Τη δημιουργία «συνεκτικών πόλεων» προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ Β΄ Θεσσαλονίκης για την περιοχή, στο πλαίσιο του «Στρατηγικού Σχεδίου για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη της Β' Θεσσαλονίκης», που παρουσιάστηκε ήδη δημοσίως. Το σχέδιο του ΣΥΡΙΖΑ προβλέπει επτά ενότητες «Κέντρων Αυξημένης Τοπικής Εμβέλειας» στη Β' Θεσσαλονίκης.
Τα κέντρα αυτά προβλέπεται να είναι:
-Θέρμης – Βασιλικών.
-Πυλαίας – Χορτιάτη.
-Ωραιοκάστρου.
-Λαγκαδά – Σοχού.
-Σταυρού – Ασπροβάλτας
-Περαίας – Μηχανιώνας – Επανομής.
-Κουφαλίων – Χαλκηδόνας – Αγίου Αθανασίου – Γέφυρας.
«Τα περισσότερα από αυτά τα κέντρα έχουν ήδη συγκεντρώσει αρκετές εμπορικές χρήσεις και υπηρεσίες και στόχος είναι η περεταίρω ανάπτυξή τους», επισημαίνουν οι μελετητές του σχεδίου του ΣΥΡΙΖΑ Β' Θεσσαλονίκης.
Όπως περιγράφουν οι αρμόδιοι, κυρίαρχο στοιχείο του πολεοδομικού ιστού της Β' Θεσσαλονίκης είναι η κατοικία. Σε όλη την έκτασή της η περιοχή εμφανίζει πυκνή δόμηση κατοικιών, οι οποίες όμως στην πλειοψηφία των περιπτώσεων έχουν χαμηλό ύψος. Αυτό είναι αποτέλεσμα των σχετικά χαμηλών συντελεστών δόμησης που θεσπίστηκαν διαχρονικά για την περιοχή. Αυτή η εικόνα οφείλει να διατηρηθεί και να μην αλλοιωθεί ο χαρακτήρας της χαμηλού ύψους οικοδόμησης, τονίζουν.
Ωστόσο, μέσα στον ιστό των κατοικιών συνυπάρχουν ποικίλες υπηρεσίες και εμπορικές χρήσεις. «Σύμφωνα με την αρχή της συμπαγούς πόλης, αυτό πρέπει να διατηρηθεί και να επεκταθεί ακόμη περισσότερο. Είναι σημαντικό να υπάρχουν αρκετές υπηρεσίες, ώστε να καλύπτεται το μεγαλύτερο μέρος των αναγκών των κατοίκων στην περιοχή και να μην απαιτείται η μετακίνησή τους εκτός της Β' Θεσσαλονίκης. Επίσης, θα πρέπει να εξασφαλίζεται η εύκολη πρόσβαση σε αυτές, είτε με τα πόδια και το ποδήλατο (λόγω της εγγύτητας στις κατοικίες), είτε με ένα αποτελεσματικό δίκτυο μέσων μαζικής μετακίνησης», σημειώνεται.
Για την καλύτερη λειτουργία της συνεκτικής πόλης, οι μελετητές θεωρούν απαραίτητο να καθοριστούν χωρικά σημεία που θα αποτελούν κέντρα εξυπηρετήσεων για τους κατοίκους. Όπως περιγράφουν, αυτά θα έχουν συγκεντρωμένες αρκετές υπηρεσίες και εμπορικές δραστηριότητες και θα αποτελούν σημαντικούς κόμβους στο συγκοινωνιακό δίκτυο.
«Στις βασικές επιδιώξεις του πολεοδομικού σχεδιασμού των υπό ένταξη περιοχών και των αναπλάσεων εντός σχεδίου τμημάτων των πόλεων πρέπει να είναι η δημιουργία τράπεζας γης και η αύξηση των δημόσιων και δημοτικών εκτάσεων. Στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα ανταλλαγής γης για κοινόχρηστους χώρους με πρόσθετο συντελεστή δόμησης. Τέτοια Κέντρα Αυξημένης Τοπικής Εμβέλειας έχουν ήδη αναδειχτεί στην ιστορία των πόλεων, αλλά ταυτόχρονα δημιουργούνται νέα από τη δυναμική εξέλιξη των χωρικών παρεμβάσεων και της οικονομικής δραστηριότητας στην περιοχή», υπογραμμίζουν, προτείνοντας τα επτά παραπάνω κέντρα.
Το μοντέλο ανάπτυξης
Εξάλλου, όπως εξηγούν το μοντέλο της «συνεκτικής πόλης» είναι «μια πολυλειτουργική πόλης με σχετική αυτάρκεια, όπου η κατοικία, η εργασία, οι κοινωνικές και εμπορικές υπηρεσίες, η αναψυχή και ψυχαγωγία βρίσκονται σε μεγάλη εγγύτητα».
