Ο πλανήτης ολόκληρος στρέφει σήμερα το βλέμμα του στην Ουάσιγκτον και τον Λευκό Οίκο, όπου θα γίνει η κρίσιμη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι για το μέλλον του πολέμου στην Ουκρανία, ενώ θα ακολουθήσει και σύσκεψη με Ευρωπαίους ηγέτες. Ο Αμερικανός πρόεδρος θα δώσει λεπτομέρειες στον Ουκρανό ομόλογό του για τη Σύνοδο Κορυφής που έγινε με τη ρωσική πλευρά και τον Βλαντιμίρ Πούτιν, την περασμένη Παρασκευή στην Αλάσκα και τις εγγυήσεις ασφαλείας που προσφέρουν οι ΗΠΑ στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με το CNN, Τραμπ και Ζελένσκι θα έχουν αρχικά κατ΄ιδίαν συνάντηση με τις αντιπροσωπείες τους και στη συνέχεια θα γίνει μια ευρύτερη σύσκεψη -πιθανόν κατά τη διάρκεια γεύματος- με τους Ευρωπαίους ηγέτες. Στην Ουάσιγκτον βρίσκονται η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον Ντερ Λάιεν, ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, ο Γερμανός Καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, ο Φινλανδός πρόεδρος Αλεξάντερ Στουμπ και ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.
Τα θέματα που αναμένεται να συζητηθούν είναι οι απαιτήσεις της Ρωσίας για παραχωρήσεις γης και το περίγραμμα των εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου με τον οποίο θα εμπλακούν οι ΗΠΑ.
Χθες έγινε διευρυμένη τηλεδιάσκεψη της «Συμμαχίας των Προθύμων» και άλλων Ευρωπαίων ηγετών -συμμετείχε και ο Κυριάκος Μητσοτάκης- και τέθηκαν τρία σημεία στα οποία εμφανίζονται ανυποχώρητοι: οι εγγυήσεις ασφαλείας για την προστασία της Ουκρανίας και των συμφερόντων της Ευρώπης, τα εδαφικά ζητήματα και η συνεχής στήριξη του Κιέβου.
Διαβάστε ακόμη: Ολοκληρώθηκε η τηλεδιάσκεψη της «Συμμαχίας Προθύμων» - Αυτά είναι τα 3 ανυποχώρητα σημεία
Μακρόν: Αν είμαστε σήμερα αδύναμοι, θα πληρώσουμε βαρύ τίμημα αύριο
Αναφορικά με την παρουσία των Ευρωπαίων ηγετών, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε χθες στο CBS πως «δεν έρχονται για να αποτρέψουν τον εκφοβισμό του Ζελένσκι, αλλά επειδή συνεργαζόμαστε με τους Ευρωπαίους. Μιλήσαμε μαζί τους την περασμένη εβδομάδα».
Από την πλευρά του ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, δήλωσε ότι ο πρόεδρος Τραμπ, βρίσκεται κοντά στο να εξασφαλίσει μια τριμερή συνάντηση μεταξύ του ίδιου και των προέδρων της Ρωσίας και της Ουκρανίας και οι τελευταίες πληροφορίες αναφέρουν πως αυτό μπορεί να γίνει ακόμη και αυτή την εβδομάδα.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πιθανόν έτοιμες να δώσουν εγγυήσεις ασφαλείας τύπου Άρθρου 5, όχι μέσω του ΝΑΤΟ, αλλά άμεσα από τις ΗΠΑ και άλλες ευρωπαϊκές χώρες» ανέφερε ο Γουίτκοφ.
Σημειώνεται πως το Άρθρο 5 της συνθήκης του ΝΑΤΟ ορίζει ότι εάν δεχθεί επίθεση ένα κράτος-μέλος, η επίθεση αυτή θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Η Ουκρανία δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά ζητά στήριξη από συμμάχους μετά τη ρωσική εισβολή τον Φεβρουάριο του 2022.
Επιπλέον, ο Γουίτκοφ αποκάλυψε ότι οι Ρώσοι υποσχέθηκαν να μην προσπαθήσουν να καταλάβουν νέα εδάφη μετά από οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία.
Ο ανυποχώρητος Ζελένσκι κι ο απρόβλεπτος Τραμπ
Ο Ζελένσκι, αναμένεται να επαναλάβει αυτό που είπε και χθες από τις Βρυξέλες, έχοντας στον πλευρό του την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ότι δεν είναι δυνατόν να υπάρξουν διαπραγματεύσεις με τη Μόσχα «υπό την πίεση των όπλων», ζητώντας πρώτα πλήρη κατάπαυση του πυρός. Παράλληλα, εξέφρασε ευγνωμοσύνη για την πρόθεση των ΗΠΑ να συμμετάσχουν σε εγγυήσεις ασφαλείας, αλλά τόνισε ότι χρειάζονται περισσότερες λεπτομέρειες.
Διαβάστε επίσης: Ζελένσκι: Ζωτικής σημασίας να παραμείνει ενωμένη η Ευρώπη
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μίλησε για την ανάγκη η Ουκρανία να εξοπλιστεί τόσο ώστε να γίνει «ένας ατσάλινο αχινός — αχώνευτος για κάθε εισβολέα», υπογραμμίζοντας επίσης ότι τα διεθνή σύνορα δεν μπορούν να αλλάζουν με τη βία.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, σημείωσε πως η σύνοδος της Αλάσκα ήταν μόνο η αρχή και όχι μια υπόσχεση για εκεχειρία. Δεν αποκάλυψε λεπτομέρειες για τις εγγυήσεις ασφαλείας, αλλά τόνισε ότι αν ο Τραμπ προσφέρει τέτοια δέσμευση θα πρόκειται για «πολύ μεγάλη κίνηση».
