Στην Ελλάδα όταν μια ιδιωτική επιχείρηση δεν πηγαίνει καλά κλείνει ή συρρικνώνεται ή αλλάζει διοίκηση ή αναζητά συνέργειες ή πωλείται. Σε κάθε περίπτωση οι αποδείξεις ότι κάτι δεν πάει καλά και απαιτείται αλλαγή πορείας ή προσώπων είναι σαφείς, κατηγορηματικές και αδιαμφισβήτητες. Αντίθετα στο κράτος οι διοικήσεις σε οργανισμούς και εταιρείες δημοσίου συμφέροντος αλλάζουν για πολιτικούς λόγους –αλλαγή κυβέρνησης, αλλαγή υπουργού κ.λπ.-, αλλά ποτέ κανείς απ’ όσους ασκούν το μάνατζμεντ δεν αποτυγχάνει… ευθέως. Οι αλλαγές προσώπων θεωρούνται φυσιολογική συνέχεια των πολιτικών εξελίξεων, αφού δημόσιοι οργανισμοί και ΔΕΚΟ είναι κάτι σαν λάφυρα για τους εκάστοτε νικητές του κομματικού ή και του εσωκομματικού παιγνίου.
Με αυτά τα δεδομένα η έμμεση, αλλά σαφής παραδοχή της σημερινής διοίκησης της Αλεξάνδρειας Ζώνης Καινοτομίας ότι το πρότζεκτ στα πρώτα του 12 χρόνια απέτυχε και πρέπει να ξανασχεδιαστεί σε διαφορετική βάση είναι εξ’ ορισμού κάτι καινούριο στο δημόσιο διάλογο. Διότι μπορεί στα 12 χρόνια που έχουν μεσολαβήσει από τη στιγμή που ο τότε πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής εξήγγειλε τη δημιουργία Ζώνης Καινοτομίας στη Θεσσαλονίκη και δέκα από τη στιγμή που ο τότε υπουργός Ανάπτυξης Δημήτρης Σιούφας ξεκίνησε την υλοποίηση της να μην έχουν ξοδευτεί τρελά λεφτά, μάλλον το αντίθετο συνέβη, αλλά μια 12ετία είναι στην εποχή μας μεγάλο χρονικό διάστημα για να μη γίνει τίποτα ή σχεδόν τίποτα. Και είναι ακόμη μεγαλύτερο για να διαπιστωθεί ένας λάθος σχεδιασμός και το κοντέρ να μηδενίσει. Σε κάθε περίπτωση ο σημερινός επικεφαλής της Ζώνης Παντελής Αγγελίδης, αν και αναγνωρίζει ότι στη διετία της προεδρίας Δημήτρη Λακασά που προηγήθηκε της δικής του, δηλαδή από 2013 μέχρι το 2015, έγιναν κάποια βήματα αποφάσισε να τραβήξει μία «κόκκινη γραμμή» και να ξαναδεί την υπόθεση από την αρχή και μάλιστα –όπως υποστηρίζουν στενοί του συνεργάτες- σε πρακτική βάση.
Αυτή η νέα περίοδος για τη Ζώνη Καινοτομίας έχει ένα κομβικό σημείο την ομιλία του Αλέξη Τσίπρα στα εγκαίνια της 81ης ΔΕΘ στις 10 Σεπτεμβρίου. Στο κομμάτι της αναφοράς του στη Θεσσαλονίκη ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη Ζώνη Καινοτομίας λέγοντας ότι ο ίδιος θα παρακολουθεί το πρότζεκτ και τον Σεπτέμβριο του 2017 θα κάνει απολογισμό για το τι έγινε και τι δεν έγινε. Με αυτό το δεδομένο η διοίκηση της Ζώνης έχει ήδη ενημερώσει γραπτώς την κυβέρνηση για τις ακόλουθες τρεις δέσμες ενεργειών που πρέπει να ξεκινήσουν άμεσα, προκειμένου σε ορατό χρονικό ορίζοντα να υπάρξουν αποτελέσματα.
Πρώτον, η ενσωμάτωση της Ζώνης Καινοτομίας στην εθνική πολιτική. Αυτό σημαίνει ότι ο πρωθυπουργός και οι βασικοί υπουργοί στις συναντήσεις τους με ηγέτες μεγάλων χωρών θα προμοτάρουν τη Θεσσαλονίκη ως πόλη φιλική στην καινοτομία, όπως κάνουν –για παράδειγμα- με τον Πειραιά και το Θριάσιο Πεδίο, σε ότι αφορά τα logistics και τις μονάδες παθητικής τελειοποίησης προϊόντων ασιατικής κατασκευής και παραγωγής.
Δεύτερον, η καθιέρωση κινήτρων για την προσέλκυση καινοτομικών επιχειρήσεων και ερευνητικών επιχειρήσεων στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Θεσσαλονίκης, στην οποία έχει οριοθετηθεί η Ζώνη ανεξαρτήτως των επίσημων θυλάκων που επιθυμεί να δημιουργήσει. Επειδή, όμως, με βάση την κοινοτική νομοθεσία είναι πολύ δύσκολο να υπάρξει σε μια περιοχή –αλλά και σε ολόκληρη τη χώρα- ειδική ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση για κάποιες επιχειρήσεις έναντι των υπόλοιπων, η Ζώνη προτείνει να δοθούν φορολογικά κίνητρα σε φυσικά πρόσωπα, δηλαδή σε επιστήμονες και ερευνητές, οι οποίοι είτε θα παραμείνουν στην Ελλάδα, είτε θα έρθουν από το εξωτερικό. Αυτό μπορεί να γίνει χωρίς την μεσολάβηση της γραφειοκρατίας των Βρυξελλών μέσω του ΕΣΠΑ, με την επιχορήγηση κατά 30% ή κατά 50% του μισθολογικού κόστους των επιχειρήσεων που προσλαμβάνουν νέους επιστήμονες με ειδικά προσόντα και για ειδική εργασία.
Τρίτον, την ένταξη στο ΕΣΠΑ της δημιουργία του πρώτου ιδιόκτητου θύλακα της Ζώνης, στην έκταση των 65 στρεμμάτων, που ήδη της έχουν παραχωρηθεί στην περιοχή της Θέρμης. Η ΑΖΚ ΑΕ εκτιμά ότι πρόκειται για έργο 50 εκατ. ευρώ, μέσω του οποίου σε τρία έως πέντε χρόνια θα έχουν τακτοποιηθεί τα χωροταξικά και πολεοδομικά του οικοπέδου, θα έχουν υλοποιηθεί οι κοινόχρηστες υποδομές και θα έχει κτιστεί το κτίριο – στρατηγείο της Ζώνης, ώστε οι όσοι ενδιαφερόμενοι το επιθυμούν να έχουν ένα ελκυστικό περιβάλλον για να δημιουργήσουν τις δικές τους υποδομές και να εγκαταστήσουν τις δραστηριότητες τους.