Το 2017 κλείνει την αυλαία του, ένα έτος κατά τη διάρκεια του οποίου πολύ σημαντικά γεγονότα φαίνεται να οδηγούν στον μετασχηματισμό της διεθνούς σκηνής, στην αποσταθεροποίηση αλλά και στην κλιμακούμενη βία, με την τρομοκρατία να παίζει σημαντικό ρόλο και να καταλαμβάνει όλο και περισσότερο χώρο στη Δύση.
Η ορκομωσία του Ντόναλντ Τραμπ ως νέου προέδρου των ΗΠΑ και η στάση που τηρεί στην εξωτερική του πολιτική, ο συριακός εμφύλιος, η συνεχιζόμενη ταραχή στη Μέση Ανατολή, η κρίση στην κορεατική χερσόνησο, το δημοψήφισμα για την αυτονομία στην Καταλονία, είναι σίγουρα γεγονότα που μοιάζουν να ανασυνθέτουν το πεδίο της διεθνούς σκακιέρας αλλά και να αναζωπυρώνουν την ανησυχία για νέες σημαντικές και ενδεχομένως βίαιες ανακατατάξεις.
Μέσα στο παγκόσμιο όλον, τα θέματα που απασχόλησαν την πόλη της Θεσσαλονίκης έχουν και αυτά τη σημασία τους, καθώς έπαιξαν ρόλο στην καθημερινότητα αλλά και στις συζητήσεις των πολιτών.
Η Voria.gr επέλεξε δέκα γεγονότα που σημάδεψαν τη ζωή της Θεσσαλονίκης στο έτος που φεύγει και ακόμα δύο γύρω από τα οποία σημειώθηκαν σημαντικές εξελίξεις μέσα στο 2017 και ως εκ τούτου αναμένεται να επηρεάσουν την πραγματικότητα της πόλης στο μέλλον.
1. Όταν πάγωσε... το αλάτι
Το 2017 μπήκε φέρνοντας πολύ νωρίς τις πρώτες νιφάδες στην πόλη, μόλις στις 9 Ιανουαρίου. Όσο όμως κι αν το θέαμα του λευκού τοπίου μοιάζει όμορφο, για τους περισσότερους Θεσσαλονικείς έφτασε να είναι τελικά μαρτύριο, καθώς τα προβλήματα που έφερε ο χιονιάς και ο παγετός διέτρεξαν όλο τον πρώτο μήνα του έτους.
Μνημειώδεις παραμένουν οι εικόνες από το κυκλοφοριακό κομφούζιο της 10ης Ιανουαρίου στη Θεσσαλονίκη με εκατοντάδες εγκλωβισμένους οδηγούς στο κέντρο και σε άλλους δρόμους της πόλης.
Ο παγετός που επικρατούσε εκείνες τις μέρες προκάλεσε προβλήματα στην υδροδότηση αρκετών περιοχών της πόλης, με συνεχείς διακοπές νερού λόγω παγωμένων σωληνώσεων, ενώ δεκάδες νοικοκυριά με ατομική θέρμανση έμειναν χωρίς ζεστό νερό για αρκετές ημέρες.
Από την άλλη μεριά, η διαχείριση του χιονιά από τη διοίκηση του Δήμου κρίθηκε τουλάχιστον ανεπαρκής, ενώ η δικαιολογία του δημάρχου Γιάννη Μπουτάρη για την ολιγωρία ήταν... οι παγωμένες αλατιέρες.
2. Η ημέρα που εγκατέλειψαν τα σπίτια τους 60.000 άτομα
Μία βόμβα του Β' Π.Π. που έριξαν από λάθος συμμαχικά αγγλικά αεροπλάνα και περίμενε 74 ολόκληρα χρόνια για να εντοπιστεί τυχαία από σκαπτικό μηχάνημα κοντά σε πρατήριο της ΕΚΟ την 1η Φεβρουαρίου, είχε σαν αποτέλεσμα τον σχεδιασμό και την εφαρμογή στις 12 Φεβρουαρίου της μεγαλύτερης εκκένωσης πληθυσμού σε περίοδο ειρήνης.
Περίπου 50.000 με 60.000 κάτοικοι των δήμων Κορδελιού-Ευόσμου και Αμπελοκήπων-Μενεμένης αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν για μερικές ώρες τα σπίτια τους, σε μια γιγαντιαία επιχείρηση που στέφθηκε με επιτυχία. Η βόμβα τελικά απενεργοποιήθηκε, ενώ μεταφέρθηκε προς εξουδετέρωση με ειδικά στρατιωτικά οχήματα στο πεδίο βολής Ασκού - Προφήτη.
