Κατά μίαν έννοια η δημοσιογραφία οδηγεί παντού. Αρκεί να την εγκαταλείψει κανείς εγκαίρως. Στη Θεσσαλονίκη, βέβαια, η συνήθης κατεύθυνση είναι η πολιτική. Συνήθως τα έδρανα της ελληνικής Βουλής. Σπανιότερα οι πολυθρόνες της Ευρωβουλής. Ειδικά τα τελευταία χρόνια αρκετοί είναι οι δημοσιογράφοι της Θεσσαλονίκης που κάνουν πολιτική καριέρα, τόσο εντός όσο εκτός των συνόρων. Πιθανώς το ίδιο να ισχύει για τους εν Αθήναις επαγγελματίες της ενημέρωσης, αλλά τώρα είναι η ώρα της Θεσσαλονίκης. Το αν αυτό τους βγαίνει σε καλό ή σε κακό είναι μια άλλη, διαφορετική ιστορία. Οι ίδιοι το ξέρουν καλύτερα. Τελευταίο παράδειγμα η Πόπη Τσαπανίδου, που αιφνιδίασε πολλούς εντός και εκτός ΣΥΡΙΖΑ και προ διημέρου ανέλαβε την εκπροσώπηση του κόμματος του κ. Τσίπρα. Από τη Θεσσαλονίκη έλκει την επαγγελματική της καταγωγή. Από τη Θεσσαλονίκη έγινε γνωστή ως δημοσιογράφος της τηλεόρασης και κατέβηκε στην Αθήνα. Τώρα, λοιπόν, πολιτικός. Χωρίς εισαγωγικά. Όταν εκπροσωπείς το δεύτερο σε ποσοστά κόμμα, που στο παρελθόν υπήρξε κυβέρνηση και θέλει να επιστρέψει στην εξουσία, η δουλειά (πρέπει να) είναι επαγγελματική. Καλή δύναμη.
Ένα διαφορετικό έργο
Η πολιτική απόφαση ελήφθη αφού έγινε αποδεκτό το τεχνοκρατικό πλαίσιο. Ο διαγωνισμός έγινε. Η ανάδοχος κοινοπραξία επελέγη. Οι υπογραφές για την κατασκευή έπεσαν. Χθες ανακοινώθηκε και η τράπεζα που θα χρηματοδοτήσει το έργο. Με αυτά τα δεδομένα φαίνεται ότι η υπερυψωμένη περιφερειακή οδός της Θεσσαλονίκης, που τα τελευταία χρόνια έχει μπει στη ζωή μας ως FlyOver και επισήμως ονομάζεται Νέα Ανατολική Περιφερειακή Οδός Θεσσαλονίκης, θα αποτελέσει σύντομα πραγματικότητα για τη Θεσσαλονίκη. Το εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι θα έχει τη δυνατότητα να εξυπηρετεί 10.000 αυτοκίνητα την ώρα. Το ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι πιθανότατα η FlyOver θα καταχωρηθεί στην εξαιρετικά σπάνια εκείνη κατηγορία έργων στη Θεσσαλονίκη που θα κατασκευαστεί και θα λειτουργήσει στην ώρα της, εντός χρονοδιαγράμματος. Οπότε οι κάτοικοι της πόλης θα καταλάβουν ότι υπάρχουν και δουλειές που γίνονται… αλλιώς. Κανονικά, με το άλογο μπροστά και όχι πίσω από το κάρο. Και όχι στο… βλέποντας και κάνοντας, όπως τα περισσότερα δημόσια, ιδιωτικά και ημι-δημόσια έργα στη Θεσσαλονίκη των τελευταίων 30 – 40 ετών.
