Για το ολοκληρωμένο δίκτυο άμεσης και πολυεπίπεδης στήριξης των θυμάτων έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας καθώς και για τις δράσεις στήριξης της οικογένειας μιλά σε συνέντευξή της στη Voria.gr η υφυπουργός Κοινωνικής Συνοχής & Οικογένειας Έλενα Ράπτη. Τονίζει ότι η χώρα μας διαθέτει ένα συνεκτικό σύστημα προστασίας, το οποίο ολοένα και εμπλουτίζεται. Η κ. Ράπτη υπογραμμίζει επίσης ότι μέσα στις επόμενες εβδομάδες αναμένεται η καθολική εφαρμογή του προγράμματος «Νταντάδες της Γειτονιάς». Αναφερόμενη στη Θεσσαλονίκη κάνει λόγο για ένα νέο μοντέλο για την πόλη, ένα μοντέλο συνέπειας, υλοποίησης και σοβαρού σχεδιασμού. Όπως τονίζει χαρακτηριστικά, «η Θεσσαλονίκη βρίσκεται σήμερα σε μια φάση ουσιαστικής αλλαγής, μιας αλλαγής που αποτυπώνεται σε έργα με σαφή στρατηγική, συνέργειες και μετρήσιμα αποτελέσματα».
Με ποιον τρόπο παρέχεται στη χώρα μας προστασία στα θύματα έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας – Τι δομές υπάρχουν σήμερα; Υπάρχει σχέδιο για επιπλέον ενίσχυσή τους;
Η προστασία των θυμάτων έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας στη χώρα μας βασίζεται σε ένα ολοκληρωμένο δίκτυο άμεσης και πολυεπίπεδης στήριξης, το οποίο έχουμε αναπτύξει στο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής & Οικογένειας.
Στόχος είναι κάθε γυναίκα που βιώνει βία να ξέρει ότι μπορεί να λάβει βοήθεια, ανεξάρτητα από το πού βρίσκεται ή από την οικονομική και κοινωνική της κατάσταση.
Πρώτο και καθοριστικό σημείο επαφής είναι η Γραμμή SOS 15900. Πρόκειται για μια τηλεφωνική γραμμή που λειτουργεί όλο το 24ωρο, πανελλαδικά, και προσφέρει άμεση υποστήριξη από εξειδικευμένους επιστήμονες. Η γυναίκα μπορεί να μιλήσει επώνυμα ή ανώνυμα, να ζητήσει καθοδήγηση και να λάβει άμεσα βοήθεια. Ακόμη και τρίτα πρόσωπα έχουν τη δυνατότητα να καλέσουν, όταν αντιλαμβάνονται ένα περιστατικό βίας.
Παράλληλα, οι γυναίκες παραπέμπονται σε ένα από τα 46 Συμβουλευτικά Κέντρα του Δικτύου, όπου λαμβάνουν δωρεάν ψυχολογική υποστήριξη, εργασιακή συμβουλευτική, νομική καθοδήγηση και υπεράσπιση. Από τα Συμβουλευτικά μας Κέντρα, ενημερώνονται και για τη δυνατότητα αξιοποίησης του Panic Button, ένα ψηφιακό εργαλείο που έχει αποδειχθεί σωτήριο στην πλειονότητα των περιστατικών.
Στη συνέχεια, ενεργοποιείται ένα πλέγμα υπηρεσιών, ανάλογα με τις ανάγκες και τον βαθμό κινδύνου. Όταν υπάρχει άμεση απειλή, η γυναίκα μεταφέρεται σε κατάλυμα έκτακτης φιλοξενίας, μέσω του Μνημονίου Συνεργασίας που έχουμε συνάψει με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων και μέχρι τη μεταφορά της σε έναν από τους 20 Ξενώνες Φιλοξενίας, οι οποίοι λειτουργούν σε διευθύνσεις που είναι απόρρητες, με 24ωρη φύλαξη. Εκεί μπορούν να μείνουν με ασφάλεια, μαζί με τα παιδιά τους.