3. Στα χέρια του δήμου για τη δημιουργία Μητροπολιτικού Πάρκου το στρατόπεδο Παύλου Μελά
«Σήμερα έχουμε μια λύση που δίνει στο δημόσιο χώρο όλα τα στρέμματα της περιοχής, προκειμένου να δημιουργηθεί εδώ ένας πνεύμονας πρασίνου για τη δυτική Θεσσαλονίκη», δήλωσε ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας κατά την τελετή παράδοσης της διαχείρισης του πρώην στρατοπέδου Παύλου Μελά στη δημοτική αρχή στις 8 Μαρτίου, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας, Πάνου Καμμένου.
Στις 23 Νοεμβρίου δόθηκε το πράσινο φως από τη Γενική Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού, η οποία προενέκρινε την καταρχήν χωροθέτηση ΕΧΣ, καθώς και τις επιτρεπόμενες χρήσεις γης και τους όρους και περιορισμούς δόμησης στον χώρο του πρώην στρατοπέδου.
Οι εργασίες για την ανάπλαση και τη δημιουργία στον χώρο ενός μητροπολιτικού πάρκου, που, μεταξύ άλλων, προβλέπουν φυτεύσεις 2.500 νέων δέντρων, αναμένεται να ξεκινήσουν στο τέλος του 2018, προκειμένου να ολοκληρωθούν σε δύο χρόνια. Μία εικόνα για το πώς θα είναι το πάρκο δόθηκε από τον επιστημονικό συνεργάτη του Δήμου στο συγκεκριμένο πρότζεκτ, αρχιτέκτονα, Πρόδρομο Νικηφορίδη.
4. Σοκ στη Θεσσαλονίκη από τον τραγικό θάνατο τεσσάρων παιδιών
Το πρωί της 28ης Μαρτίου η Θεσσαλονίκη ξύπνησε σοκαρισμένη από την είδηση του χαμού τεσσάρων νέων παιδιών σε τροχαίο δυστύχημα στην περιοχή του Ευόσμου.
Πιο συγκεκριμένα, τα ξημερώματα της ίδιας μέρας, στη συμβολή των οδών Αναγεννήσεως και Σμύρνης, αυτοκίνητο μάρκας Volvo που οδηγούσε 17χρονος, εξετράπη της πορείας του και προσέκρουσε σε τοιχίο και στη συνέχεια σε περίφραξη γηπέδου. Από τη σύγκρουση έχασε τη ζωή του ο 17χρονος οδηγός και άλλοι τρεις συνεπιβάτες, οι δύο 17χρονοι και ο τρίτος 19 ετών, ενώ άλλος ένας 17χρονος τραυματίστηκε σοβαρά.
5. Το «Μακεδονία» περνάει στα χέρια της Fraport
Σε νέα εποχή πέρασε το αεροδρόμιο «Μακεδονία» στις 11 Απριλίου, καθώς τη διαχείριση του, μαζί με τα υπόλοιπα 13 περιφερειακά αεροδρόμια της χώρας, ανέλαβε η Fraport Greece.
Η γερμανική εταιρεία αναμένεται μέχρι το καλοκαίρι του 2020 να επενδύσει στο αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης περί τα 95 εκατ. ευρώ, με το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων να αφορά στον τερματικό σταθμό.
Σημειώνεται ότι από τον Νοέμβριο λαμβάνουν χώρα τα έργα αναβάθμισης όλου του παλαιού τμήματος του διαδρόμου προσαπογειώσεων 10/28 στο αεροδρόμιο, στο τμήμα που τέμνεται με τον 16/34.
Έως την ολοκλήρωση των έργων τον Μάρτιο, χρησιμοποιείται ως κύριος διάδρομος προσαπογειώσεων ο τροχόδρομος του «Μακεδονία». Το γεγονός αυτό είχε σαν αποτέλεσμα αρκετές αεροπορικές εταιρείες να προβούν σε ακυρώσεις πτήσεων και στην εκτέλεσή τους μέσω του αεροδρομίου της Καβάλας «Μέγας Αλέξανδρος» έως τα τέλη Δεκεμβρίου, επικαλούμενες την «ακαταλληλότητα» του προσωρινού διαδρόμου.
