Πόσο άλλαξε η Θεσσαλονίκη στη διάρκεια της δεύτερης δεκαετίας της νέας χιλιετίας; Πόσο ίδια και πόσο διαφορετική είναι η πόλη σε σχέση με δέκα χρόνια πριν; Πού τα πήγε καλύτερα και πού χειρότερα; Ίσως τις πιο έγκυρες απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά θα μπορούσε να τις δώσει κάποιος τρίτος ο οποίος βρέθηκε δύο φορές όλο κι όλο στην πόλη, στη διάρκεια αυτής της δεκαετίας, μια στην αρχή της και μία τώρα. Κι αυτό, διότι, όταν μια πόλη τη ζεις καθημερινά είναι δύσκολο να διακρίνεις, ακόμη και τις μεγαλύτερες αλλαγές της. Όπως συμβαίνει, άλλωστε και με τον εαυτό μας τον οποίο βλέπουμε στον καθρέφτη ίδιο και απαράλλαχτο, παρά τις δεκαετίες που έχει φορτωθεί στις πλάτες του.
Το 2010 η Θεσσαλονίκη είχε ακόμη δήμαρχο τον Βασίλη Παπαγεωργόπουλο, στα τελειώματα της 12ετους θητείας του, χωρίς κανείς, ούτε φυσικά ο ίδιος, να μπορεί τότε να προβλέψει το τι θα επακολουθούσε. Μια βαρύτατη καταδίκη, του ιδίου και του στενού συνεργάτη του, για το σκάνδαλο της υπεξαίρεσης, στίγμα στη μακρά πολιτική διαδρομή του, μα και στίγμα για την ίδια την πόλη.
Είχε επίσης περιφερειάρχη τον Παναγιώτη Ψωμιάδη ο οποίος επίσης λίγο καιρό μετά μπήκε κι εκείνος σε περιπέτειες, άλλου είδους, καθώς εξέπεσε του αξιώματός του.
Το στίγμα της διοίκησης Μπουτάρη
Καθόλη τη δεκαετία τα ηνία του δήμου κρατούσε ο Γιάννης Μπουτάρης. Μια προσωπικότητα αντίθετη, σχεδόν σε όλα, σε σχέση με τον προκάτοχό του. Κατά κοινή ομολογία η διοίκηση Μπουτάρη προσέθεσε στην πόλη, χωρίς ωστόσο, να μπορέσει να της αλλάξει επίπεδο. Είχε, βεβαίως και το ελαφρυντικό ότι η θητεία της συνέπεσε με τη μεγαλύτερη οικονομική κρίση που γνώρισε μεταπολεμικά η χώρα.
Πάντως, επέδειξε εξωστρέφεια, γεγονός που βοήθησε στην προσέλκυση περισσότερων επισκεπτών. Προχώρησε σε μια σειρά αναπλάσεις πέριξ του κέντρου, αλλάζοντας την εικόνα σε κάποιες γειτονιές που ήταν για χρόνια παραμελημένες. Υιοθέτησε ένα δημοκρατικό μοντέλο λειτουργίας του δήμου το οποίο το είχε ανάγκη, μετά την περίοδο Παπαγεωργόπουλου. Νοικοκύρεψε τα οικονομικά του που είχαν υποστεί ισχυρό πλήγμα από την υπεξαίρεση.
Απέτυχε, όμως, στα λεγόμενα θέματα της καθημερινότητας. Στην καθαριότητα, για παράδειγμα, εκσυγχρόνισε το στόλο σε σημαντικό βαθμό αλλά παρά ταύτα, δεν κατάφερε να αλλάξει την εικόνα, τουλάχιστον εκτός κέντρου. Ανάλογες χαμηλές επιδόσεις είχε και στα θέματα της κυκλοφορίας και της στάθμευσης, όπως και της εν γένει λειτουργίας των υπηρεσιών του δήμου.
Λίγο πριν την αλλαγή της δεκαετίας η εποχή Μπουτάρη στη Θεσσαλονίκη τελειώνει και η πόλη γυρίζει και πάλι σελίδα με τον Κωνσταντίνο Ζέρβα να βρίσκεται πλέον στο τιμόνι του δήμου.
