Δυόμιση χρόνια πέρασαν από τον Σεπτέμβριο του 2022, όταν η κυβέρνηση παρουσίασε τα 30+ σημαντικά έργα που με ορίζοντα το 2030 θα αλλάξουν τη Θεσσαλονίκη. Το σχέδιο που τιτλοφορήθηκε «Θεσσαλονίκη 2030».
Για τους παλαιότερους από τέτοια σχέδια να φάνε και οι κότες. Βλέπετε επί δεκαετίες έχουμε σχέδια στα οποία παραμένει σταθερή μόνο η λέξη Θεσσαλονίκη και αλλάζει διαρκώς ο χρόνος. «Θεσσαλονίκη 2000», «Θεσσαλονίκη 2004», «Θεσσαλονίκη 2010», «Θεσσαλονίκη 2012» και πάει λέγοντας.
Γι' αυτό καλό είναι να δούμε ποια είναι η πορεία των 30 αυτών σημαντικών έργων, που θα αλλάξουν τη Θεσσαλονίκη, δυόμιση χρόνια μετά, ώστε να έχουμε και μια εικόνα εάν το 2030 παραμένει ως ορίζοντας απτός ή θα χρειαστεί να τον μεταθέσουμε ξανά...
Προλαβαίνουν, δεν προλαβαίνουν...
Το FlyOver και η νέα ανατολική περιφερειακή οδός φαίνεται πως θα είναι πολύ νωρίτερα από το 2030 έτοιμο. Οι εργασίες εξελίσσονται με γοργούς ρυθμούς και εκτός απροόπτων το χρονοδιάγραμμα που δίνει η κυβέρνηση για την άνοιξη του 2027 θα τηρηθεί.
Η επέκταση του μετρό στην Καλαμαριά αναμένεται στο τέλος του έτους. Η βασική γραμμή λειτουργεί. Τα χρονοδιαγράμματα πήγαν ένα χρόνο πίσω. Για τις υπόλοιπες επεκτάσεις είμαστε σχεδόν εκεί που ήμασταν και το 2022, όταν ανακοινώθηκε το σχέδιο.
Ο έκτος προβλήτας και η αναβάθμιση των υφιστάμενων υποδομών του λιμανιού καθυστερεί. Η πενταετία που απομένει μέχρι το 2030, για ένα τέτοιο έργο, είναι ερώτημα αν θα φτάσει κι αν είναι αρκετή.
Σιδηροδρομική και οδική σύνδεση του έκτου προβλήτα και συνολικά του λιμανιού καθυστερούν, παρότι έχουν δρομολογηθεί, αλλά πιθανότατα θα προλάβουν το ορόσημο του 2030.
Τα σιδηροδρομικά έργα, μεταξύ των οποίων και ο προαστιακός σιδηρόδρομος της δυτικής Θεσσαλονίκης είναι σε φάση διαγωνιστική. Ορισμένα, όπως ο προαστιακός, είναι πιθανό να προλάβουν το 2030, αλλά θα χρειαστεί επίσπευση.
Στα οδικά έργα, πέρα από τη σύνδεση του λιμανιού της Θεσσαλονίκης με τους αυτοκινητοδρόμους ΠΑΘΕ και Εγνατία Οδός, περιλαμβάνονται ο αυτοκινητόδρομος Θεσσαλονίκης – Έδεσσας, που καθυστέρησε και οριακά προλαβαίνει το 2030, όπως και ο άξονας Δράμα – Αμφίπολη, ενώ η γέφυρα Αλιάκμονα ολοκληρώθηκε.
Στα αντιπλημμυρικά έργα οι παρεμβάσεις σε Καλαμαριά και Λαχαναγορά προχωρούν, ενώ χρειάζεται επίσπευση στο Ωραιόκαστρο.
Ο νέος τερματικός στο αεροδρόμιο «Μακεδονία» ολοκληρώθηκε.
Το νέο Δικαστικό Μέγαρο αναμένεται να αρχίσει εντός του επόμενου διαστήματος και κατά πάσα πιθανότητα μπορεί να προλάβει το ορόσημο του 2030.