Πρόσφατα, ενισχύσαμε ακόμη περισσότερο τις υπηρεσίες του Δικτύου μας, μέσα από τη συνεργασία μας με την Uber Hellas, για την ασφαλή μετακίνηση των γυναικών από και προς τις δομές μας.
Ιδιαίτερη σημασία δίνουμε στην ενδυνάμωση του θύματος, καθώς παρέχουμε στοχευμένα προγράμματα επανένταξης στην εργασία, είτε μέσω της ΔΥΠΑ είτε μέσω δράσεων όπως το «Στέγαση και Εργασία».
Σε επίπεδο αποτελεσματικής αντιμετώπισης, ένα πολύ σημαντικό βήμα είναι το Εργαλείο Εκτίμησης Κινδύνου για την ενδοοικογενειακή και έμφυλη βία.
Μέσα από ένα στοχευμένο ερωτηματολόγιο, οι επαγγελματίες πρώτης γραμμής εντοπίζουν παράγοντες που σχετίζονται με τον κίνδυνο επαναλαμβανόμενης ή φονικής βίας και, βάσει αυτών, προτείνουν κατάλληλα μέτρα προστασίας για κάθε θύμα.
Το εργαλείο αυτό σχεδιάστηκε από τη ΓΓΙΑΔ του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Εφαρμόστηκε πιλοτικά στους Δήμους Περιστερίου, Καβάλας και Ηρακλείου και ανέδειξε την αξία της εξατομικευμένης αξιολόγησης κάθε περιστατικού.
Πλέον, βρισκόμαστε στο στάδιο της προετοιμασίας για την καθολική εφαρμογή σε όλες τις υπηρεσίες πρώτης υποδοχής.
Η χώρα μας διαθέτει ένα συνεκτικό σύστημα προστασίας, το οποίο ολοένα και εμπλουτίζεται, επενδύοντας ουσιαστικά στην ασφάλεια, την ενδυνάμωση και την αυτονομία των θυμάτων – και συνεχώς ενισχύεται με νέα εργαλεία και συνεργασίες.
Πόσες οικογένειες έχουν έως τώρα βοηθηθεί με το πρόγραμμα «Νταντάδες της γειτονιάς»; Σε πόσους και ποιους δήμους εφαρμόζεται;
Το πρόγραμμα «Νταντάδες της Γειτονιάς» έχει ήδη ολοκληρώσει την πιλοτική του φάση με ιδιαίτερα θετικά αποτελέσματα. Υλοποιήθηκε σε 62 δήμους της χώρας και μέσα σε αυτό το διάστημα υπογράφηκαν 925 συμφωνητικά, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι ανταποκρίνεται σε μια πραγματική κοινωνική ανάγκη.
Σήμερα περνάμε στο επόμενο, σημαντικό στάδιο: την καθολική εφαρμογή του προγράμματος. Η μετάβαση αυτή προετοιμάζεται με προσοχή και συγκεκριμένο σχεδιασμό, ώστε το πρόγραμμα να επεκταθεί σε όλη τη χώρα με τρόπο αποτελεσματικό. Η έναρξη της πανελλαδικής εφαρμογής αναμένεται μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
Πρόκειται για μια στοχευμένη κοινωνική παρέμβαση που έρχεται να απαντήσει σε ένα πρακτικό πρόβλημα των οικογενειών με μικρά παιδιά: πώς μπορούν οι γονείς, και κυρίως οι μητέρες, να συνδυάσουν την εργασία με τη φροντίδα ενός βρέφους ή νηπίου.
