Για πρώτη φορά όλοι οι βασικοί παίκτες στην υπόθεση του λιμανιού της Θεσσαλονίκης ομονοούν για την ιδιωτικοποίηση, η οποία όμως δεν προχωράει, τουλάχιστον με τους γρήγορους ρυθμούς που επιβάλλουν οι περιστάσεις. Η τελευταία ενημέρωση από την πλευρά του ΤΑΙΠΕΔ κάνει λόγο για καταληκτική ημερομηνία κατάθεσης δεσμευτικών προσφορών μέσα στον Ιανουάριο του 2017. Πέρσι τέτοια εποχή –με τις υπογραφές στο 3ο Μνημόνιο πρόσφατες- οι αρμόδιοι υποστήριζαν ότι η ιδιωτικοποίηση θα τελείωνε μέχρι τον Απρίλιο του 2016. Από τότε διολισθαίνουν μήνα το μήνα μέχρι τον προσεχή Ιανουάριο και βλέπουμε.
Ποια είναι τα δεδομένα της υπόθεσης:
Η κυβέρνηση διαβεβαιώνει –τελευταία δια του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στα εγκαίνια της ΔΕΘ- ότι βιάζεται να τελειώσει με το θέμα, προς όφελος του λιμένος και της οικονομικής ανάπτυξης της ευρύτερης περιοχής της Θεσσαλονίκης. Άλλωστε πρόκειται για ιδιωτικοποίηση εγγεγραμμένη στο Μνημόνιο, άρα υποχρέωση της χώρας.
Η συντριπτική πλειοψηφία της αντιπολίτευσης – Νέα Δημοκρατία, Δημοκρατική Συμπαράταξη, Ποτάμι, Ένωση Κεντρώων- συμφωνεί και παροτρύνει την κυβέρνηση να προχωρήσει.
Οι παραγωγικοί και αυτοδιοικητικοί φορείς της Θεσσαλονίκης επιμένουν ότι η ιδιωτικοποίηση του λιμανιού είναι η σημαντικότερη πρωτοβουλία για το αναπτυξιακό μέλλον της περιοχής. Το ίδιο είπε πρόσφατα σε ομιλία του και ο κ. Μαργαρίτης Σχοινάς, εκπρόσωπος του προέδρου της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ.
Η διοίκηση της ΟΛΘ ΑΕ –άνθρωποι τοποθετημένοι από την κυβέρνηση Τσίπρα- αποδεικνύουν τεχνοκρατικά ότι η ιδιωτικοποίηση και οι επενδύσεις που θα γίνουν θα «αλλάξουν επίπεδο» στο λιμάνι, ωθώντας το σε υψηλότερη κατηγορία, τόσο σε ότι αφορά τα φορτία, όσο και την ποιότητα και ταχύτητα της εξυπηρέτησης των χρηστών –πελατών του.
Οι υποψήφιοι επενδυτές – τουλάχιστον τρεις ή τέσσερις εκ των προ διετίας οκτώ ενδιαφερομένων- δείχνουν να βιάζονται, αλλά συγχρόνως παζαρεύουν σκληρά τους όρους, τους οποίους πάντως θέτει το ΤΑΙΠΕΔ.
