Τον περασμένο Μάιο οι ορυζοπαραγωγοί της Δυτικής Θεσσαλονίκης, οι γνωστοί ρυζάδες, ξεκίνησαν όπως κάθε χρόνο να πλημμυρίζουν τα χωράφια τους.
Η κατάκλυση του ρυζιού, είναι μια διαδικασία απαραίτητη για τη θρέψη του καρπού, κάτι που ευνοείται στα δυτικά του νομού, όπου διαρρέουν τέσσερις ποταμοί με κυριότερο τον Αξιό.
Η χρονιά ωστόσο είναι δύσκολη. Η ανομβρία, απότοκος της κλιματικής κρίσης, είναι ίσως ο μεγαλύτερος εχθρός του υδρόφιλου ρυζιού, της κυριότερου αγροτικού προϊόντος στη Θεσσαλονίκη.
Παρά το άγχος που μπορεί να δημιουργεί μια τέτοια συνθήκη, στον Άγιο Αθανάσιο ο Βασίλης Βασιλακάκης, πρόεδρος του εκεί ΤΟΕΒ και ορυζοκαλλιεργητής είναι ιδιαίτερα αισιόδοξος για τη φετινή χρονιά, για δύο λόγους.
Ο ένας είναι πως ο Αξιός δείχνει να μην επηρεάζεται από την έλλειψη νερού και να έχει εξαιρετική ροή, την καλύτερη ίσως της τελευταίας 25ετίας.
Το δεύτερο είναι πως χρησιμοποιεί πειραματικά για κάποια ρυζοχώραφά του λιγότερο νερό, λόγω της συμμετοχής του σε ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα που εφαρμόζεται από πέρυσι στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου «RicEnviFlow».
«Τα στοιχεία του πρώτου έτους ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, ωστόσο πρέπει να πούμε ότι η φετινή χρονιά είναι κάπως ιδιαίτερη λόγω των πολύ υψηλών θερμοκρασιών. Αλλά οπτικά το ρύζι δείχνει να πηγαίνει πολύ καλά με τη μειωμένη μάλιστα τη χρήση νερού», αναφέρει στη Voria.gr ο Ευάγγελος Χατζηγιαννάκης, επικεφαλής ερευνητής του έργου για λογαριασμό του Ινστιτούτου Εδαφοϋδατικών Πόρων του ΕΛΓΟ – Δήμητρα.
Από τη στιγμή βέβαια που ο στόχος είναι το ρύζι να γίνει λιγότερο υδρόφιλο, μια άνυδρη περίοδος όπως η φετινή, φαίνεται πως ευνοεί τις προσδοκίες του συγκεκριμένου προγράμματος.
«Εάν χρησιμοποιούμε 25% λιγότερο νερό, τότε αυτό μπορεί να σημαίνει πολλά για την εξοικονόμηση στον κάμπο της Θεσσαλονίκης», σημειώνει ο ερευνητής.
Αυτό που όμως δείχνει να έχει μεγάλη σημασία, είναι η παρουσία αρσενικού στον καρπό. Όπως είναι γνωστό, ο τρόπος καλλιέργειας οδηγεί το ρύζι να απορροφά περισσότερο αρσενικό σε σχέση με άλλα δημητριακά. Ωστόσο στα χωράφια που εφαρμόστηκε η χρήση λιγότερου νερού, από τις μελέτες που έγιναν τόσο στους ιστούς, όσο και στο νερό που χρησιμοποιήθηκε, το αρσενικό ήταν λιγότερο.
Κατάλληλη καλλιέργεια
Με την περσινή απόδοση να έχει φτάσει σε ικανοποιητικά επίπεδα, ο κ. Βασιλακάκης αισιοδοξεί πως φέτος τα πράγματα θα πάνε αισθητά καλύτερα.
Άλλωστε όπως λέει, η ορυζοπαραγωγή για τον Άγιο Αθανάσιο, λιγότερο διάσημο ρυζότοπο από τη γειτονική Χαλάστρα, ήταν μονόδρομος.
«Η καλλιέργεια ρυζιού στον Άγιο Αθανάσιο έχει φτάσει να πραγματοποιείται σε ποσοστό 90%, γιατί είναι η μόνη που αφήνει κάποιο κέρδος, σε σύγκριση με το καλαμπόκι ή το βαμβάκι που προϋπήρχαν ή ακόμα και τα τεύτλα και τη βιομηχανική τομάτα που καλλιεργούνταν αρκετά παλαιότερα», λέει ο ίδιος στη Voria.
Το συγκεκριμένο πρόγραμμα άρδευσης που εφαρμόζεται εκεί, σύμφωνα με τον κ. Βασιλακάκη είναι ιδανικό για την περιοχή. Και αυτό γιατί το αρδευτικό δίκτυο έχει διαμορφωθεί παλαιότερα για την καλλιέργεια σιταριού ή βαμβακιού και σε μια απαιτητική καλλιέργεια, όπως αυτή του ρυζιού, είναι λογικό να μην επαρκεί το νερό.
Το πρόγραμμα εφαρμόζεται ουσιαστικά σε τρία χωράφια του καλλιεργητή, όπου στο ένα γίνεται κανονικά χρήση του νερού, ενώ στα άλλα δύο το νερό μειώνεται, στο ένα κατά 25% και στο άλλο κατά 50%.
Πέρυσι η απόδοση στα τρία χωράφια ήταν σχεδόν η ίδια, αφού και τα τρία κατά τη συγκομιδή ξεπέρασαν τον έναν τόνο καρπού, με τον ορυζώνα όπου έγινε μειωμένη χρήση νερού κατά 25%, να έχει μια ανεπαίσθητη πρωτιά.
Μια εξέλιξη που μόνο αισιοδοξία μπορεί να φέρει εν μέσω κλιματικής κρίσης στη Θεσσαλονίκη όπου παράγεται το 70% του ελληνικού ρυζιού στα περίπου 170.000 στρέμματα στα δυτικά του νομού.