Έτοιμη να αποδεχτεί την αμερικανική πρόταση για κατάπαυση του πυρός διάρκειας 30 ημερών και μάλιστα με άμεση ισχύ, δηλώνει η Ουκρανία, όπως αναφέρεται στην κοινή δήλωση των ΗΠΑ και της Ουκρανίας, μετά την πολύωρη συνάντηση που είχαν χθες αντιπροσωπείες των δύο χωρών στη Τζέντα της Σαουδικής Αραβίας. Στην ανακοίνωση, την οποία κοινοποίησε το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών, προστίθεται πως η προτεινόμενη κατάπαυση του πυρός θα μπορεί να παραταθεί με αμοιβαία συμφωνία των δύο μερών και η αποδοχή και εφαρμογή της υπόκειται πλέον στη Ρωσία.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες «θα άρουν αμέσως την παύση στην ανταλλαγή πληροφοριών και θα επανεκκινήσουν τη βοήθεια σε επίπεδο ασφαλείας προς την Ουκρανία», τονίζεται χαρακτηριστικά
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, μιλώντας σε δημοσιογράφους μετά τις κεκλεισμένων των θυρών συζητήσεις, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ έκαναν μια πρόταση, την οποία η ουκρανική πλευρά αποδέχθηκε, «για να προχωρήσει σε κατάπαυση του πυρός και να αρχίσουν διαπραγματεύσεις για να τερματιστεί αυτή η σύγκρουση με τρόπο που να είναι διαρκής και βιώσιμος». Επιπλέον δεσμεύτηκε πως θα έχει επαφές με τους υπουργούς Εξωτερικών της G7 για το θέμα, ενώ ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Μάικ Γουόλτς αποκάλυψε πως κατά τη διάρκεια της συνάντησης στη Τζέντα, τέθηκαν λεπτομέρειες για έναν οριστικό τερματισμό του πολέμου και συζητήθηκε το είδος των εγγυήσεων με στόχο τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια. Είπε ακόμη, πως τις επόμενες μέρες θα έχει προσωπική επικοινωνία με τον Ρώσο ομόλογό του.
Ερωτηθείς αν υπάρχει κάποια κίνηση καλής θέλησης από τη Ρωσία, ή κάποια συγκεκριμένη προθεσμία, ο Μάρκο Ρούμπιο απάντησε: «η Ουκρανία είναι έτοιμη να σταματήσει να πυροβολεί και να αρχίσει να μιλάει», επαναλαμβάνοντας πως ελπίζει ότι η Ρωσία θα αποδεχτεί την πρόταση για κατάπαυση του πυρός. Σε αντίθετη περίπτωση «δυστυχώς θα ξέρουμε ποιος είναι το εμπόδιο για την ειρήνη». «Η μπάλα είναι στην πλευρά της Ρωσίας τώρα», πρόσθεσε ο υπουργός Εξωτερικών και όπως γράφει ο διπλωματικός συντάκτης του BBC, Πολ Άνταμς σε μια πρώτη ανάλυση των δεδομένων -ερμηνεύοντας την ατάκα Ρούμπιο, «η κοινή δήλωση περιέχει πολλές σημαντικές γραμμές, ίσως καμία πιο σημαντική από αυτή: ''Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ανακοινώσουν στη Ρωσία ότι η ρωσική αμοιβαιότητα είναι το κλειδί για την επίτευξη ειρήνης''».
«Nα τελειώνουμε με τον πόλεμο, θα ξανακαλέσω τον Ζελένσκι, ίσως μιλήσω με Πούτιν», δήλωσε αναφορικά με τη συμφωνία ο Τραμπ κι όπως σχολιάζει το BBC, «τώρα, φαίνεται, ήρθε η ώρα να δοκιμαστούν οι προθέσεις της Ρωσίας, δημόσια. Οι συνομιλίες του Τραμπ με τον Πούτιν έχουν μέχρι στιγμής καλυφθεί από αβεβαιότητα, χωρίς εμφανή σημάδια πίεσης αντίστοιχης με αυτή που ασκείται στον Ζελένσκι».