«Μια τέτοια χωρική οργάνωση έχει ως αποτέλεσμα την ελαχιστοποίηση της ανάγκης μετακίνησης του πληθυσμού, αλλά και τον περιορισμό των αποστάσεων όταν αυτή είναι απαραίτητη. Ένα μέρος των μετακινήσεων μπορεί να γίνεται με ποδήλατο και με τα πόδια, ενώ η δημόσια συγκοινωνία μπορεί να έχει μικρότερα σε μήκος αλλά πυκνότερα δίκτυα και υψηλότερες συχνότητες. Αυτό σημαίνει μείωση των ρύπων και της κατανάλωσης ενέργειας, ταυτόχρονα με την αύξηση της λειτουργικότητας, του κοινωνικά χρήσιμου χρόνου αλλά και του ελεύθερου χρόνου των κατοίκων. Ταυτόχρονα, αυξάνεται η κοινωνική ομοιογένεια και αμβλύνονται οι κοινωνικές αντιθέσεις ανάμεσα στον πληθυσμό. Η πρόσβαση στα δημόσια αγαθά και τις υπηρεσίες γίνεται προσιτή σε όλους, ενώ η αναψυχή δεν θεωρείται προνόμιο που χρήζει μετακίνησης και κόστους, αλλά διατίθεται κοντά στον χώρο διαμονής, με ελεύθερη πρόσβαση», σημειώνουν στο στρατηγικό σχέδιο.
Καταγραφή και αξιοποίηση γης
Το σχέδιο του ΣΥΡΙΖΑ Β' Θεσσαλονίκης είναι προσαρμοσμένο και στην οικονομική συγκυρία, καθώς επισημαίνεται ότι «μια πολιτική παρέμβαση στον χώρο, θα πρέπει να είναι εφικτή και οικονομικά βιώσιμη, χωρίς βεβαίως να μετακυλύει τα οικονομικά βάρη για μια ακόμα φορά στα οικονομικά ασθενέστερα στρώματα. Συνεπώς προτείνεται ένα συνεκτικό ολιστικό μοντέλο χωρικής ανάπτυξης της Β' Θεσσαλονίκης, με παράλληλη και ενιαία προώθηση των στόχων της οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής βιωσιμότητας. Ο αστικός χώρος πρέπει να γίνεται αντιληπτός ως το σημείο σύγκλισης και αλληλοτροφοδότησης της οικονομικής, κοινωνικής, πολιτικής και πολιτιστικής δραστηριότητας.
Σε αυτή την κατεύθυνση είναι απαραίτητη η βέλτιστη αξιοποίηση του οικιστικού ιστού. Για την επιτυχία αυτού του στόχου είναι απαραίτητη η καταγραφή όλης της δημόσιας περιουσίας στην περιοχή, αλλά και των εγκαταλελειμμένων ιδιωτικών κτιρίων, με στόχο την καλύτερη αξιοποίησή τους για δημόσια χρήση. Στη δεύτερη περίπτωση υπάρχουν νομικά, οικονομικά και θεσμικά θέματα προς επίλυση».
Όχι άλλες επεκτάσεις
Οι αδόμητες εκτάσεις, σύμφωνα με το σχέδιο, όπως και οι εκτάσεις αγροτικής γης θα πρέπει να παραμείνουν ως τράπεζα γης και ελεύθεροι χώροι και να ενσωματωθούν στη συνολική πολεοδομική οργάνωση με βάση ένα στρατηγικό σχέδιο για το αστικό πράσινο.
Στην εξωτερική περιαστική ζώνη της χωρικής ενότητας του Μητροπολιτικού Κέντρου οι υφιστάμενοι οικισμοί, βάσει του σχεδίου, θα πρέπει να συγκροτήσουν ευρύτερα σύνολα με συμπληρωματικές λειτουργίες ώστε να περιοριστεί η εξάρτηση τους από το ΠΣΘ και να προσελκύσουν πληθυσμό και δραστηριότητες από τις κορεσμένες περιοχές.
Δεδομένου ότι οι θεσμοθετημένοι και οι προβλεπόμενοι από τα ΓΠΣ οικιστικοί υποδοχείς επαρκούν για τον προγραμματικό πληθυσμό δεν είναι αναγκαίες και πρέπει να αποφευχθούν νέες οικιστικές επεκτάσεις. Στην κατεύθυνση αυτή πρέπει να προσαρμοστεί και ο συγκοινωνιακός σχεδιασμός με έμφαση στα μέσα μαζικής μεταφοράς και προσφέροντας εναλλακτικές δυνατότητες μετακινήσεων.