Στην πράξη, το πρόγραμμα στηρίζει οικονομικά εργαζόμενες μητέρες με παιδί ηλικίας από 2 μηνών έως 2,5 ετών και ετήσιο ατομικό εισόδημα έως 24.000 ευρώ. Η μητέρα λαμβάνει μηνιαία ενίσχυση 500 ευρώ, εφόσον εργάζεται με πλήρη απασχόληση, ή 300 ευρώ, αν εργάζεται με μερική απασχόληση, προκειμένου να προσλάβει επιμελητή ή επιμελήτρια για τη φροντίδα του παιδιού. Η φροντίδα μπορεί να παρέχεται είτε στο σπίτι της οικογένειας είτε στον χώρο του επιμελητή, ανάλογα με τη μεταξύ τους συμφωνία.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει και για τις άνεργες μητέρες. Όσες είναι εγγεγραμμένες στη ΔΥΠΑ και διαθέτουν ενεργή κάρτα ανεργίας, μπορούν να λάβουν voucher ύψους 300 ευρώ τον μήνα για διάστημα τριών μηνών, ώστε να έχουν στήριξη στη φροντίδα του παιδιού τους και τον απαραίτητο χρόνο να αναζητήσουν εργασία ή να συμμετέχουν σε συνεντεύξεις.
Η παροχή των υπηρεσιών γίνεται με ευελιξία: οι ώρες και οι ημέρες απασχόλησης καθορίζονται κατόπιν συνεννόησης γονέα και επιμελητή. Αυτό καθιστά το πρόγραμμα ιδιαίτερα χρήσιμο για γονείς που εργάζονται σε βάρδιες, με κυλιόμενο ωράριο ή σε ώρες και ημέρες που δεν λειτουργούν βρεφονηπιακοί σταθμοί.
Ο στόχος του προγράμματος είναι διττός: από τη μία πλευρά, βοηθά τις μητέρες να επιστρέψουν στην εργασία τους ή να παραμείνουν ενεργές επαγγελματικά μετά τη γέννηση του παιδιού και από την άλλη, δημιουργεί νέες ευκαιρίες απασχόλησης για γυναίκες και άνδρες, που επιθυμούν να εργαστούν ως επιμελητές/επιμελήτριες, ακόμη και από το σπίτι τους, με εισόδημα και ασφαλιστική κάλυψη.
Όσοι ενδιαφέρονται να γίνουν επιμελητές εντάσσονται στο Μητρώο Επιμελητών του προγράμματος, μέσω ηλεκτρονικής αίτησης στην πλατφόρμα ntantades.gov.gr, που σύντομα θα ανοίξει.
Για την εγγραφή απαιτούνται συγκεκριμένα πιστοποιητικά, όπως απολυτήριο υποχρεωτικής εκπαίδευσης σε συνδυασμό με επιμορφωτικό online σεμινάριο ή πτυχίο βρεφονηπιοκόμου/βοηθού βρεφονηπιοκόμου, πιστοποιητικό υγείας και πρώτων βοηθειών, αντίγραφο ποινικού μητρώου γενικής χρήσης και πιστοποιητικό περί μη άσκησης ποινικής δίωξης από την αρμόδια Εισαγγελία Πρωτοδικών του τόπου κατοικίας του.
Σημαντικό είναι επίσης, το γεγονός ότι επιμελητές μπορούν να είναι ακόμη και συνταξιούχοι, παππούδες και γιαγιάδες του παιδιού, εφόσον το επιθυμούν.
Από το 2013 συντονίζετε την καμπάνια «ΕΝΑ στα ΠΕΝΤΕ» του Συμβουλίου της Ευρώπης στην Ελλάδα για τον τερματισμό της παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης. Πόσα παιδιά έχουν ήδη ενημερωθεί για τον κανόνα του εσώρουχου; Ποιος είναι ο στόχος σας;
Το 2013 ανέλαβα τον συντονισμό της πανευρωπαϊκής καμπάνιας “ΕΝΑ στα ΠΕΝΤΕ” στην Ελλάδα, ως βουλευτής και μέλος του Δικτύου Κοινοβουλευτικών του Συμβουλίου της Ευρώπης για τον τερματισμό της παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης. Πρόκειται για μια καμπάνια που ονομάστηκε έτσι γιατί ένα στα πέντε παιδιά στην Ευρώπη πέφτει θύμα κάποιας μορφής σεξουαλικής κακοποίησης, ενώ στην Ελλάδα το ποσοστό αγγίζει το 16%.