Το πρόβλημα της οικονομίας και…
Ένα από τα μεγάλα προβλήματα του ελληνικού οικονομικού συστήματος είναι ο πολύ μεγάλος αριθμός των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων. Διότι μπορεί κάποιοι «οικονομολόγοι του καφενείου και των social media» να διατείνονται ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας, κυρίως λόγω της απασχόλησης που προσφέρουν, αλλά η αλήθεια είναι πως άλλο μια μικρομεσαία επιχείρηση με την ευρωπαϊκή έννοια του όρου (μέχρι 250 εργαζόμενοι και μέχρι 50 εκατ. ευρώ ετήσιος τζίρος) και άλλο αυτό που συμβαίνει στη χώρα μας, όπου πάνω από το 95% των επιχειρήσεων απασχολούν λιγότερους από 10 εργαζομένους, ενίοτε ο επαγγελματίας δουλεύει μόνος του. Πρόκειται για επιχειρηματικότητα της ανάγκης, κάτι που σημαίνει ότι την ασκούν άνθρωποι που στην πλειονότητά τους δεν βρήκαν κάποια μισθωτή εργασία όπως τη φαντάζονταν, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις ακολουθούν μηχανικά και προδιαγεγραμμένα την οικογενειακή παράδοση. Τίποτε από αυτά δεν είναι κακό από μόνο του. Τα αρνητικά της υπόθεσης είναι κυρίως δύο: Αφενός η σχεδόν απολύτως αδιαφανή λειτουργία αυτών των επιχειρήσεων, κάτι που σημαίνει φοροδιαφυγή, φοροαποφυγή, φοροκλοπή και τα σχετικά. Και αφετέρου η νοοτροπία που αναπτύσσουν οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες –συχνά νοοτροπία πειρατή- καθώς σε πολλές περιπτώσεις ακόμη και μετά από δεκαετίες αισθάνονται προσωρινοί στην αγορά, μονίμως καταδιωκόμενοι και με την πλάτη στον τοίχο. Υπάρχουν κι άλλα αρνητικά, που ξεκινούν από τα πεδία του σχεδιασμού, της ανάπτυξης, των επενδύσεων, του εκσυγχρονισμού, της ψηφιακότητας και φτάνουν μέχρι την –ανύπαρκτη σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις- έννοια της κοστολόγησης προϊόντων και υπηρεσιών. Στο τέλος της ημέρας όλα αυτά τα… ψιλά γράμματα «σκάνε» τόσο στο πορτοφόλι του πελάτη, που δεν ξέρει τι ακριβώς πληρώνει, όσο και στο δημόσιο ταμείο, το οποίο δεν εισπράττει τα προβλεπόμενα, με αποτέλεσμα τη δημιουργία «μαύρης τρύπας».
… οι αντιρρησίες μικρομικροί
Όλοι αυτοί οι συνειρμοί -για τους οποίους η συζήτηση κρατάει χρόνια, κάτι σαν την κολόνια της Αλεξίου, αλλά το αποτέλεσμα δεν αλλάζει, αφού είναι γραμμένο στα κιτάπια του νεοελληνικού κράτους και τις χρεοκοπίες των 200 χρόνων της ιστορίας του- έρχονται καθημερινά στην επικαιρότητα με διάφορες αφορμές. Στο μέσον της κρίσης που προκάλεσε η πανδημία στην αγορά ήταν το ηλεκτρονικό εμπόριο και οι αγορές εξ’ αποστάσεως, στα οποία οι μικρομικροί δεν μπορούσαν να προσαρμοστούν. Πριν από λίγες ημέρες ήταν τα στοιχεία της ΑΑΔΕ και του υπουργείου Οικονομικών, που δείχνουν ότι το 40% των Ελλήνων φορολογουμένων έχουν εισόδημα μέχρι 5.000 ευρώ –κυρίως μικρομεσαίοι και αυτοαπασχολούμενοι. Και μόλις χθες, σύμφωνα με ρεπορτάζ της Voria.gr, είναι η αντίρρηση των αρτοποιών και των κρεοπωλών της Θεσσαλονίκης να συμμετάσχουν στο «καλάθι του νοικοκυριού», που προωθεί το τελευταίο δίμηνο το υπουργείο Ανάπτυξης μέσω των σούπερ μάρκετ, εάν και εφόσον τους δοθεί η συγκεκριμένη δυνατότητα. Οι δικαιολογίες και αυτή τη φορά πολλές, εν μέρει τεκμηριωμένες. Μόνο που δεν διάγουμε ομαλές οικονομικά εποχές και συνθήκες. Η προσαρμογή και η κοινωνική αλληλεγγύη αποτελούν μονόδρομο για την επιβίωση του συστήματος. Η ελληνική κοινωνία, όπως εκφράζεται από την οργανωμένη πολιτεία, τη διετία 2020 – 2021 έδειξε και με το παραπάνω την έμπρακτη υποστήριξή της στις μικρές επιχειρήσεις της χώρας. Τώρα εκείνες οφείλουν να στηρίξουν την πελατεία τους, πέρα από το αυτονόητο της καθημερινής παρουσίας στο πόστο τους. Έστω συμβολικά, περιορίζοντας το κέρδος τους σε απολύτως βασικά προϊόντα, όπως είναι το άσπρο ψωμί και τα κλασικά κουλουράκια. Τι φοβούνται; Την ταλαιπωρία της εβδομαδιαίας αναπροσαρμογής; Ή τη δυσκολία της επιστροφής στην προτεραία τιμολογιακή κατάσταση όταν οι συνθήκες ανάγκης που δημιούργησαν «το καλάθι του νοικοκυριού» εκπνεύσουν;