Σχεδόν διπλασιάστηκαν οι εξαγωγές τροφίμων-ποτών της Κεντρικής Μακεδονίας την πενταετία 2020-2024, αναδεικνύοντας την Περιφέρεια σε εξαγωγική ατμομηχανή του κλάδου. Μάλιστα, το 2024 οι εξαγωγές τροφίμων στην Κεντρική Μακεδονία αυξήθηκαν κατά 10,2% και ήταν το 35,4% των συνολικών εξαγωγών της, με τα χημικά και τα πλαστικά να ακολουθούν. Εκτός της Θεσσαλονίκης, όπου υπάρχει στρέβλωση με τα πετρελαιοειδή, και του Κιλκίς, όπου κυριαρχούν τα μέταλλα, σε όλες τις περιφερειακές ενότητες της Κεντρικής Μακεδονίας τα τρόφιμα ήταν νούμερο «ένα» κλάδος, όπως σημείωσε ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Εξαγωγέων Ελλάδος (ΣΕΒΕ), Παναγιώτης Χασάπης, κατά τη σημερινή παρουσίαση της Χαρτογράφησης της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια (περίοδος 2020-2024), την οποία εκπόνησε το Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών του ΣΕΒΕ με τη στήριξη της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.
Συνολικά, οι εξαγωγές της Κεντρικής Μακεδονίας το 2024 ανήλθαν σε 8,088 δισ. ευρώ, ήτοι μερίδιο 16,4% επί των ελληνικών εξαγωγών, που την κατατάσσουν στη δεύτερη θέση μετά την Περιφέρεια Αττικής και πριν από την Περιφέρεια Πελοποννήσου. Σε σχέση με το 2023 οι εξαγωγές της ήταν αυξημένες κατά 2,1%, ενώ η εξαγωγική της επίδοση (εξαγωγές % περιφ. ΑΕΠ) ήταν 25,6%. Πρώτος αποδέκτης των εξαγωγών της Κεντρικής Μακεδονίας ήταν το 2024 η Βόρεια Μακεδονία (13,2%) και δεύτερος η Γερμανία (8,9%). Ειδικότερα, στην Περιφερειακή Ενότητα της Θεσσαλονίκης οι εξαγωγές ανήλθαν το 2024 σε 5,621 δισ. ευρώ (11,4% μερίδιο εξαγωγών), μειωμένες κατά 0,7% έναντι του 2023. Η δε εξαγωγική επίδοση της Θεσσαλονίκης ήταν 31,9%.
Σχολιάζοντας τα στοιχεία αυτά ο πρόεδρος του ΣΕΒΕ, Σίμος Διαμαντίδης, σημείωσε πως αν και τα τρόφιμα είναι τα κύρια προϊόντα που εξάγει η Κεντρική Μακεδονία, στην περιοδεία του Συνδέσμου στα 49 επαγγελματικά Λύκειά της κανείς μαθητής δεν εκδήλωσε την επιθυμία του να γίνει αγρότης. «Τα επόμενα 20 χρόνια αν δεν έχουμε νέους αγρότες, δεν θα έχουμε προϊόντα να εξάγουμε» τόνισε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να μπούμε στο μοντέλο των επιχειρηματιών-αγροτών.
Στην Ανατολική Μακεδονία Θράκη οι εξαγωγές ανήλθαν το 2024 σε 1,19 δισ. ευρώ, με την Τουρκία (9,8%) να είναι ο πρώτος εξαγωγικός προορισμός, ενώ η εξαγωγική επίδοση της Περιφέρειας ήταν 13%. Στη δε Δυτική Μακεδονία οι εξαγωγές ήταν 364,5 εκατ. ευρώ με πρώτο προορισμό την Αλβανία (29,8%), ενώ η εξαγωγική επίδοση της Περιφέρειας ήταν μόλις 8,2%.