Με υπογραφή Τζιτζικώστα η περιφέρεια
Στην περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας η δεκαετία έχει την υπογραφή του Απόστολου Τζιτζικώστα. Ο κ.Τζιτζικώστας έχει τα ηνία στην περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας από τον Απρίλιο του 2011 οπότε τέθηκε σε αργία και κηρύχθηκε έκπτωτος από το αξίωμα του περιφερειάρχη ο Παναγιώς Ψωμιάδης. Ο τότε αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης εξελέγη περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας, με 33 ψήφους έναντι 17 του συνυποψηφίου του Διονύση Ψωμιάδη, θέση την οποία διατήρησε και στις περιφερειακές εκλογές του 2014, όταν κατέβηκε ως ανεξάρτητος υποψήφιος.
Στις εκλογές του 2019 ο Απόστολος Τζιτζικώστας πέτυχε μία σαρωτική νίκη με ποσοστό ρεκόρ 62% και επανεκλέχθηκε περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας από τον Α' γύρο των εκλογών.
Η δεκαετία πέρασε αλλά το μετρό δεν ήρθε
Το 2010 η Θεσσαλονίκη δεν είχε μετρό καθώς, σύμφωνα με το αρχικό χρονοδιάγραμμα, επρόκειτο να ολοκληρωθεί το 2012. Μετρό δεν έχει βεβαίως ούτε και σήμερα. Στη διάρκεια αυτής της δεκαετίας το μετρό πέρασε από χίλια κύματα, με αλλαγή αναδόχου, διακοπή εργασιών κ.ο.κ. Ωστόσο, ένα σημαντικό τμήμα του έργου έχει προχωρήσει ικανοποιητικά, το ίδιο και η επέκταση προς Καλαμαριά, αλλά παρ' όλα αυτά, ο ορίζοντας ολοκλήρωσής του το 2023 φαντάζει ακόμη επισφαλής, μιας και υπάρχει και η σοβαρή εκκρεμότητα του σταθμού Βενιζέλου.
Η κατάρρευση του ΟΑΣΘ
Το 2010 η Θεσσαλονίκη είχε όμως καλές οδικές αστικές συγκοινωνίες. Ο ΟΑΣΘ μπορεί να κόστιζε στο κράτος πολύ ακριβά, αλλά ως και το 2015 έβγαζε καθημερινά στους δρόμους 520 λεωφορεία. Από το 2016 και μετά άρχισε η σταδιακή του κατάρρευση η οποία δεν ανακόπηκε ούτε μετά την κρατικοποίησή του, αντιθέτως επιδεινώθηκε. Σήμερα εκτελεί περίπου το 65% με 70% του μεταφορικού έργου, με την ελπίδα, μέσα στο 2020, το ποσοστό αυτό να αυξηθεί κοντά στο 80% με 85%.
Ο αέρας αλλαγής στη ΔΕΘ
Το 2010 η Θεσσαλονίκη είχε μια... παραγκούπολη για εκθεσιακό κέντρο, το ίδιο έχει και τώρα. Στη διάρκεια της δεκαετίας, κυρίως από το 2013-14 και μετά, η ΔΕΘ είχε μια διαρκή αναπτυξιακή πορεία η οποία, όμως, δεν μπορεί να πάει πολύ μακρύτερα εάν δεν αλλάξουν οι εγκαταστάσεις της. Οι διαδικασίες για την κατασκευή νέου εκθεσιακού κέντρου έχουν προχωρήει τα δύο τελευταία χρόνια και ο σχεδιασμός προβλέπει γύρω στο 2026, όταν θα συμπληρώνονται εκατό χρόνια από την πρώτη Έκθεση, το νέο εκθεσιακό κέντρο να είναι έτοιμο.