Σύμφωνα με τον διπλωματικό συντάκτη, η κοινή δήλωση ΗΠΑ-Ουκρανίας δεν υπονοεί ότι ο Τραμπ άλλαξε ξαφνικά τη στάση του προς τον Ζελένσκι. Η ακανθώδης σχέση τους προέκυψε μέσα από πολλά χρόνια αμοιβαίας δυσπιστίας. Όμως, το άσχημο σύννεφο της αγανάκτησης που δημιουργήθηκε από αυτή τη σπασμωδική συνάντηση στο Οβάλ Γραφείο πριν από 11 ημέρες μπορεί να αρχίσει να εξαφανίζεται καθώς ξεκινά η πραγματική δουλειά της ειρήνης.
Στις συζητήσεις που έγιναν χθες κεκλεισμένων των θυρών σε μία αίθουσα συσκέψεων στο ξενοδοχείο Ritz-Carlton στην πόλη Τζέντα της Σαουδικής Αραβίας, συμμετείχαν ο Μάρκο Ρούμπιο, και ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας, Μάικ Γουόλτς, ενώ από την ουκρανική αντιπροσωπεία επικεφαλής ήταν ο Αντρίι Γέρμακ, προσωπάρχης του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σιμπίχα και ο υπουργός Άμυνας Ρουστέμ Ουμέροφ.
Όπως σχολιάζει ο διπλωματικός συντάκτης της Washington Post, Τζον Χάτζσον «το γεγονός ότι Αμερικανοί και Ουκρανοί αξιωματούχοι μπόρεσαν να συμφωνήσουν σε μια κοινή δήλωση, πολύ περισσότερο επί της ουσίας, σηματοδοτεί σημαντική βελτίωση των σχέσεων μετά την έκρηξη στο Οβάλ Γραφείο και την απότομη αναστολή της υποστήριξης του αμερικανικού στρατού/ πληροφοριών».
Ζελένσκι: Δεχόμαστε το αμερικανικό σχέδιο για ολική κατάπαυση του πυρός
Σε ανάρτησή του ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανέφερε πως η Ουκρανία μπήκε στις συνομιλίες με πρόταση για κατάπαυση πυρός στον αέρα και τη θάλασσα αλλά τελικά δέχθηκε το αμερικανικό σχέδιο για ολική κατάπαυση πυρός, δηλώνοντας παράλληλα «ευγνώμων» προς τον Πρόεδρο Τραμπ.
«Η θέση μας παραμένει απολύτως σαφής: η Ουκρανία επιδιώκει την ειρήνη από το πρώτο κιόλας δευτερόλεπτο αυτού του πολέμου και θέλουμε να κάνουμε τα πάντα για να το επιτύχουμε το συντομότερο δυνατό και με αξιόπιστο τρόπο—ώστε να μην επιστρέψει ο πόλεμος.
Σε αυτή τη συνάντηση με τους Αμερικανούς, η Ουκρανία πρότεινε τρία βασικά σημεία:
Κατάπαυση πυρός στους αιθέρες - διακοπή επιθέσεων με πυραύλους, βομβών και επιθέσεων με drone μεγάλης εμβέλειας. Κατάπαυση πυρός στη θάλασσα, πραγματικά μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης σε όλη αυτή την κατάσταση, στην οποία βρίσκονται εν εξελίξει διπλωματικές ενέργειες, που σημαίνει πρωτίστως την απελευθέρωση αιχμαλώτων πολέμου και κρατουμένων - τόσο στρατιωτικών όσο και πολιτών- και την επιστροφή των παιδιών της Ουκρανίας που μεταφέρθηκαν βίαια στη Ρωσία.
Η αμερικανική πλευρά κατανοεί τα επιχειρήματά μας και εξετάζει τις προτάσεις μας. Είμαι ευγνώμων στον Πρόεδρο Τραμπ για την εποικοδομητική συνομιλία μεταξύ των ομάδων μας.
Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, η πλευρά των ΗΠΑ πρότεινε να γίνει ένα ακόμη μεγαλύτερο πρώτο βήμα - μια πλήρης ενδιάμεση εκεχειρία 30 ημερών, όχι μόνο να σταματήσει τις επιθέσεις με πυραύλους, drone και βομβιστικές επιθέσεις, όχι μόνο στη Μαύρη Θάλασσα, αλλά και σε ολόκληρη τη γραμμή του μετώπου.
Η Ουκρανία είναι έτοιμη να αποδεχθεί αυτήν την πρόταση - τη θεωρούμε θετικό βήμα και είμαστε έτοιμοι να την υιοθετήσουμε. Τώρα, εναπόκειται στις Ηνωμένες Πολιτείες να πείσουν τη Ρωσία να κάνει το ίδιο. Εάν η Ρωσία συμφωνήσει, η κατάπαυση του πυρός θα τεθεί αμέσως σε ισχύ».
Από την πλευρά του ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Αντρίι Σιμπίχα χαρακτήρισε τη συνάντησή του με ανώτερους Αμερικανούς αξιωματούχους στη Σαουδική Αραβία ως «σοβαρό βήμα προς τα εμπρός».
Σε ανάρτησή του στο X, ο Σιμπίχα είπε ότι η συνάντηση ήταν ένα βήμα μπροστά στην «οδό προς την ειρήνη» και την στρατηγική σχέση Ουκρανίας-ΗΠΑ, προσθέτοντας: Τέτοια αποτελέσματα φέρνει ένας ειλικρινής, ανοιχτός και εποικοδομητικός διάλογος.
Ευχαρίστησε τον Αμερικανό ομόλογό του, υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, τον σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ Μάικ Γουόλτς και τους «Σαουδάραβες φίλους μας».
Ο Τραμπ καλεί Πούτιν
Ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε πως ίσως και σήμερα θα μιλήσει με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, ελπίζοντας πως κι εκείνος θα συμφωνήσει με την ανακοίνωση της Τζέντα και πρόσθεσε με νόημα πως εάν αυτό δεν συμβεί, θα συνεχιστεί το αιματοκύλισμα στο ρωσο-ουκρανικό μέτωπο. Πρόσθεσε ότι κάθε εβδομάδα σκοτώνονται στον πόλεμο 2 με 3.000 στρατιώτες, Ουκρανοί και Ρώσοι καθώς και πολίτες μέσα στις πόλεις. «Νομίζω πως είναι μία μεγάλη διαφορά από αυτό που είδατε τις προάλλες στο Οβάλ Γραφείο», είπε αναφερόμενος στο πρόσφατο επεισόδιο που είχε με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Σχολιάζοντας τη δήλωση Τραμπ η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα δήλωσε στο RIA Novosti ότι δεν αποκλείει επαφές με Αμερικανούς εκπροσώπους τις επόμενες ημέρες.
Πάντως το Κρεμλίνο έχει διατυπώσει, ήδη από την πρώτη συνάντηση με τις ΗΠΑ στη Σαουδική Αραβία, πως δεν θα δεχθεί τετελεσμένα από την άλλη πλευρά – όχι τουλάχιστον τέτοια στα οποία η Μόσχα δεν έχει άμεση συμμετοχή.
Χαιρετίζει τη συμφωνία η Ευρώπη
Θετική ήταν η πρώτη αντίδραση της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν, η οποία την χαρακτήρισε ως «βήμα προς μια συνολική, δίκαιη και διαρκή ειρήνη».
Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ έγραψε στο X: «Φαίνεται ότι οι Αμερικανοί και οι Ουκρανοί έκαναν ένα σημαντικό βήμα προς την ειρήνη. Και η Ευρώπη παραμένει έτοιμη να βοηθήσει προς την κατεύθυνση μίας δίκαιης και διαρκούς ειρήνης».