Τα 17 σχολεία που κατασκευάζονται με ΣΔΙΤ προλαβαίνουν να ολοκληρωθούν νωρίτερα από το 2030.
Το νέο Ογκολογικό Νοσοκομείο όμως δύσκολα προλαβαίνει να κατασκευαστεί μέσα στην επόμενη πενταετία, βάσει των ρυθμών εξέλιξης του πρότζεκτ μέχρι σήμερα. Θα απαιτηθεί σημαντική επίσπευση διαδικασιών και έργων και ακόμα υπάρχουν εμπόδια.
Το Παιδιατρικό Νοσοκομείο στο Φίλυρο επίσης θα είναι έτοιμο πολύ πριν το 2030, αλλά μάλλον όχι στο τέλος του 2025, όπως προβλεπόταν στο σχέδιο.
Τα έργα εκσυγχρονισμού σε τέσσερα νοσοκομεία βαίνουν καλώς, όπως και των κέντρων υγείας.
Η μετατροπή της Άτυπης Βιομηχανικής Συγκέντρωσης (ΑΒΣ) Δυτικής Θεσσαλονίκης σε Επιχειρηματικό Πάρκο Εξυγίανσης Καλοχωρίου (ΕΠΕ Καλοχωρίου) είναι επί του παρόντος μπλεγμένη στα διαδικαστικά. Εάν προλαβαίνει το 2030 είναι ένα ερώτημα χωρίς σαφή απάντηση αυτή τη στιγμή.
Το Εμπορευματικό Κέντρο Β. Ελλάδας Εθνικής Εμβέλειας στο πρώην στρατόπεδο Γκόνου είναι έργο σε εξέλιξη, αλλά κι εδώ οι διαδικασίες είναι αργές. Εάν οι ρυθμοί επιταχυνθούν προλαβαίνει το 2030.
Το ThessIntec φαίνεται ότι παίρνει μπροστά μετά τις σημαντικές καθυστερήσεις προλαβαίνει επίσης να είναι έτοιμο το 2030.
Το Διεθνές Κέντρο Ψηφιακού Μετασχηματισμού και Ψηφιακών Δεξιοτήτων CISCO ήταν έτσι κι αλλιώς έτοιμο από το 2020, αλλά δεν άλλαξε την πόλη και η τύχη του είναι πια γνωστή...
Αντιθέτως, η επένδυση της Pfizer ζει και βασιλεύει στην ανατολική Θεσσαλονίκη και αναπτύσσεται.
Τα Σχέδια Ενίσχυσης Επιχειρηματικότητας (βιομηχανία – μεταποίηση – logistics) που αφορούσαν συγκεκριμένες εταιρίες έχουν ολοκληρωθεί σχεδόν στο σύνολό τους.
Η ανάπλαση της ΔΕΘ έμπλεξε και δεν έχει ξεμπλέξει ακόμα. Οι εκκρεμότητες στο χρηματοδοτικό μοντέλο και οι αδικαιολόγητες καθυστερήσεις έφεραν πολύ πίσω το όλο πρότζεκτ, που τελικά φαίνεται ότι δεν θα προλάβει το 2030 αν και υπολογίστηκε πολύ νωρίτερα η ολοκλήρωσή του.
Το Μουσείο Ολοκαυτώματος επίσης γνωρίζει ως πρότζεκτ πολύ μεγάλη καθυστέρηση. Εάν θα προλάβει το 2030 είναι άγνωστο. Αρκεί να αναφέρουμε πως από τη στιγμή που θα αρχίσουν οι εργασίες θα χρειαστούν 3,5 χρόνια για να ολοκληρωθεί...
Η ανάπλαση του παραλιακού μετώπου ακόμα περιμένει την έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος. Είναι προφανές ότι έπειτα από τόση καθυστέρηση στα διαδικαστικά το όλον του πρότζεκτ είναι αδύνατο να υλοποιηθεί μέχρι το 2030.
Το πρότζεκτ για την ανάπλαση της Δυτικής Πύλης Θεσσαλονίκης είναι σε εξέλιξη. Αν όλες οι παρεβάσεις θα έχουν ολοκληρωθεί την επόμενη πενταετία δεν είναι βέβαιο, όμως ένα σημαντικό μέρος αυτών θα είναι νωρίτερα πραγματικότητα.