6. Κύπελλο στη Θεσσαλονίκη μετά από 14 χρόνια
Μετά από 14 χρόνια ανομβρίας, ο δικέφαλος του βορρά κατακτά το Κύπελλο Ελλάδας στον επεισοδιακό τελικό του Βόλου στις 6 Μαΐου, νικώντας με 2-1 την ΑΕΚ και φέρνοντας έναν ποδοσφαιρικό τίτλο στη Θεσσαλονίκη.
Πριν τη σέντρα του τελικού σημειώθηκαν πρωτοφανή επεισόδια ανάμεσα σε οπαδούς των δύο ομάδων, με μάχες σώμα με σώμα στην αερογέφυρα του Πανθεσσαλικού, ενώ η αστυνομία επενέβη με πολύ μεγάλη καθυστέρηση.
Η δίψα των οπαδών του ΠΑΟΚ για έναν τίτλο στην εποχή Σαββίδη εκδηλώθηκε με πανηγυρισμούς στον Λευκό Πύργο μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες, όταν και αφίχθη η ασπρόμαυρη αποστολή στη Θεσσαλονίκη.
7. Εκτροχιασμός τρένου στο Άδενδρο
Σοκ προκάλεσε ο εκτροχιασμός της επιβατικής αμαξοστοιχίας Intercity, λίγα μέτρα πριν τον Σταθμό Άδενδρου και λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Θεσσαλονίκη, το βράδυ της 13ης Μαΐου, με απολογισμό τρεις νεκρούς.
Οι νεκροί ήταν άνδρες, ηλικίας 50 και 44 ετών, ενώ ένας 54χρονος, προϊστάμενος Κίνησης Αμαξοστοιχιών, κατέληξε το επόμενο πρωί στο νοσοκομείο Παπανικολάου.
Η μηχανή της αμαξοστοιχίας, που εκτελούσε το δρομολόγιο Αθήνα - Θεσσαλονίκη, εκτροχιάστηκε και σφηνώθηκε σε κτήριο ιδιοκτησίας της ΤΡΑΙΝΟΣΕ που βρισκόταν δίπλα στις σιδηροδρομικές γραμμές και μίσθωναν δύο αλλοδαποί, οι οποίοι διεσώθησαν από θαύμα.
Στο τρένο, που απαρτιζόταν από πέντε βαγόνια, επέβαιναν περίπου 70 άτομα.
Σύμφωνα με το πόρισμα, αιτία του δυστυχήματος ήταν η ταχύτητα που είχε αναπτύξει ο μηχανοδηγός, καθώς ο συρμός πήγαινε με 144,3 χλμ/ώρα.
8. Φυτοπλαγκτόν στον Θερμαϊκό
Στα τέλη Ιουνίου, ένα πηχτό λευκό και καφέ στρώμα φυτοπλαγκτόν σκέπασε μεγάλο μέρος του Θερμαϊκού στην παραλία της Θεσσαλονίκης, με το θέαμα να είναι κυριολεκτικά αποκρουστικό και τη δυσοσμία ιδιαίτερα έντονη.
Ειδικά συνεργεία εργάστηκαν για τον καθαρισμό και την απομάκρυνσή του, ενώ το φαινόμενο διήρκησε περίπου δύο εβδομάδες.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των δειγματοληψιών στις οποίες προέβη ο δήμος Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο της Προγραμματικής Σύμβασης με το Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων Υγροτόπων (ΕΚΒΥ), το φαινόμενο προκλήθηκε από το δινοφύκος του γένους Gonyaulax, το οποίο παράγει πολυσακχαρίτες που οδηγούν στο σχηματισμό βλεννώδους μάζας, με συνέπεια τη δημιουργία συσσωματωμάτων με άλλα φυτικά και ζωικά πλαγκτικά είδη, νεκρά κύτταρα, στερεούς επιπλέοντες ρύπους κ.ά.
9. Κρατικοποίηση του ΟΑΣΘ
Στις 19 Ιουλίου και μετά από αρκετούς μήνες διαβουλεύσεων, η κυβέρνηση προχώρησε στην κρατικοποίηση του ΟΑΣΘ, μετά από 60 χρόνια ιδιωτικής κατοχής του Οργανισμού. Η ενέργεια αυτή έγινε εν μέσω αντιδράσεων από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, αλλά και της διοίκησης του ΟΑΣΘ, με τον αρμόδιο υπουργό, Χρήστο Σπίρτζη να κάνει λόγο για «οικονομική όαση σπατάλης δημόσιου χρήματος», καθώς και για «αδιανόητες αποδόσεις με εξασφαλισμένα κέρδη για τους μετόχους» του Οργανισμού, την ίδια στιγμή, που, όπως ανέφερε, το κράτος είχε ζημία.