Ένα από τα πιο ανησυχητικά στοιχεία είναι ότι στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, 9 στους 10 δράστες ανήκουν στο στενό, οικογενειακό, συγγενικό ή φιλικό περιβάλλον του παιδιού. Δηλαδή στον κύκλο εμπιστοσύνης του. Είναι συχνά ένα πρόσωπο που το παιδί αγαπά και εμπιστεύεται και έτσι, δεν μπορεί να φανταστεί ότι μπορεί να επιδιώξει να του προκαλέσει κακό.
Αυτή ακριβώς η σχέση οικειότητας καθιστά τα παιδιά πιο ευάλωτα και ταυτόχρονα δυσκολεύει την απόφαση της αποκάλυψης. Δεν είναι τυχαίο ότι μόλις 2 στα 100 περιστατικά φτάνουν στις αστυνομικές ή δικαστικές αρχές.
Αυτή η σιωπή μπορεί να σπάσει μέσα από τη γνώση και την ενδυνάμωση. Σε αυτό το πλαίσιο, όλα αυτά τα χρόνια, μέσα από ισχυρές συνεργασίες με θεσμικούς και πολιτειακούς φορείς, τα Τμήματα Ανηλίκων, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, την Εκκλησία της Ελλάδας, την εκπαιδευτική κοινότητα και οργανισμούς, υλοποιήσαμε ένα ευρύ πρόγραμμα δράσεων σε ολόκληρη τη χώρα.
Πραγματοποιήσαμε περίπου 1.000 δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, μοιράσαμε εκατοντάδες χιλιάδες αντίτυπα εκπαιδευτικού υλικού για παιδιά και γονείς, ενώ η καμπάνια προβλήθηκε σε περισσότερες από 400 τηλεοπτικές εκπομπές υψηλής τηλεθέασης, μεταφέροντας τα μηνύματα σε κάθε γωνιά της Ελλάδας.
Μια προσπάθεια που στην αρχή αντιμετωπίστηκε με επιφύλαξη, σταδιακά αγκαλιάστηκε από την κοινωνία και μετατράπηκε σε έναν κοινό αγώνα προστασίας των παιδιών. Σήμερα βλέπουμε απτά αποτελέσματα: μια ελληνική οικογένεια πιο ενημερωμένη και παιδιά που γνωρίζουν βασικούς κανόνες αυτοπροστασίας, όπως ο «κανόνας του εσώρουχου». Παιδιά που μπορούν να ξεχωρίσουν το καλό από το κακό άγγιγμα, το καλό από το κακό μυστικό, το δώρο από τη δωροδοκία.
Το επίσης, ενθαρρυντικό στοιχείο είναι ότι πλέον, φτάνουν περιστατικά στα αστυνομικά τμήματα ανηλίκων στο στάδιο της παρενόχλησης, καταθέτοντας ότι ο δράστης τους έκανε το κακό άγγιγμα, που έμαθαν ποιο είναι, μέσα από την καμπάνια «ΕΝΑ στα ΠΕΝΤΕ». Αυτό το γεγονός δείχνει ότι η έγκαιρη ενημέρωση και ευαισθητοποίηση αποδίδει τα μέγιστα.
Η καμπάνια «ΕΝΑ στα ΠΕΝΤΕ» δεν απευθύνεται μόνο στα παιδιά. Αφυπνίζει και τους ενήλικες, δίνοντας στους γονείς τα απαραίτητα εργαλεία για να αναγνωρίσουν σημάδια, αλλά και να διαχειριστούν σωστά την αποκάλυψη ενός περιστατικού από ένα παιδί. Γιατί η προστασία των παιδιών δεν είναι υπόθεση ενός φορέα – είναι συλλογική ευθύνη όλων μας.
Για πάνω από 20 χρόνια εκλέγεστε βουλευτής της Α΄ Θεσσαλονίκης. Πόσο ικανοποιημένη είστε από τα έργα που γίνονται στην πόλη;
Η Θεσσαλονίκη βρίσκεται σήμερα σε μια φάση ουσιαστικής αλλαγής. Μιας αλλαγής που αποτυπώνεται σε έργα με σαφή στρατηγική, συνέργειες και μετρήσιμα αποτελέσματα. Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, η περίφημη «αλλαγή σελίδας» για την πόλη αποτελεί απτή πραγματικότητα.