«Καλωσορίζω θερμά τη συμφωνία στην Τζέντα και συγχαίρω τον πρόεδρο Τραμπ και τον πρόεδρο Ζελένσκι για αυτή την αξιοσημείωτη εξέλιξη» δήλωσε από την πλευρά του ο Βρετανός πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ, για να προσθέσει πως «η Ρωσία πρέπει τώρα να συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός και να τερματίσει και αυτή τις μάχες». Πρόσθεσε πως θα συγκαλέσει το Σάββατο εικονική συνάντηση των χωρών που είναι έτοιμες να υποστηρίξουν μια κατάπαυση του πυρός «για να συζητήσουν τα επόμενα βήματα».
Γεφυρώνονται οι «διαφορετικές απόψεις;»
Την ώρα που Ουκρανοί και Αμερικανοί αξιωματούχοι διαπραγματεύονταν, στην πρώτη υψηλού επιπέδου συνάντηση μετά την έντονη αντιπαράθεση των προέδρων τους στο Οβάλ Γραφείο τον περασμένο μήνα, οι New York Times σχολίαζαν πως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ουκρανία και η Ρωσία «φαίνεται να έχουν πολύ διαφορετικές απόψεις για το πώς θα πρέπει να εφαρμοστεί η όποια εκεχειρία».
Η Ουκρανία έχει προτείνει άμεση παύση των αεροπορικών και ναυτικών επιθέσεων, αλλά ζητά εγγυήσεις ασφαλείας πριν το πεζικό της καταθέσει τα όπλα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες πιέζουν για άμεση και καθολική εκεχειρία. Από την άλλη, η Ρωσία, που δεν συμμετέχει στις συνομιλίες, έχει καταστήσει σαφές ότι απαιτεί συγκεκριμένες παραχωρήσεις πριν τερματίσει τον πόλεμο που ξεκίνησε.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει καταστήσει σαφές ότι επιδιώκει περισσότερα από απλή διακοπή των επιθέσεων. Η Ουκρανία έχει προτείνει την άνευ όρων κατάπαυση πυρός σε ό,τι αφορά επιθέσεις μεγάλου βεληνεκούς ως μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, έχει ξεκαθαρίσει ότι η Ουκρανία θα πρέπει να κάνει παραχωρήσεις όσον αφορά τα εδάφη που έχει καταλάβει η Ρωσία από το 2014, ως μέρος οποιασδήποτε ειρηνευτικής συμφωνίας.
«Το πιο σημαντικό πράγμα που πρέπει να πετύχουμε εδώ είναι να έχουμε μια ξεκάθαρη εικόνα ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη να πάρει δύσκολες αποφάσεις, όπως και η Ρωσία θα πρέπει να τολμήσει δύσκολες επιλογές, για να τερματιστεί αυτή η σύγκρουση ή τουλάχιστον να παγώσει με κάποιον τρόπο», είχε δηλώσει ο Ρούμπιο σε δημοσιογράφους τη Δευτέρα.
Υπενθυμίζεται πως η κυβέρνηση Τραμπ είχε αναστείλει τη στρατιωτική βοήθεια και τις υπηρεσίες πληροφοριών προς την Ουκρανία, εστιάζοντας σε απευθείας συνομιλίες με το Κρεμλίνο. Η προσέγγιση αυτή έχει επικριθεί από την Ευρωπαϊκή Ενωση, που αντιτίθεται στην επιβολή ενός γρήγορου ειρηνευτικού διακανονισμού, τονίζοντας ότι το Κίεβο πρέπει να διαπραγματευτεί από θέση ισχύος.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει επανειλημμένα κατηγορήσει τον Βλαντιμίρ Πούτιν πως δεν ενδιαφέρεται για ειρήνη και ότι οποιαδήποτε παραχώρηση θα ανοίξει τον δρόμο για νέες ρωσικές επιθέσεις στην Ευρώπη.
«Οι Ρώσοι δεν μπορούν να κατακτήσουν όλη την Ουκρανία, αλλά θα είναι πολύ δύσκολο για το Κίεβο να απωθήσει τις ρωσικές δυνάμεις σε σύντομο χρονικό διάστημα», παρατηρούσε από την πλευρά του ο Μάρκο Ρούμπι.
Με πληροφορίες από New York Times, BBC, kathimerini
Πηγή Φωτογραφίας: Asoociated Press