Σύμφωνα με τον νόμο 4482/2017 - ΦΕΚ 102/Α/25-7-2017 με τίτλο «Νέο ρυθμιστικό πλαίσιο για τις αστικές συγκοινωνίες στην Περιφερειακή Ενότητα της Θεσσαλονίκης και άλλες διατάξεις», κρατικοποιήθηκε και τέθηκε σε ειδική εκκαθάριση εν λειτουργία ο Οργανισµός Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης (Ο.Α.Σ.Θ.) και συστάθηκε ένας νέος δημόσιος φορέας, ο Οργανισµός Συγκοινωνιακού Έργου Θεσσαλονίκης (Ο.Σ.Ε.Θ.), ο οποίος θα λειτουργήσει από το 2019, καθώς και ένας νέος εκτελεστικός φορέας του συγκοινωνιακού έργου, οι Αστικές Συγκοινωνίες Θεσσαλονίκης (Α.ΣΥ.Θ.).
Νέος πρόεδρος του υπό εκκαθάριση ΟΑΣΘ ορίστηκε ο Στέλιος Παππάς, πατέρας του υπουργού Ψηφιακής Πολιτικής Νίκου Παππά και ιστορικό στέλεχος της Αριστεράς.
Ο πρώην πρόεδρος του ΟΑΣΘ, Χρήστος Στεφανίδης και τρία μέλη του παλαιού διοικητικού συμβουλίου προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά του ελληνικού δημοσίου, του νόμου 4482/2017 και της υπουργικής απόφασης με την οποία διορίστηκαν τα νέα μέλη του ΔΣ του ΟΑΣΘ, ο γενικός διευθυντής και ο ορκωτός λογιστής-ελεγκτής, ζητώντας με προσωρινή διαταγή να παγώσει η διαδικασία εκκαθάρισης του Οργανισμού, καθώς και η μεταβίβαση των μετοχών. Tο ΣτΕ έκανε δεκτό μόνο το σκέλος της έκδοσης προσωρινής διαταγής παγώματος της εκκαθάρισης αλλά απέρριψε αυτό του διορισμού νέου Δ.Σ. το οποίο παρέμεινε στη θέση του.
Στην ίδια αίτηση, προστέθηκαν σταδιακά δεκάδες ακόμη μέτοχοι, με τον συνολικό αριθμό να υπερβαίνει έως σήμερα τους τετρακόσιους, ενώ η εκδίκαση της υπόθεσης αναμένεται στις αρχές του 2018.
Σημειώνεται ότι οι 2.300 εργαζόμενοι του ΟΑΣΘ συμφώνησαν κατά πλειοψηφία να ενταχθούν στη νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας.
10. Το θρυλικό Αβέρωφ έρχεται στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης και σπάει ρεκόρ επισκεπτών
Από τις 7 Οκτωβρίου οπότε και κατέπλευσε στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης μέχρι τις 12 Δεκεβρίου που αποχαιρέτησε την πόλη, το θρυλικό θωρηκτό Αβέρωφ σπάει κάθε ρεκόρ επισκεψιμότητας. Σε αυτό το διάστημα, των δύο περίπου μηνών, πάνω από 135.000 άνθρωποι επισκέφθηκαν το Αβέρωφ στη Θεσσαλονίκη, περισσότεροι από όσους το είχαν επισκεφθεί στο μόνιμο αγκυροβόλιό του, στη μαρίνα Φλοίσβου (περίπου 120.000), τα δύο προηγούμενα χρόνια.
Κατά μέσο όρο, το πλοίο επισκέπτονταν περίπου 2.500 άτομα κάθε ημέρα, στη διάρκεια των 53 ημερών που ήταν επισκέψιμο στη Θεσσαλονίκη. Αυτή η τόσο μεγάλη ανταπόκριση ήταν και ο λόγος που το «αντίο» του πλοίου πήρε παράταση τρεις φορές.