Το Μητροπολιτικό Πάρκο Παύλου Μελά (τουλάχιστον η πρώτη φάση του) θα είναι έτοιμο σε μήνες πλέον από σήμερα.
Η ανάπλαση της Τούμπας και το νέο γήπεδο του ΠΑΟΚ έχει κολλήσει. Αν θα ξεκολλήσει είναι μια μεγάλη κουβέντα, πλέον όλα εξαρτώνται από τις διαθέσεις του Ιβάν Σαββίδη. Εφόσον ληφθεί η οριστική απόφαση στον επόμενο χρόνο, στο αισιόδοξο δηλαδή σενάριο, χρόνος υπάρχει μέχρι το 2030.
Για το νέο γήπεδο του Άρη και το πρότζεκτ της διπλής ανάπλασης, η κουβέντα πλέον έχει παγώσει.
Τα νέα πολεοδομικά σχέδια των δήμων, που είναι σε εξέλιξη πιθανότατα μέχρι το 2030 θα έχουν ολοκληρωθεί στο σύνολό τους.
Το ξύλινο ντεκ στην Παλιά Παραλία μπορεί να ολοκληρωθεί μέχρι το 2030 και υπό προϋποθέσεις θα μπορούσε να ολοκληρωθεί και η ανάπλαση του άξονα της Αριστοτέλους.
Τα 10 δισ. και τα κλειδιά
Όλος αυτός ο σχεδιασμός έχει ένα κόστος που υπολογίστηκε σε περίπου 10 δισεκατομμύρια ευρώ. Οι πηγές χρηματοδότησης είναι διάφορες και δεν έχουν κάποια σημασία.
Εκείνο που έχει μεγάλη σημασία είναι να προλάβουν όλες αυτές οι μείζονες παρεμβάσεις να υλοποιηθούν μέχρι το 2030. Όλες μάλλον είναι ανέφικτο. Οι περισσότερες όμως μπορούν.
Εάν κάποιος παρατηρήσει τους λόγους για τους οποίους το χρονοδιάγραμμα τίθεται εν αμφιβόλω, θα διαπιστώσει γνωστές παθογένειες, που έχουν ταλαιπωρήσει επί δεκαετίες τη Θεσσαλονίκη και όχι μόνο τη Θεσσαλονίκη.
Εκείνο που διαπιστώνει κάποιος επίσης είναι ότι όταν η Πολιτεία αποφασίζει να ρίξει το ενδιαφέρον της σε ένα έργο και να πιέσει, το κάνει αποτελεσματικά. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της βασικής γραμμής του μετρό και του FlyOver. Όταν το αποφασίζουν μπορούν.
Και για να το... αποφασίσουν και στα υπόλοιπα οφείλουν να πιέσουν και οι τοπικοί φορείς, όπως και να διευκολύνουν την υλοποίηση των έργων, στα οποία υπενθυμίζω έχουν συμφωνήσει όταν σχεδιάστηκαν, ασχέτως αν μετά προέκυψαν διαφοροποιήσεις...
Έχει κι αυτό τη σημασία του. Όπως έχει σημασία το γεγονός ότι όταν καταρτίστηκε αυτό το σχέδιο για τη «Θεσσαλονίκη του 2030» το πιθανότερο ήταν να προκύψουν αλλαγές στις διοικήσεις. Τόσο της χώρας, όσο και της Αυτοδιοίκησης. Σχεδιασμός σε βάθος χρόνου είναι άλλωστε. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί οι διοικήσεις να αλλάζουν, αλλά το σχέδιο πρέπει να υπηρετείται από όλους μέχρι την ολοκλήρωσή του. Αν όχι τα είπαμε: σταθερό το «Θεσσαλονίκη» και ορόσημο βλέπουμε...
Αποφασιστικότητα, αντιμετώπιση των παθογενειών και συνέπεια τα κλειδιά για μια ακόμα ευκαιρία για τη Θεσσαλονίκη που δεν θέλουμε να πάει χαμένη στα βάθη του χρόνου.