Σε χέρια ιδιωτών λιμάνι και αεροδρόμιο
Ίσως τα δύο σημαντικότερα γεγονότα της παρελθούσης, πλέον, δεκαετίας για την πόλη, είναι η παραχώρηση του λιμανιού και του αεροδρομίου της. Στο λιμάνι η διαφορά δεν έχει γίνει ακόμη αισθητή, καθώς οι προβλεπόμενες επενδύσεις οι οποίες θα του αλλάξουν επίπεδο, δεν έχουν ξεκινήσει. Αντιθέτως, στο αεροδρόμιο, η διαφορά ήδη καταγράφεται μέσω της σημαντικής αύξησης της επιβατικής κίνησης κι ενώ στο μεταξύ, είναι σε εξέλιξη τα έργα αναβάθμισής του. Μέσα στις επόμενες εβδομάδες παραδίδεται προς χρήση ο νέος διάδρομος προσαπογειώσεων, ενώ εξελίσσονται με ταχείς ρυθμούς τα έργα κατασκευής του νέου επιβατικού σταθμού.
Πλήγματα στην οικονομία
Λιμάνι και αεροδρόμιο μπορούν να δώσουν σημαντική ώθηση στην οικονομία της πόλης η οποία δέχθηκε σοβαρά πλήγματα στη διάρκεια αυτής της δεκαετίας. Πολλές επιχειρήσεις έκλεισαν, κυρίως όσες ήταν συνδεδεμένες με τον κατασκευαστικό κλάδο, άλλες μετέφεραν τη δραστηριότητά τους στις γειτονικές χώρες. Κάποια άλλα εγχειρήματα, όπως η Αλεξάνδρεια Ζώνη Καινοτομίας προχώρησαν στο πρώτο μισό της δεκαετίας με αργά βήματα και άρχισαν τα τελευταία χρόνια να ανεβάζουν ρυθμούς με τις προοπτικές να διαφαίνονται, πάντως, στην εκπνοή του 2019 πιο ευνοϊκές από ποτέ.
Πολύ χειρότερα ήταν τα πράγματα στην αγορά και στο εμπόριο, τομείς που μόλις τα τελευταία ένα με δύο χρόνια, άρχισαν κάπως να ανακάμπτουν.
Πολιτισμός και αθλητισμός
Στον τομέα του Πολιτισμού η Θεσσαλονίκη διατήρησε το καλό επίπεδο που κατέκτησε, μετά και την αναβάθμιση των υποδομών της σε αυτόν τον τομέα. Αντιθέτως, στο χώρο του αθλητισμού, υπάρχει οπισθοδρόμηση σε επίπεδο εγκαταστάσεων, με εξαίρεση τα έργα αναβάθμισης στο Ποσειδώνιο. Υποχώρηση παρατηρείται και σε επίπεδο διακρίσεων, με εξαίρεση βεβαίως τις επιδόσεις των τελευταίων χρόνων της ομάδας ποδοσφαίτου του ΠΑΟΚ. Ενδεικτική της κατάστασης είναι η εικόνα των ομάδων μπάσκετ του Άρη και του ΠΑΟΚ, ομάδων που άλλοτε πρωταγωνιστούσαν σε Ελλάδα και Ευρώπη και τώρα παλεύουν για να παραμείνουν στην πρώτη κατηγορία.
Εν κατακλείδι, το γενικό συμπέρασμα για τη Θεσσαλονίκη, όσον αφορά την τελευταία δεκαετία, είναι ότι παρέμεινε στάσιμη. Με τις ευθύνες να επιμερίζονται τόσο στην τοπική ηγεσία της, όσο και στις κατά καιρούς κυβερνήσεις. Όμως, τις τύχες κάθε πόλης τις ορίζουν κυρίως οι άνθρωποί της και πρωτίστως η ηγεσία της. Αν ρίξει κανείς μια ματιά στο πολιτικό προσωπικό της πόλης θα διαπιστώσει ότι σε μεγάλο βαθμό παραμένει ίδιο και απαράλλαχτο, ακόμη και πέραν της δεκαετίας. Μάλιστα, ένα σημαντικό μέρος του δηλώνει απλώς “ωσεί παρών”, διατηρώντας μόνον αξιώματα, χωρίς την παραμικρή ενασχόληση με την πόλη. Ίσως αυτό να εξηγεί και τη στασιμότητά της. Συγχρόνως, όμως, μεγιστοποιεί το βάρος της ευθύνης της νέας ηγεσίας η οποία αναδείχθηκε μέσα από τις τοπικές και τις εθνικές εκλογές του 2019.
Χρόνια πολλά, καλή χρονιά και μια καλύτερη δεκαετία για όλους μας και για τη Θεσσαλονίκη.