκού.
Την εκδήλωση σε επίπεδο εισηγήσεων άνοιξε η αρχαιολόγος, Δέσποινα Κυργιαφίνη, ως εκπρόσωπος της οργανωτικής επιτροπής. Η κ. Κυργιαφίνη παρουσίασε επιγραμματικά τις αρχαιολογικές θέσεις και τα μνημεία του Δήμου, με παράθεση τρισδιάστατων μοντέλων, που επιμελήθηκε η χαρτογράφος, Μ. Παπανικολάου.
Η αρχαιολόγος του Υπουργείου Πολιτισμού – Εφορεία Αρχαιοτήτων Περιφέρειας Θεσσαλονίκης, Μαρία Αποστόλου και ο τοπογράφος του Υπουργείου Πολιτισμού – Εφορεία Αρχαιοτήτων Κιλκίς, Μιχάλης Τσιούμης αναφέρθηκαν στα αρχαιολογικά και τοπογραφικά στοιχεία που συνθέτουν την αρχαία γη της Κρουσίδας, από τους προϊστορικούς χρόνους μέχρι τη μεταβυζαντινή περίοδο.
Στην παρουσίασή τους περιελήφθησαν οι πιθανές αρχαιολογικές θέσεις, τα ευρήματα που κατά καιρούς αποκαλύφθηκαν στις ανασκαφές στο Δήμο Θερμαϊκού (Αρχαία Αίνεια, Τάφοι Μεσημερίου κ.ά.), αλλά και αρκετά ευρήματα, που ανακοινώθηκαν για πρώτη φορά, όπως αυτά των ανασκαφών που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του έργου της αποχέτευσης της Επανομής, την περίοδο 2014 – 2015 (κεραμικός κλίβανος, κατασκευές για την παραγωγή λαδιού και κρασιού, νεκροταφείο ρωμαϊκών χρόνων).
Ο καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας του ΑΠΘ, Παντελής Νιγδέλης, ενημέρωσε τους συμμετέχοντες για την παρουσία του Πεισίστρατου στο Θερμαϊκό κόλπο, στα μέσα του 6ου αιώνα π.Χ., όπου κατά τον Αριστοτέλη (Αθηναίων Πολιτεία) ίδρυσε το συνοικισμό του Ραίκηλου, την οποία τοποθέτησε στην περιοχή της Περαίας, όπου εντοπίστηκε και μεταγενέστερη αναθηματική επιγραφή από το ναό της Αρτέμιδας Ρηχειλίας.
Ο καθηγητής Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής του ΑΠΘ, Γρηγόρης Τσόκας, ανέπτυξε τον εντοπισμό και τη χαρτογράφηση των θαμμένων αρχαιοτήτων με γεωφυσικές μεθόδους, που διενεργήθηκε στο χώρο της αρχαίας Αίνειας, πριν από δέκα χρόνια. Από τις έρευνες εντοπίστηκαν αρχιτεκτονικά κατάλοιπα.
Ο ομότιμος καθηγητής Βυζαντινής Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, Θεοχάρης Παζαράς, αναφέρθηκε στις ανασκαφές στην Επανομή. Στο Λιμόρι εντοπίστηκαν 42 ταφές νεκροταφείου του 4ου και του πρώτου μισού του 5ου αιώνα μ.Χ., το οποίο πιθανόν κατέλαβε τη θέση παλαιότερου νεκροταφείου της ρωμαϊκής περιόδου. Στη θέση Μπγιαδούδι αποκαλύφθηκε συγκρότημα παλαιοχριστιανικής βασιλικής, που χρονολογείται στα μέσα του 5ου αιώνα. Σημαντική ήταν και η αποκάλυψη ότι πιθανόν το Μετόχι της Αγίας Αναστασίας να χτίστηκε στη θέση παλαιοχριστιανικής βασιλικής, αλλά και την πιθανή ύπαρξη παλαιοχριστιανικού νεκροταφείου στη θέση Παρτάλι της Επανομής.
Η αρχιτέκτονας επί τιμή του Υπουργείου Πολιτισμού και πρόεδρος του παραρτήματος Θεσσαλονίκης ΕΛΛ.ΕΤ., Όλγα Δεληγιάννη, μίλησε για την ιστορία των Οχυρών στο Μεγάλο Έμβολο του Αγγελοχωρίου. Πρόκειται για μοναδικά δείγματα της οχυρωματικής αρχιτεκτονικής του τέλους του 19ου αιώνα, που προστατεύονται από το Υπουργείο Πολιτισμού. Παρουσιάστηκε μάλιστα και η πρόταση αποκατάστασης και πιθανών νέων χρήσεων του χώρου.