Το 80% των εξαγωγών από το 20% των μεγάλων εταιρειών
Ο κ. Διαμαντίδης στάθηκε και στο γεγονός ότι το 80% των εξαγωγών στη χώρα πραγματοποιείται από το 20% των μεγάλων επιχειρήσεων και τόνισε πως ένας από τους στόχους του ΣΕΒΕ είναι να βοηθήσει και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να εξάγουν. Μάλιστα, τις προέτρεψε να συνενωθούν, ώστε να γίνουν πιο ανταγωνιστικές και να εξάγουν ευκολότερα. Έκανε δε γνωστό ότι ο ΣΕΒΕ θα εκπονήσει σε συνεργασία με την ΕΛΣΤΑΤ μελέτη, ώστε να καταγραφεί τι ακριβώς εισάγουμε από πρώτες ύλες στον πρωτογενή τομέα, με σκοπό τα στοιχεία να δοθούν στις Περιφέρειες ως κατευθυντήριες γραμμές και να γίνει προσπάθεια οι εισαγωγές να αντικατασταθούν με εγχώρια παραγωγή και να μειωθεί το εμπορικό έλλειμμα. Μάλιστα, έδωσε το εντυπωσιακό στοιχείο πως εισάγουμε πρώτες ύλες ή πρωτογενή προϊόντα περίπου 10 δισ. ευρώ, αλλά και εξάγουμε άλλα 10 δισ. ευρώ περίπου.
Μεταξύ άλλων, υπογράμμισε πως το 82% των εξαγωγών το πραγματοποιούν τρεις Περιφέρειες (Αττικής, Κεντρικής Μακεδονίας και Πελοποννήσου) και οι υπόλοιπες 10 μόλις το 18%, κάτι που είναι πρόβλημα. Συνολικά το 2024 οι εξαγωγές της χώρας ανήλθαν σε 100 δισ. ευρώ (αγαθά και υπηρεσίες) με το εμπορικό έλλειμμα να ανέρχεται σε 12 δισ.ευρώ (το έλλειμμα στα αγαθά ήταν 34 δισ.δολ., οι υπηρεσίες όμως ήταν πλεονασματικές κατά 22 δισ. ευρώ). Όπως ανέφερε ο κ. Διαμαντίδης, οι δασμοί των ΗΠΑ στα ευρωπαϊκά προϊόντα δεν έχουν επηρεάσει προς το παρόν τις ελληνικές εξαγωγές, ενώ σημείωσε πως έχουν γίνει κάποιες προσπάθειες ώστε να αρθούν οι δασμοί στα ελληνικά προϊόντα και ίσως υπάρξουν καλά νέα μέχρι το τέλος του έτους.
Ερωτηθείς τι προσπάθειες πρέπει να γίνουν ώστε να μειωθεί το εμπορικό έλλειμμα, ο κ. Διαμαντίδης αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στο παράδειγμα μιας μεγάλης επένδυσης 20 εκατ. ευρώ από όμιλο της Τουρκίας στην Κομοτηνή που θα δώσει κατευθυντήριες γραμμές στους αγρότες με συμβολαιακή γεωργία ώστε να παράγουν λαχανικά προς κατάψυξη, πατάτες αλλά και κατεψυγμένες ζύμες, με προορισμό την Ευρώπη, πρότζεκτ που ωφελεί, όπως είπε, την περιοχή.
«Οι εξαγωγές αναδεικνύονται σε σημαντικό παράγοντα για την αύξηση του ΑΕΠ και τη μείωση του δανεισμού του κράτους. Το made in greece είναι πια ισχυρό brand name στο εξωτερικό, όχι μόνο από άποψη τιμής, αλλά και ποιότητας» τόνισε ο πρόεδρος του ΣΕΒΕ. Από την πλευρά του ο αντιπεριφερειάρχης Εξωστρέφειας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, Μπάνε Πρέλεβιτς, τόνισε πως η μελέτη του ΣΕΒΕ δεν είναι απλώς ένα στατιστικό αποτύπωμα. «Για την Περιφέρειά μας είναι ένας οδηγός, ένα εργαλείο για την δημιουργία στρατηγικής εξωστρέφειας, λήψης αποφάσεων και για την ανάδειξη των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της».