Έναντι όλων αυτών υπάρχουν και κάποιοι που σίγουρα δεν βιάζονται και πιθανότατα εύχονται κάτι να συμβεί και η δουλειά να μην τελειώσει. Ποιοι είναι αυτοί; Πρώτον, ο υπουργός Ναυτιλίας Θοδωρής Δρίτσας, ο οποίος σε αυτή τη φάση δείχνει να καθυστερεί την ολοκλήρωση της σύμβασης παραχώρησης του λιμανιού της Θεσσαλονίκης από το Δημόσιο, προς την ΟΛΘ ΑΕ, που θα ιδιωτικοποιηθεί. Ως γνωστόν τα λιμάνια ως ακίνητα ποτέ δεν θα φύγουν από την ιδιοκτησία του δημοσίου, το οποίο παραχωρεί την άδεια για λιμενικές εργασίες -εν προκειμένω στην ΟΛΘ ΑΕ- και εισπράτει ποσοστό επί του τζίρου ως ενοίκιο. Αυτό ισχύει και σήμερα που η ΟΛΘ ΑΕ είναι υπό δημόσιο έλεγχο, θα ισχύει και αύριο που θα ιδιωτικοποιηθεί. Το ίδιο έγινε και στον Πειραιά με την ΟΛΠ ΑΕ, κάτι που –θεωρητικά- θα διευκόλυνε τη διαδικασία στη Θεσσαλονίκη, αφού το πρότυπο υπάρχει και έγινε αποδεκτό μόλις πριν από λίγους μήνες. Αντίθετα υπάρχει καθυστέρηση, που δεν εξηγείται με πειστικό τρόπο, παρά μόνο από το γεγονός ότι ο υπουργός είναι ευθέως αντιθέτως με τις ιδιωτικοποιήσεις των λιμανιών και δεν το κρύβει.
Δεύτερον, η COSCO που έχει αγοράσει την πλειοψηφία των μετοχών της ΟΛΠ ΑΕ. Οι Κινέζοι βρίσκονται εδώ και χρόνια στο λιμάνι του Πειραιά και δουλεύουν συστηματικά για να οργανώσουν τον Νότιο Διάδρομο. Ένα σύστημα συνδυασμένων μεταφορών από την Κίνα προς την Κεντρική Ευρώπη, μέσω του λιμανιού του Πειραιά, του Θριασίου πεδίου και της σιδηροδρομικής διέλευσης των χωρών των δυτικών Βαλκανίων (Σκόπια, Κόσοβο, Σερβία). Με αυτό τον τρόπο ήδη έχουν καταφέρει να περιορίσουν αισθητά τη στρατηγική σημασία του λιμανιού της Θεσσαλονίκης, που σε πολλές συζητήσεις, πλέον, εμφανίζεται να εξαρτά το μέλλον του από την επέκταση της εμβέλειας του στα 600 χιλιόμετρα βορείως της Θεσσαλονίκης, από 300 που είναι σήμερα. Κι επειδή η Κίνα είναι και συμπεριφέρεται ως υπερδύναμη πιέζει πολιτικά στο ανώτερο δυνατό επίπεδο να καθυστερήσει η υπόθεση της ΟΛΘ ΑΕ. Για όποιον δεν κατάλαβε: σήμερα ο σημαντικότερος ανταγωνιστής του λιμανιού της Θεσσαλονίκης είναι το λιμάνι του Πειραιά.
Τρίτον, οι εργαζόμενοι στην ΟΛΘ ΑΕ. Διότι μπορεί η κυβέρνηση να εξασφάλισε σε όσους δεν θέλουν να δουλέψουν στον ιδιώτη τη δυνατότητα να υποβάλλουν αίτηση μετάταξης σε άλλη υπηρεσία ή οργανισμό του Δημοσίου, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι οι ίδιοι δεν έχουν ως πρώτη επιλογή να παραμείνει το λιμάνι δημόσιο και να συνεχίζουν να εργάζονται με τους σημερινούς όρους.
ΥΓ. Το 2008 η παραχώρηση του λιμανιού της Θεσσαλονίκης στη Hutchison από ματαιώθηκε επειδή η εταιρία από το Χονγκ Κονγκ υπαναχώρησε. Προτίμησε να χάσει τα 5 εκατ. ευρώ της εγγυητικής συμμετοχής στο διαγωνισμό, παρά να προχωρήσει. Αιτία; Η διεθνής οικονομική κρίση που ξέσπασε με αφορμή την κατάρρευση της Lehman Brothers. Όλα έγιναν μέσα σε λίγες ημέρες…