Δεν είναι τυχαίο ότι για μεγάλο διάστημα οι πολίτες της Θεσσαλονίκης αντιμετωπίζαμε με επιφυλακτικότητα τις πολιτικές δεσμεύσεις. Είχαμε ακούσει πολλά και είχαμε δει έργα να ξεκινούν χωρίς να ολοκληρώνονται. Τα τελευταία χρόνια, όμως, το τοπίο έχει αλλάξει: εκατοντάδες παρεμβάσεις βρίσκονται σε εξέλιξη, δεκάδες έχουν ήδη ολοκληρωθεί και νέες δράσεις προγραμματίζονται με ξεκάθαρα χρονοδιαγράμματα.
Μιλάμε για επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ που αγγίζουν κάθε δήμο και κάθε γειτονιά, επηρεάζοντας θετικά την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής. Μόνο στους 14 Δήμους της Θεσσαλονίκης υλοποιούνται ή έχουν ήδη ολοκληρωθεί περισσότερα από 230 έργα, με συνολικό προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 2 δισ. ευρώ.
Εμβληματικά έργα υποδομής αλλάζουν τον τρόπο που λειτουργεί η πόλη. Το Μετρό Θεσσαλονίκης βρίσκεται πλέον σε λειτουργία και, μαζί με την επέκταση στην Καλαμαριά, μετασχηματίζει τις μετακινήσεις.
Ο Fly Over αναβαθμίζει την Περιφερειακή Οδό, ενώ οι νέες οδικές και σιδηροδρομικές συνδέσεις με το Λιμάνι Θεσσαλονίκης ενισχύουν τη βιομηχανική και εμπορική δυναμική της περιοχής.
Η ανάπτυξη του 6ου προβλήτα, σε συνδυασμό με τα δίκτυα προς τα Δυτικά Βαλκάνια και την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, διαμορφώνει μια νέα γεωοικονομική προοπτική για ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα.
Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε κρίσιμους κοινωνικούς τομείς. Το νέο Ογκολογικό Νοσοκομείο στη Δυτική Θεσσαλονίκη και το Πανεπιστημιακό Παιδιατρικό Νοσοκομείο στο Φίλυρο αναβαθμίζουν ουσιαστικά τις υπηρεσίες υγείας για την ευρύτερη περιοχή.
Στον τομέα της καινοτομίας και της γνώσης, το ThessINTEC εξελίσσεται σε έναν σύγχρονο κόμβο έρευνας και τεχνολογίας με ευρωπαϊκές προδιαγραφές.
Μέσα σε αυτό το αναπτυξιακό πλαίσιο, η Θεσσαλονίκη ενισχύει και τη διεθνή τουριστική της ταυτότητα.
Ενδεικτική είναι η ένταξή της στον Michelin Guide, μια κορυφαία διάκριση που αναδεικνύει τη γαστρονομική δυναμική της πόλης. Η επιτυχία αυτή δεν είναι τυχαία, αλλά αποτέλεσμα στοχευμένης στρατηγικής του Δήμου Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία με το Υπουργείο Τουρισμού και τον ΕΟΤ, για την ανάδειξη της πολυπολιτισμικής και γαστρονομικής ταυτότητας της πόλης.
Όλες αυτές οι πρωτοβουλίες συνθέτουν ένα νέο μοντέλο για τη Θεσσαλονίκη: ένα μοντέλο συνέπειας, υλοποίησης και σοβαρού σχεδιασμού. Με προσωπική και σταθερή προσήλωση του Πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη, η σημερινή κυβέρνηση προσεγγίζει τη Θεσσαλονίκη με ολοκληρωμένο σχεδιασμό και μακροπρόθεσμο όραμα.
Και αυτή η αλλαγή είναι ήδη εμφανής στου πολίτες. Τη βλέπουν και τη βιώνουν στην καθημερινότητά τους.