Η Washington Post γράφει πως o Ζελένσκι, θα πρέπει σήμερα να ισορροπήσει ανάμεσα στο να μην εξοργίσει τον Τραμπ, ο οποίος πιέζει για συμφωνία με τη Μόσχα. «Υπάρχει φόβος επανάληψης του επεισοδιακού τετ-α-τετ στον Λευκό Οίκο τον Φεβρουάριο, που κατέληξε σε έντονη αντιπαράθεση και έβλαψε τη θέση του Κιέβου», αναφέρει σχετικό δημοσίευμα.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ανησυχούν για το πώς θα εμφανιστεί ο Τραμπ μετά τη συνάντηση της Αλάσκας, η οποία θεωρήθηκε επικοινωνιακή νίκη του Πούτιν.
Ουκρανός αξιωματούχος, που μίλησε υπό το καθεστώς ανωνυμίας στην Washingon Post τόνισε πως είναι αδύνατο να δεχθεί το Κίεβο συμφωνία που θα παρέδιδε το Ντονμπάς. «Δεν θα βάλουμε ένα εκατομμύριο Ουκρανούς υπό κατοχή», είπε χαρακτηριστικά.
Αναλυτές στο Κίεβο εκτιμούν πως ο Ζελένσκι πρέπει να «βρει μια ισορροπία» και πως η παρουσία των Ευρωπαίων στη σημερινή συνάντηση μπορεί να μετριάσει την ένταση. «Η Ουκρανία και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί της ίσως βρεθούν πάνω σε ένα τρενάκι του Τραμπ», σχολίασε χαρακτηριστικά ο πολιτικός επιστήμονας Βολοντίμιρ Φεσένκο.
Τι διεκδικεί και τι παραχωρεί ο Πούτιν
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν δέχτηκε να σταματήσει τις επιθέσεις και να παγώσει την πρώτη γραμμή στην Ουκρανία, εάν ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι συμφωνήσει να παραδώσει στη Ρωσία, τον έλεγχο της ανατολικής περιοχής του Ντόνετσκ. Πολλά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν επίσης ότι ο Πούτιν ζήτησε από την Ουκρανία να αποσυρθεί από το Ντονμπάς, το οποίο αποτελείται από το Ντόνετσκ και το Λουγκάνσκ.
Όπως ανέφερε ο Γουίτκοφ, στη συνάντηση Τραμπ-Πούτιν τέθηκαν στο τραπέζι οι εδαφικές παραχωρήσεις σχετικά με τις πέντε ανατολικές περιοχές όπου υπάρχει διαμάχη για τον έλεγχό του.
Σύμφωνα με το BBC, πρόκειται για τις περιοχές Κριμαία, Λουχάνσκ, Ντονέτσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνα, οι οποίες βρίσκονται στο επίκεντρο του πολέμου από το 2014.
Το Ντονμπάς είναι κατά κύριο λόγο ρωσόφωνο και, μετά την κατάληψη της Κριμαίας από τη Ρωσία το 2014, οι δυνάμεις που ενεργούν για λογαριασμό της Ρωσίας απέκτησαν πρόσβαση στην περιοχή σε έναν πόλεμο που δεν έληξε ποτέ.
Λίγο πριν ξεκινήσει η εισβολή του 2022, ο Πούτιν αναγνώρισε ολόκληρο το Λουγκάνσκ και το Ντονέτσκ ως ανεξάρτητα από την Ουκρανία και τώρα φέρεται αποφασισμένος να τερματίσει τις μάχες σε όλα τα μέτωπα, αν ο Ζελένσκι παραδώσει τον πλήρη έλεγχο του Ντονμπάς.
Αυτό απαιτεί να παραδώσει ο Ζελένσκι μέρος του Ντονμπάς που η Ρωσία δεν έχει ακόμη καταλάβει, αλλά και το μεγαλύτερο μέρος της Ζαπορίζια και της Χερσόνα στο νότο, που έχει καταλάβει η Ρωσία.
Σύμφωνα πάντα με τον Γουίτκοφ η Ρωσία δέχεται να κάνει «κάποιες παραχωρήσεις» σχετικά με αυτές τις πέντε περιοχές και επιπλέον να δεσμευτεί με νόμο ότι δεν θα εισβάλει σε κανένα άλλο έδαφος, στην Ουκρανία ή αλλού στην Ευρώπη, ως μέρος μιας πιθανής ειρηνευτικής συμφωνίας.
Ο Ζελένσκι εμφανίζεται κατηγορηματικά αντίθετος στην πρόταση αυτή. Απέρριψε οποιαδήποτε εδαφική παραχώρηση, λέγοντας ότι δεσμεύεται από το Σύνταγμα της Ουκρανίας, ωστόσο, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να συζητήσει το θέμα σε τριμερή συνάντηση.
«Αν αποσυρθούμε σήμερα από το Ντονμπάς – τα οχυρά μας, το έδαφός μας, τα υψώματα που ελέγχουμε – θα ανοίξουμε σαφώς έναν δρόμο για τους Ρώσους να προετοιμάσουν μια επίθεση», είπε.
Η πρόταση έρχεται επίσης σε αντίθεση με τις προειδοποιήσεις των ηγετών της ΕΕ ότι σε οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία πρέπει να γίνεται σεβαστή η «εδαφική ακεραιότητα» της Ουκρανίας και «τα διεθνή σύνορα δεν πρέπει να αλλάξουν με τη βία».
Με πληροφορίες από CNN, BBC, Washington Post