Κατά τη διάρκεια της παραμονής του θωρηκτού στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης, δεκάδες παράλληλες εκδηλώσεις έλαβαν χώρα, με τη μπάντα του Πολεμικού Ναυτικού... να κλέβει την παράσταση. Συναυλίες διοργανώθηκαν τόσο στο Λιμάνι και στο ΚΘΒΕ, όσο και στους δρόμους της πόλης, στους οποίους η μπάντα περιόδευσε ουκ ολίγες φορές.
10+1. Ιδιωτικοποίηση του λιμανιού της Θεσσαλονίκης
Λίγο πριν την εκπνοή του 2017, στις 21 Δεκεμβρίου, το 67% των μετοχών του ΟΛΘ περνάει στα χέρια της κοινοπραξίας του γερμανικού fund DIEP, του γαλλικού ομίλου CMA CGM και της Belterra του ομογενή επιχειρηματία Ιβάν Σαββίδη, καθώς υπεγράφη η σύμβαση παραχώρησης.
Νωρίτερα μέσα στο έτος, τον Απρίλιο, η κοινοπραξία είχε επιλεχθεί ως προτιμητέος επενδυτής, καθώς ανέβασε αισθητά την προσφορά της στον δεύτερο γύρο, φτάνοντας τα 231,9 εκατ. ευρώ.
Η συνολική αξία της συμφωνίας ανέρχεται σε 1,1 δισ. ευρώ και περιλαμβάνει, εκτός από την προσφορά των 231,926 εκατ. ευρώ, υποχρεωτικές επενδύσεις ύψους 180 εκατ. ευρώ την επόμενη επταετία και τα αναμενόμενα έσοδα του Ελληνικού Δημοσίου από τη Σύμβαση Παραχώρησης (αντάλλαγμα παραχώρησης σε ποσοστό 3,5% του κύκλου εργασιών της ΟΛΘ Α.Ε.), αναμενόμενου συνολικού ύψους πλέον των 170 εκατ. ευρώ.
Στις αρχές του 2018 αναμένεται το πράσινο φως από την ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού, ενώ θα ακολουθήσει η κύρωση της σύμβασης παραχώρησης μεταξύ ΟΛΘ και Δημοσίου από τη Βουλή.
Με το κλείσιμο αυτού του ανοιχτού «μετώπου», οι παραγωγικοί φορείς και η οικονομία της πόλης αναμένουν το Λιμάνι της Θεσσαλονίκης να αξιοποιήσει τις μεγάλες προοπτικές του, ως βασικός αναπτυξιακός μοχλός της Βόρειας Ελλάδας.
10+2. Το Θαλάσσιο Μέτωπο Θεσσαλονίκης μπαίνει στην ατζέντα της πόλης
Μέσα στο 2017 σημαντικό χώρο στη δημόσια συζήτηση στην πόλη της Θεσσαλονίκης κέρδισε το θέμα της ενοποίησης του παραλιακού μετώπου.
Η αξιοποίηση του παράκτιου μετώπου μήκους 54 χλμ που ξεκινά από τη Χαλάστρα και το Καλοχώρι μέχρι το Αγγελοχώρι αποτελεί το μεγαλύτερο αναπτυξιακό στοίχημα της πόλης, ενώ στις 24 Νοεμβρίου η Voria.gr διοργάνωσε σχετική ημερίδα στο κτήριο Μ2 του Μεγάρου Μουσικής, καλώντας όλους τους θεσμικούς φορείς να καταθέσουν τις απόψεις και τις προτάσεις τους, σε μια προσπάθεια να ξεκινήσει ένας διάλογος για την υλοποίηση αυτού του μεγάλου οράματος.
Είχε προηγηθεί το μεγάλο αφιέρωμα της Voria.gr, η οποία άνοιξε τον φάκελο «Παραλιακό Μέτωπο Θεσσαλονίκης», αναδεικνύοντας εδώ και αρκετούς μήνες όλα τα σημαντικά ζητήματα που άπτονται του στόχου της ολοκληρωμένης διαχείρισης του παράκτιου μετώπου.
Πρόκειται οπωσδήποτε για ένα θέμα, το οποίο αναμένεται να απασχολήσει τη Θεσσαλονίκη μέσα στο 2018 αλλά και αργότερα, καθώς το παραλιακό μέτωπο είναι δυνατόν να ενώσει και να κινητοποιήσει την καρδιά της πόλης, παραγωγικές δυνάμεις, φορείς, την τοπική αυτοδιοίκηση, αλλά και την κοινωνία των πολιτών.